Milgroym · 1922-01-01 · העפט 1 · p. Seite 42

מוז ארויסקוקן דעם נביא׳ס לײב׳ װי קאן א נביא אין זינען האבן זיך לאטן?.. װיל ער שרײען פרײ מיט נײן מאס רײד׳ װי ס׳שרײט אין אים אויפ׳ן שײד װעג זײן גאנץ לעבף-נאנץ אין דרויסן און צעבראכן אינװײניג - ס איז א ליגן אויסגע־ טראכט װי א ליגן־א געזעץ׳ א דור מוז איצט שיטן מיט נײן מאס רײד״ נאר פון די נײן מאס איז דאס נאך דערװײל נאר די מאס די ערשטע... ־ד איך האב ציטירט דא נישט מער׳ וױ פיר• אבער זײ זײנען אין די צענדליגער-ארבים-פאראן צװישןזײ פארביטערטע- בל־יאסע פלעקן פון אײביג נישט געזעטיגטן קינסטלערישן גארן. דערויף איז דאס א רעװאלוציאנערע צײט. א חתונה בײ דער מענשדהײט - פראנק און פרײ שפרײזט ארום דער בדחן און האט תמיד צו פארקויפן פאר א גראשן װײנענדיגס צי שטורמדיגס. דאס אמת קינסטלערישע ז־זאט זיך נאך נישט באװיזן פון אים אפצוטײלן. איז דען חתונה א צײט ״בדחניש״ צו באקעמפן? ס׳איז ױנגע פרײד - העלע ניט געפלאנטע פארביגקײט• ױנגע און שנעלע׳ שנעלע הענט רײ־ סן בלומען אויף א פעלד אין א בשותפות׳דיגן בוקעט׳ מאכן פונ׳ם בוקעט א בעזעם און קערן אויס די שטוב. איז צו אלע בלומען־ריחות פון בוקעט צוגעקומען א גערויך פון פרישן זומערדיגן שטויב... א חױת׳דיגר גערויך. א מנין הענט קערן אויס די שטוב מיט בלומען... און ס׳בלײבט׳ ס׳בלײבט פאר די קומענדיגע דוירוית: א אויסגעקערטע שטוב? א פארשטויב־ טער בלומען־קראנץ. אין דער געשיכטע װעלן זײ געװיס ארײן גאנצערהײד: ״דער דור פאעטן׳/ װי אן אװוערטױרע צו דער שטורמישער סימפאניע׳ װאס ארגאניזירט גליקלאך די אומגליקליכע װעה־ געשרײען בשעת׳ן אויפבויען פון לאנגן פעסטן בריק׳ װעלכר פירט צום גלײכגעװיכט פון נײעם לעבן. זײ זאלבן דא א נײעם גאט• און ם׳מוז באצײכנט װערן דער ערשטער שװערער װעג פון די׳ װאס שפאלטן אן אידיאלאגיע אין דער צײט• דאפעלט שװער איז דער האמער׳ װאס קלאפט אויף אײגענער שטײ־ נערנער ברוסט• קוקט׳ װי ס׳פליען אונ׳רחמנות׳דיגע פינקן פון אײגענעם אנגעװײטיגדיגן לײב: איך װיל גאר זײן מײן מוסר אינם חושך׳ װי איך שטעה און גנב׳ע׳ װי די דיקע װאנט פון אײער נאכט פון מײן נאכט היט מײנע געשרײען׳ - אויפלײכטן א בליץ טאן: - זעהט אט בין איך׳ האלט מיך׳ כאפט מיךנ [מ• ליפשיץ.] זײ זײנען באיד־יד גרײט זיך לאזן׳ װי בדחנישע גאסן־זינ־ גער איבער די הויפן: װער בין איך׳ װאס בין איך און װעמענס ן" 1 אויב ניט װעלטס און ניט מענשנם א קינד• צי בץ איך ניט די פאסנדסטע טעמא פאר דער ל־1יד׳ װאס איך שאף א צינד• װאס בין איך׳ װער בין איך און װעמענס אין ד־־זײנטיגן טאג איגבם שטארקן׳ איך װארף אײך אין פגיבם דעכם אמות׳ אז איך בין א קעסט־קינד פון מארקן. [א. קושגיראװ.] איז דערשטיקן אים און פארשרײען אין זיך גופא׳ דעם אײביג ניכטערן זכרון׳ צופירן אים צו זײן אײביגער אנט־ בלויזטער שאנד און אים באװײזן: ״אויף שלאכטפעלדער װיסטע װאלגערט איר זיך געשאכטענע יד צערשטאכענע ז־ מיט ארויסגעפאלענע געדערעם׳ װי אויף מיסטיגע קופעס זשומען אום פליגן אויף אײך פארקריכן אין אײערע אפנע מײלר און לעקן. [א. קושניראװ] אדער: קוקט ס׳האט א קויל אויסגעשאםן ׳ און װען אפןלו פון א פץער מויל אויסגעשפיגן• צי גאר ז־ א מעטעאר? דער ליגן אויסגעשריגן פון א גאנצן דור? ס׳הײסט: טויזנט הערצער פאכן און טויזנט מאגנס קאכן און איך פאר אלע אויסגעבראכץ. [מ. ליפשיץ•] כ׳האב בכױן גענומען צלטאטן פון פיר כמעט אלע פאר־ שידנע פאעטן. - פארשידנער חן׳ פארשידנע פאליטרען׳ בילדער און פארבן׳ און דאך געצילט אין אײן פינטל־1׳ אין הארץ פון גרויסן אפגאט און אהן קלענםטר מורא פאר רעטא־ ריק׳ פאר אויסערליך־װאכידיגע קארבן און צײטװײז - אפילו פאר בדחניש• הײ איר׳ װאס רינצלט זיך די פנימ׳ר מיט בוימלדיגע חכמה׳לאך פון אויסגעהאלטקײט פון ױנגער זקנה און פודרט זיך מיט רויך פון גרויסשטעטיגע ציגארן׳ איר׳ װאס קוקט מיט קנײטשעלע בײבם אויג׳ מיט קלוגעטשקן קנײטשעלע פון אײראפעאישן פעליעטאניסט׳ - זוכט גישט בץ דעם ױנגן דויר פאעטן קײן גאנצקײט׳ קײן אפגעפוצטע שיך׳ צי קײן זשאנגליאריש שטעקעלע פון א נײמאדישן פראנט• ס׳שטעקט אין זײ עפעם מער פון גאנצקײט׳ װי אין דערצײט- קײן מינסטער חשק אויסגעהאלטן צו זײן מיט אײך׳ מיט זיך׳ מיט קײנעם: גאנץ זײן? װער האט אויסגעטראכט דעם ליגן? נישטא מער קײן געזעץ׳ קײן רוימן און קײן םדר• פזמוניםי געזעץ האט אויסגעטראכט א מענש׳ א כאאטיש לעבן ליגט אין מיר׳ אין דיר און אין אלע. נישטא קײן אײנהײטליכער זין אץ מץן לעבן׳ וױ אןן דיינעם, װי אןן אלע׳ װאס טאנצן אוייף גרויםן גרעניץ אןן קאראהאד האנט בײ האנט׳ זײט בײ זײט׳ אללנמאל שכויר׳ אןלנמאל ױכטער-אויפן קאפ א גרויםע חופה׳ רוייטע^ פלעקן׳ א חתונה• װעמענס? אלעמס - מחותנים בײ טײפלאנים. װיל א נײער דויר מער נישט קניפלן בעת ער טריט ארײן /ין לאנד פון געלײטערטן נביאיש• דורך לעכר׳ ריסן