Undzer Worṭ · 1947-05-15 · 18/56 (15.5.1947) · p. Seite 4

ZAJT 4 ן איז הנר אויסשטעלונג 5וז ר!רז לרמת לישראל קאנדענסירטע בילדער און ציפערן און איר מעט גיישט נעפינען קיין איין צווייג פון יידישן י-עבן אין ארץ־ישראל, וועלכער איז געבויט געווארן אן דער •קאנסטרוקטימער הילך* פין קרן־קיימת;ישראל. אבער איין זאך מאכט דערשיטערן יעדן באזוכער פון דער דאזיקער אדסשטעלוגג. ראם זיינען צוויי מרוקע נע ציפערן! אויב אין 1920 א־ז געווען אויסגעלייזטע 7,1'דונאם ערד אויף יעדן יידן אין ארץ־ישראל איז לעצמנם די דא־ זיקע פראפארציע אנשטאט צו שטייגן' געפא/ן ביז 2,9 דונאם אויסגעל״זיטע ערד אויף יעד! קאפ. פארוואם? אויסערלעך קען עם מאכן דעם ניט ריכטיקן איינדרוק. אז מען האט עפעם פאר־ נאכלעסיקט. פאקטיש איז עם י נא ר א רעזולטאט פון דעם, מאם די צאל יידישע איינווויגער איז אין ישוב געמאקסן. אבער לאמיר אויך זאגן דעם אמת: עם איז יא דא א פארנאב;עםיקונג* אבער נישט מצד דעם יק. ק. ל., נא ר מצד די יידישע נרויסע מאסן אין דער גאנצער וועלט. עם איי צו ווייניק געשפענדעם געווארן פאר דעם יידישן נאציאנא;ן פאנד, מאס טראגט די זארג פאר אויסצייזן די *ערד אין ארץ־ישראל. אין סומען האט מען אפשר געגעבן פיל, אבער אין רעזול־ טאט איז עם נאך מייניק. אט די קליינע ווייס־ בלויע פושקעלעך, וועלכע שטייען אפטמאל צו לאנג לייריק אדער נישט צו פול, זיינען דער שטילער פראמעסט און דער געטרייער מאנער פון ק. ק. ל. צו דעם פשוטן יידן און געמרייען ציוניסט: פון גראשן צו גראשן מאקסט דער יידישער באמץ,• פון לאנד צו/אנר איז גישטא קיין גרונם אונטער די פים. די אויסשטעלונג דערמאנט אין שטארקע בילדער און פרעסקן דעם נאמירלעכן אמת פון אונדזער געשיכטע: יציאת מצרים. דאם איו נע־ מען דער אנפאגג פון יידישער אוימלייזונג. אבער ווי אזי ועט היינט אויס אין אוגחערע אויגן דאם אמאליקע יציאת מצרים פון מיט 3200 יאר צו־ ריק' מיט דעם יציאת אייראפע פון אונדזערע צייטן. פון מצרים האט מען *נאך געלאזט ארוים־ גיין מיטן לעבן, אבער היינט ווייזט דאם בילד אין דער אויסשטעלונג שאטנם פון שארית־הפ־ ליטה, אפגעריסענע, אויסגעהונגערטע און פאר־ שפארטע הינטער שטעכיקע דראטן, אדער האלב פארחלשטע יידן אין אלטע צעבראכענע שיפלעך, וועלכע ריימן זיך קאנווולסיוו צו די ברעגעס פון לאנד, פון יידישן לאנד. און נאך א באלערנדע ואך מערט באוויזן מיט דער הילך* פון דיאגראמען און געשיכטלעכע דאקומענטן: קיינמאל האט נישט אויפגעהערט די עלייה קיין ארץ־ישראל. נאך יעטמעדן חורבן פון א "דישן קבוץ אין גלות, *האט געשטראמט אן עליה קיין ארץ־ישראל, מייל* דער ייד האט אין אלע ערטער געזען, אז מען קען נישט לעבן צמישן פרעמדע גויים, איז דער איינציקער וועג דער, מאם פירט צוריק קיין ארץ־ישרא;. די 6 מיליאן "רן פון אייראפע פעלן אוגדו, אבער א מיליאן איבערגעבליבענע שטייען ווייט פון די ברעגיעס פון "דישן לאגד און קלאפן אין די טויערן. צו האט מען ז" צוגעגרייט געגוג באדן? דאם איז די פראגע. ביז 1939 יאר האט דער קרן־קימת אינגאגצן אויסגעלייזט נאך 392 טויזנט דונאם. מען איז נישט געזעסן מיט פארלייגטע הענט..ה״גט צו טאג געפינט זיך אין באזיץ' פון קרן־קימת 940 טויזנט חנאם און בלויז אין די לעצטע 6 יאר האט מען אויפגעשטעלט 81 נייע ״דישע' ישובים, פון וועלכע 77 זיינען נעבויט געווארן אויפן באדן פון "דישן נאציאנאלן פאנד. צו דארף מען בעסערע באווייזן פון א פאלקם־ אנשטרענגונג? היינט צו טאג, מען דער ישוב ציילט אפי־ ציעל 630 טויזנטייידישע נפשות און באזיצט 320 יידישע ווירטשאפטלעכע און;אנדווירטשאפטלעכע פוגקטן. באטרעפט דער גאנצער יירישער באזיץ פון ערד און ל א נד 1,805,000 דונאם ערד. דאם איו פיל און ג׳״ייכצייטיק זייער ווייניק. באשטימט. אז מען קוקט צוריק, למשל, צום 1807 יאר, מען דער ישוב האט געציילט נאר 50 טויזנט נפשות און נאר 000*20 דונאם ערד* און די נאנצע יידישע פראהקציע האט נישט אויסגעמאכט מער ווי 50 טויונט פונט שטערלינג אין פארגלייך מיט דער אלגעמיינער יידישער פראדוקציע פון היינט אין מערט פון 85 מי;יאן פונט שטערלינג-איז עס א נרויסער גראנדייעזער דערפאלג. אבער אין אומגליק פון די גרויסע נויטן פון "דישן פאלק. נעמעגדיק אין אכט, אז א מיליאן יידן דארף ווי אמשנעלסטן אריינגעבראכט מערן אין לאנד אריין. שט״ען מיר פאר היסטאריש־בארעכטיקטע אג־ שטרע*נונגען. הונדערטער טויזנטער פליטים שטייען פאר די טויערך פון יידישן לאגד. אט די דאויקע ציפערן שרייען ארוים פון דער אויסשטע־ לונג פון "דישן נאציאנאלן פאנד. דאם זייגען ציפערן, וועלכע לאון ניט שלאפן. דער פלאץ איז צו ק; יין איבערצונעבן. א,ין קורצן אפילו, מאם יערער ייד קען ומסן און;ערנען פון דער אויסשטעלונג. אויב עם איו יא דא א באשלום, ,אז די דאזיקע אויסשטע^ונג דארף געבראבט מערן אין אמם; אגד, דארן* דאם אמם־ געפירט מערן מי אמשנע;םטן. דאם איו דע ר ריכטיקסטער וועג פון ווייזן דאם ליאנד מיט וייגע דערגרייבונגען פאר די ברייטע* יירישע מאסן אין גאר דער ווע;ט. אונרזער ווארט DONERSZTIK, 15. MAJ 1947 שמואל סביסלוצקי ספעציעל אין די קבוצים, דאם מיינט מען דעם "דישן דארף, דער הויפט־גרונט פון "דישן לאגד, קען אילוסטרירן די סטאטיםטיק. די שטערבלעב־ קייט צלוישן יידישע קינדער איז נעזונקען אין ארץ־ישראל פון 127 ביו 31 אויף יעדע 1000 אין פארגלייך מים 40 קיגדער, מאם שטארבן אמך* יעדע טויזנט אין די פאראייגיקטע שטאטן און 49 אויף יערע טויזנט אין ענגלאנד. דע ר יישוב, וועלכער קען נישט אניאגן די אראבישע מאסן אין געבורטם־צאלן, היט יעדן קינד ווי אן אויג אין קאפ. דער ישוב ווייס מאם עם הייסט זיין אין אימינדערהייט. דער יישוב וויים. ווי שוועד עם איו דער קאמך* פאר יעדן סערטיפיקאט אר״גצוברענגען נאך א "דן אין לאגד אריין. דער יישוב ווייס, מיט מיפל קרבנות עם איו פארבונדן דאם אריינברענגעי יעדן אומלעגא;ן אימיגראגט. און דער יישוב האט אלץ געטאן, כדי מיט וויסנשאפטלעכע מעטאדן, מיט דער הילך* פון דער היגיענע. מיט דער* הילך* פון "די־ שע דאקטוירים און ■דערציער, צו פארזיכערן דאס לעבן *פון יעדן נייי־געבוירענעם "דישן קינד. און מען דארך* געדענקען, אז דאם אלץ איו געשאפן געמארן אין לאגד, ווו דער* מדבר קוקט נאך אתים פון אסאך מינקלען. די גרויסע נעץ פון קינרער־גערטנער אין לאגד באשעפטיקט זיך מיטן דערציען אין גייסט און פרידן, פריידן און שאפן 20 טויזנט ק; ייגע יידישע גפשלעך, 900 געשולמע גננות, דאם מיינט מען םפעציע;ע דערציערינם אין קינדער־גערטנער וועמענם צאל עם דערגר״כט ביו 600, וארנן דערפאר, אז רי קיגדער ואלן ארייננעמען אין' ויך די לופט פון די יידישע פעלדער, פרדסים און גערמנער. ארוס 100 טויזנט יידישע קינדער בא־ זוכן די 500 "דישע פאלקם־שולן, וועלכע געפי־ נען זיך אין יישוב. אן* ארמיי פדן 5100 געשולטע לערער איו באשעפטיקט אין דער מאדערנער נעץ פון יירישער דערציאונג און אלנעמיינער אויסבילרונג. נאר גאכן באקענען זיך מיט דער דאזיקער אונטערילאגע פון דער גראנדיעזער ארבעט צווישן דע ר יוצנט, קען מען פעסטשטעלן, פארוואם אט די דאזיקע יוגנט האט פרייוויליק אפגעגעבן 100 טויזנט ארבעטם־טעג פאר דעם יידישן דארף. מען די קבוצים און די מושבות זייגען געשטאנען פאר גרויסע געפארן צוליבן מאנגל אין ארבעטם־ הענט, מען צענדליקער טויזנטער דערוואקסענע זיינען געווען אין "דישן מיליטער אדער בא־ שעפטיקט ביי אנדערע ארבעטן, פארבונדענע מיטן אווי גערופענעם, וואר־עפארט. א קורצער סך־הכל פון נייעם דור־הגאולה, מאם איו געבוירן געווארן אדער דערצויגן געווארן, אין ארץ־ישראל, באמייזט אין בולטע ציפערן פאלגנדע דערפאלגן: במשך די לעצטע 25 יאר האבן 50 טויזנט יוגנטלעכע באקומען פראפע־ סיאנעלע אויסבילדוגג, לאנדווירטשאפטלעכע און טעכנישע. בלויז פארן לעצטן יאר אליין זיינען 10 טויזגט יוגנטלעכע געווען פארשריבן אין די פר$פעםיאנע;ע שולן. 1500 י סטודענטן האבן שטודירטיאין פאר לעצטן יאר אין העברעאישן אונמוערסיטעט ייאון טעכניקום און 1300 סטודענטן האבן. שוי ן געענדיקט די צמיי אויבנדערמאגטע הויב־שולן אין ארץ־ישראל. נאר אזא דור האט געקענט דורבפירן א פרייוויליקע מאביליזאציע פון ארום 30 טויזנט מענער און פרויען אין ענגלישן מיליטער, אין דער יידישער בריגאדע, אין דער הילפם־פאליציי אין לאגד, מאם פארנעמט זיך מיטן פאחיכערן די רו אין דייווייטע יידישע דערפער. נאר אזא יוגנט האט געקענט געבן פון זיך די לעגענדארע געשטאליטן פון די יידישע פאראשוטיסטן, וועלכע האבן בשעתן קריג זיך אראפגע^אזט הינטער די ל יניעם פון דייטשן מיליטער און געפרמוט דארטן ארגאניזירן די יידישע אויפשטאנדן, ברענגען געווער און געלט און דער עיקר ברענגען א לעבעדיקן גרום פון ישוב או; דערמונטערן די געפייניקטע ברידער הינטער דישטעכיקע דראטן. נאר אזא יוגנט האט געקענט פון זיך געבן די באקאנטע אפטיילונגען פון יידישע ש;יחים, מעל־ כע פארפל״צן די יידישע לאגערן פאר די אזוי גערופענע דיזפלייסד־פערזאנען אין א״ראפע. נאי אזא יוגנט קען גיין אין די פינצטערע* אוונטן טיף אין די וואסערן פון די ארץ־ישרא׳/־ברעגעס און אויף זייערע פלייצעם שלעפן שוואכע זקנים און שמאנגערע-פרויען פו! די "אומלעגאלע" שיפן,' וועלכע קענען גישט צושמימען עפנט״לעך צו די פארטן, נאד,אזא יוגנט קען שטיין דיםציפ;ינירט און צוקוקין מיט דעם גרעסטן צארן צו טאטן, מעלכע זיינען באנאנגען געווארן* אין די שווערע קריטישע טע נ אין ארץ־ישראל כלפי פי; יידישע דערפער און קיבוצים און גארניט טאן, מייל אזוי האט געלויטעט דער באפעל פון די העכסטע' פאראנטווארטלעכע יידישע אינסטי־ טוציעם. * אבער אוגדזער געריכט מענן דער דערמאג־ טער אויםשטעלונג פון קרן־קימת;ישראל מאלט געווען נישט פול, מען מיר וואלטן כאטש מ*ט אייניקע ווערטער נישט דערמאגט די פיל פאר־ צמייגטע דערגרייכונגען, וועלכע זיינען אזוי שיין און פארביק איבערגענעבן. אייגנטלעך איז די אויסשטעלונג א נייע ענציקלאפעדיע פון דער יידישע געשיכטע אין און ז" זייגען דערצוינן געמארן אין שאמן פון יידישע בוימער, אונטער די ליכטיקע שטראלן פון דער שעפערישער ארץ־ישרא;דיקער זון, אין פרעכטיקע יידישע קינדער־קבוצים, וועלכע האבן זיך אזוי בארימט געמאכט מיט זייערע נייעסטע פעדאגאגישע דערציאונגם־מעטאדן פון;ערע און ארבעט, אדער זיי זיינען דערצויגן געווארן אין דער נאטיר״לעכער אטמאספער פוך יידישע קיג־ דער־גערטנער אין שטאט און נאכער האבן ז" גענערגט אין ד* העברעאישע פאלקם־שולן. פון דארט ציט זיך ביי ז" דער ליכטיקער וועג פון אלגעמיינער מיסנשאפט און צוגרייטונג צום לעבן אין די מימל־שולן, אין פראפעסיאנעלע שו;ן. אין די הויך־שולן, ווי דער אונימערסימעט אין ירושלים, דעי תכניו ן (פאליטעכניקומו אין חיפה, און די אגריקו;אר־שו;ן,* אדער אין די קאנסער־ מאטאריעם און אנדערע אקאדעמישע שולן. אט די דאזיקע גאטיר;עכע אטמאספער פון דער־ ציאונג און לעבן פון די פריסטע יארן פון קינד־ חייט, אן דער געצמזנגענער דאפלטער בוכהא;־ טעריע פון צווייאיקן פאטריאטיזם; איינעם פאר די גויים, צווישן יידן אין גלות־לעבן און דעם צווייטן אמם ליבע און געטריישאפט צום אייגע־ נעם "דישן פא; ק. די דאזיקע נאטירלעכק״ט פון דערציאונג אין אן יידישער ה״ם, - ווו דאם העב־ רעאישע ווארט, דאם העברעאישע בזך. דער תנ״ך און אנדערע יידישע לימודים באקומען דעם נאטירלעכן העכסטן אויסדרוק פון דער נאטור, מאם רינגלט אדום דאם יידישע קינד אין ארץ־ ישראל, ווז יעדער שטיין איז דורכגעזאפט מיט יידישער געשיכטע, גבורה, שטאלץ, יידיש; זעלבםט־באוווםטזיין,-האט באווירקט צום אנט־ שטיין פון אן ערשטן דור פון גאו;ה, א דור פון אמסגעגלייכטע רוקנם, א דור מאם וועט קייג־ מאל גישט צושטימען צו קנעכטשאפט, א דור. מאם שטייט בראש פון אלע פראנטן פון יידיש; פאלק. און פראנטן אין ארץ־ישרא; הייסט מידער ארבעט, שאפונג, דאם גיין אמך* יערער רוף פון די יידישע פירער צום דארף, צו פארטיידיקונג, מען די געפאר דראט און אמך פון צייט צו ציים פארלאזן, אמך דאם;אגד און גיין אין די לא־ נערן, ווו די יידן שמאכטן און לעכצן נאך א;עבעדיקן גרום פון "דישן פאטערלאנד. 2-1 ווו זיינען אויפנעשטעלט* געווארן די בא־ רימטע קינדער־היימען, אויב נישט אויף דער ערד פון ק. ק. ל., מאם איז אמסגעלייזט נע־ מארן אפטמאל קעגן דעם ווילן פון יידישע מאסן, מען דער רענעסאנם־געדאנק פון צנוניזם איז נאך נישט דערגאנגען צו זיי צו;יב די, אדער אנדערע טעמים. ׳ און מאם עם באדייטן די דאזיקע היימען, שפרייט ער זיך, שמארץ און ריזגדיק און שציגגט איין דעם גאלדענעם ט״ך, מיט דעם בלאען ים. דער .גאלדן־פייערדיקער גלאגץ גלאנצט זיך נאך פון אוניטער דעם שווארצן, ריזיקן העלד, מאם ער האט אים אייגגעשלונגען, נאר מאם א מאל, מאם א מאל, ווערט דער שיין שוואכער, שוואכער, ער גיסט זיך אמם אין דעם ריז אין עם דאכט זיך, אז דער שיין איו אן אמג מאם פינקלט אין דעם שטערן פון ריז, מאם האט דיעם גאנצן הימל איינגעשלונגען, נאר מאים אמאל פארלעשט זיך דאם אויג דער שיין שטארבט* אפ, אט נאך דער לעצטער שפור - באלד גייט דער שיין איין גאנצן אמם... און שמארץ איז דער הימל, שוואר^ן־אוים, נישט קיין הימל, נישט קיין ערר, נישט קיין אנהויב, גישט קיין סוף, נאר שמארץ איז אלץ. שמארץ און שטיל. טיילמאל פאלט א ברענעגדער שפיז אין דער מעלטיאריין און שטעכט וועמען,-א מינוט בלישטשעט עם. דער הרוג מוז א ריז זיין, א שטיק הימל. מאדום די גסיסה איז נעווען אזוי שרייענדיק... באלד פא; ן איינצלנע טראפן פון ערגעץ און שלאגן אין דער ערד אפ,מאם' אמאל מערן ז" געדיכטער און שטארקער-און* זידנדיקער. און אין דעם שווארצן רענן פאלן ברענענדיקע שפיזן - זייער גלאגץ בלישטשעט און ריזן פאלן, ווארום די גסיסה איו דונערנדיק... א מלחמה אין דער פינצטער. צי רעגגט נישט פון הימל טיט בלוט?- א ווינט האט די הרוגים פון הימל אוועק־ נעשארט, פארשעמט און צנועהידיק האם דער גאלדענער טייך אין ים זיך מייטער אפגעשלאגן. דער הימל ריין, שמארץ־העל, אזוי ווי עם מאלט גארנישט אויבן געווען. דער אויער איו קלארער און פרישער-אמף דער ערד גיסט זיך דאם וואסער. אוגטער דעם בארג. פארמארפן פאר זיך, אמך* די נאסע גראזן ליגט דיער *קערפער, טויט און שווייגנדיק. דאם וואסער האט זיין בלוט אויפגעפרישט און, דער שטראם וואשט עם אפ מיטנעמענדיק עם מיט זיך* אין דער וועלט אריין... עם באווייזט זיך דאם הארץ בלייכעיי און שווייגנדיקער. דער טויטיער, נאסער קערפער איז גלייכגילטיק און שווייגנריק, דאם מאסער וואשט דאם. רויטע קאפל פון איבער ידעם שטערן אפ, עם באווייזט זיך די שווארצע ברעם, נאר זי איז שמן אמך טויט און שמייגנדיק... עם מעג זיך די גרויסע וועלט אינטערעסירן נאר מיט פאליטישע און מיליטערישע קריזיסן ארץ־ישראל, מעגן זיך אלע פרעגן ביי ארץ־ שראלדיקע יידן, מען זיי קומען אן׳ קיין אמם־ 1 לאגד: "נו. מאם הערט זיך מכח באמבעס און שיסערייען און א. וו.?”, מעג זיך די גרויסע . ®רעסע אין אמעריקע אדער אין ענגלאנד פאר־ גע«ען הויפטזעכלעך מיט דער פראגע: "יא טע־ לאר. נישט טעראר", דאם אלץ מעט נישט און הען נישט ענדערן דעם הויפט־ווערט פון ארץ־ ישראל און זיין מעזן - אינהאלט, מאם הייסט: 2ייען, שאפן, ארויסשטופן דעם מדבר פון לאגד אויפשטעלן נ״ע פאבריקן, נייע קאלאגיעם, נויען נייע פעסטונגען פון קולטור, ווייסנשאפט, נ'יע דערפער און שטעט. און אט די דאזיקע גראנדיעזע שאפונגען קענען נישיט פארטונקלט יוערן דורך די גרויסע צייטונגם־קעפלעך. אט די לאייקע איינפאכע און איבערצייגנדע . פאקמן ייערן איצט דעמאנסטרירט אן טראסק און אן כלאפערישער פראפאגאנדע אין איינער פון די עענסטע אויסשטעלונגען, מעלכע ארץ־ישרא; י׳אט אמאל פארגעבראכט פאר דעם "דישן אויג, . שיר מייגע; דא די אויסשטעלונג פון ק. ק. ל., )וועלכע האט זיך די טעג געעפנט אין דער "די־ ישער שטאט תל־אביב, אין א ספעציעלער אמם־ לעבויטער געביידע. די דאזיקע אויסשטעלוגג טראנט דעם באשיידענעם שטילן קאפ; "דאם ®אלק און זיין ערד־. מיר ווי; ן זיך דא מפעציעל אפשטעלן אמך* יי פאקט, מאם וועט באשטימט זיין $ישט נאר ®אר די, וועלכע ומיגע; און לעבן ווייט פון ארץ־ישראל, נאר דאם איז אויך אן אנטפלעקונג ®אר דעם ישוב אליין: אין דער דאזיקער אמם־ שטעלונג איז באוויזן געווארן מיט פאקטן און ציפערן, אז א העלפט פון אלע יידן אין ארץ־ ישראל און זייער צאל ווערט אנגעגעבן אויף 630 טויזנט נפשות, באשטייט פון קינדער, וועלכע!"גען אדער געבוירן געווארן אין ארץ־ישראל גופא, ארער זיי זיינען דערצויגן געווארן, דאם הייסט זיי זיינען דא אויסגעוואקםן און דא בא־ קימען מיער דערציאונג. מיט אנדערע ווערטער , געזאגט, באדייט דאם, אז דער יישוב און די גאנצע ציוניסטישע באוועגונג האט אינוועסטירט 'ייגע בעסטע כוחות און זיינע בעםטע מעג;עכ־ קייטן אין דערציען א נייעם דור, דור ראשון לגאולה...,, . " לאמיר דא אביטל.אנטוויקלען דעם דאזיקן געדאנק.‘ דאם הייסט, *אז־ די דאזיקע קינדער 'ייגען ארויסגענומען געווארן פון די היי; ן פון שגאה צו יידן, אדער זיי זיינען קיינמאל נישט געבוירן געווארן אין שמם פון פרעמדקייט, פון פרעמדע .לענדער, מאם פארגיפטן די יוגגע נשמח אויסגעזען• ווי ריזיקע סקאלן, וואם שטייען אויף יעגער זייט ים. דארט זיינען די "מדבריות“". < און דא, אויף דער זייט, ביים ברעג פון גאלדע־ געם טייך, זיינען געשטאגען איינזאמע, ’הויכע ®וימער מיט די ארויפגעוואקסענע צמייגן און האבן "תשליך" אפגעריכט פארן גאלדענעם טייך.., שטיל איז געמען ארום דער גאנצער נע־ גנט. אויף יעגער זייט הימל, צו מזרח צו, האט 'T אנגעהויבן, ווייס איך פון וואנען, צו ציען א ריזיקער, שמארצער מאל קן — און האט 'T לאנגזאם, לאנגזאם איבערן הימל געצויגן.* דער טויטער קערפער איז זיך אלץ. ווייטער אונטער דעם בארג געלעגן, שטום אוןיגלייכגיל־ טיק. אךום אים נאר נאך אייניקע מענטשן, מאם האבן טרויעריק און שווייגנדיק אויף זייערם גלייבן י־עקוקט, געקוקט און גישט פארשטאגען... און טיפער האט זיך אלץ דער גאלדענער טייך אין דעם גרויעןימאלקן־ים זיך ארייגנעלאזט. און פון דער מייטן האבן מך געהערט ווי* די שאפאלן שאקלען זיך איבערן טייך... אמפן הימל האט דער ריזיקער וואלקן געפלאצט, פון אלע י"טן מיגע! מאסן אומבאקנטע וואלקן אגגעקומען, איינער איז ארויף אויפן צווייטן, איינער אדיין אין אגדערן און מלחמה געפירט. דער ד.ימ; - א שלאכט־פע;ד, און די וואלקן־שטיקער, צעברא־ ®ענע הימלען, גליטשן מך איינם איבער דאם, ‘לויייטע. אט איז אייגער אין צווייטן מימן קאפ אר״ן און* יענעם צעשמעטערט אויף שטיקלעך. יי שטיקלעך צעשווימען מך און יעדער, מאם איז שמארקער, שלינגט - דעם צווייטן איין. אט קימט איינער א ריז אן, דעם קא.פ שטעקט ער איוים און לאנגומילייק, ווי מיט * ישוב הדעת. לאזט ער זיך די גאנצע מעלט איינשליננען. מי, יארט פארשטייען:׳ עם האלט שמאל! און מאכן פליטה, [אייל; מך. און א" ל ן זיך,’ציען אפ און דאך שטייען זיי אויף איין ארט. ווי מ*ע; ייאלטיזיי מיט קייטן א״נגעבונדן... אט האט שוי; דער ריז מין פליגל אויסגעשפר״ט און ימי אייננעשלוננען; פון יענער זייט הימל שמעקט א צייייטער ריז דעם קאפ ארוים, נאך א גרעסערער, אי1 מיט איין שוואצן פליגל ש’;ינקט ער י ע נעם איין - רואם איז דאם? צו איז דער הימל צע־ , ׳ששעטערט* נעווארן? זיין קול האט איבער דער גאנצער וועלט אפגעשלאגן. די ערד קארטשעט! V איין, זי האט מורא יפאר די ריזן, מאם פירן ךיווישן מך מלחמה, אז ז" זאלן זי נישט מיט איין הויך איינשלינגען, שווייגט!'; אט קומט עטוואם מעכטיקעם! דאם מוז גאט אליין זיין. - איבערן גאנצן הימל פאר־