Undzer Worṭ
- Journal
- Undzer Worṭ
- Volume
- 2 (1947)
- Issue
- 18/56 (15.5.1947)
- Date
- 1947-05-15
- Page
- Seite 3 (sequence 3)
- Language
- Yiddish, English
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 62% known words query
- IRI
…/7242850-7243267-9100148--417-9100139- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
Mentioned entities
OCR text
gONERSZTIK, 15. MAJ 1947 *ו־נדזעד רוארט ZAJT 3 ER POLITISZER WELT Politiszer lecter regirungs krizis in Fr«nkrajch Di farordnung, wos hot zieh dem 5. 5. h. j. kawizn in francojziszn oficjeln ״Journal Officiel“ bazict ir charakteristisze ojsszprach. Szticndik zieh ojf di artiklen 45 Un 46 fun der najer francojziszer konstibueje funm 27. 10. 1946 wern mit der doziker farodnung ojsgeszlosn funm kabinet di komunistisze ministom, wos hobn dem 4.5. "• j> gesztimt kegn der politik fun di andere kabinet-mitglider wi cu likwidim dem arbeter-sztrajk fun di ״Renault“ unternemungen. in Frankrajch alejn iz aza min szrit Sewen an iberraszung. Nemlech, di ojbn- 'iermonte forszriftn fun der konstitueje 3■nthaltn ejgntlech niszt, 10 jt der mejnung frn der juridiszer weit, kajn rechtlechn grünt cu aza min szrit. Di ojbndennonte forszriftn basztimen blojz, az in onfang fun jedn legislatiwn perjod, nominirt der pre- 2ident fun der republik a premjer. Der Premjer wider, sztelt for der Nacjonaler Farzamlung zajn program un di politik funm kabinet, wos er hot bedeje cu szafn. Der kabinet ken basztimt wern nochn baturnen durch dem premjer a cutroj-votum fun der Nacjonal Farzamlung in an efntiecher opsztimung mit an absoluter merhajt. Dem premjer un di ministom nominirt der prezident durch a dekret. Es sztelt zieh di frage, wos iz gewen der oil fun aza min interpretaeje fun di citirte konstitueje forszriftn, wos szaft a gewisn Urin precedens ojf lehabe. In gegebenem fal hot men ojsgemitn dem gewejnlechn weg fun demisje funm ganen kabinet, wos nor- Ural darf er zajn der ojsdruk fun a gewiser, Senoj basztimter politiszer linje un iz far 2ajne decizjes ״in corpore“, farantwortlech. Es zet ojs cu zajn bilti-sofek, az aza min lernen dem pszat fun di paragrafn hot geeilt ojscumajdn a najem politiszn krizis in Frankrajch, wos wolt gehat fil szwerere politisze folgn. Mitn moment nemlech, wen her kabinet wolt zieh ongegebn in demisje Wolt antsztanen an Interregnum (dos fein fun a macht) wos es wolt a!engere cajt szwer gewen cu likwidim culibn mangl fun un antszprechnder konstelacje fun di parfeien, wos zajnen fejik cu a cuzamenarbet. Cwejflhaft wolt ober ojsgezen, az di linke hartejen, zoln kenen geflnen a platform fun cuzamenarbet mit di rechte partejen, wos grawitirn in der richtung fun De-Gaulles Program, dem wos bakemft di naje konstifueje in der zelber mos wi di linke partejen bamijen zieh zi cu fartejdikn. Ojser di do- 2fke umsztendn fun fartejdikung fun di Progresiwe gruntzacn fun der konstitueje hot niszt kajn klenere rol geszpilt di nojt- Wendikajt cu derhaltn baj der macht di reglrung legabe di geszejeniszn in Cochinphine un Madagaskar, nemendik in acht hercu di komplicirte wirtszaftleche problefhen inerhalb dem land. Der sztrajk nem- E0h, in di ״Renault“ untememungen wegn a schires hecherung in blojz a klejner epifunm principjeln problem, wos wolt gekent a wakl ton di francojzisze wirtszaft. Dor francojziszer kabinet, achuc di komu- Pistn hot gehaltn, az dos barikzichtikn di foderungen fun di sztrajknde wolt gojrem gewen cu a hecherung fun di hojcoes ojf urbeter schires ojf mindestes 10 miljard frank. Nochgibikajt in dozikn fal, wolt ge- Uluzt gojrem zajn cu koncesjes un andere fhalogisze faln un in rezultat wolt der hajidls-bilans funm land un di walute ge- Wen badrot. Ambojletsta wajzt dos der tach- Uunim briw funm prezident fun der frantejziszer bank cum premjer Ramadier in Welchn er wendet di ojfmerkzamkajt der- °if. az an algemejne schires hecherung wolt gernuzt gojrem zajn cu an inflaeje funm frank. Dos ken zieh Frankrajch niszt derl°jbn, ojf wifll ir gance sanirnde wirtszafts- Politik, wos iz noch wajt fun bafridiknde frjzungen, zol zieh niszt cuzamenbrechn. Niszt klor iz, wuhin es eilt di politik fun Namadiers kabinet. Ejn rezultat ken men tednfals festszteln: der antagoniszm ewiszn hl socjalistn un di komunista hot zieh farflff un drot mit an ofenem krlg wegn der herszaft ibern francojziszn arbeter-klas. Der 113-cjonal-rat fun der socjalistiszer partej hot mit a minimale sztimen-merhajt ojf- Sogebn dem princip fun koalicje-regirungen blojz mitn ontejl fun di komunistn. A ewejter injen iz, az di socjalistisze partej kukt hiit grojs umru ojf der eukunft. Di szpaltdng, wos hot zieh geszafn inerhalb ir, wos Wert farglajeht durch a tejl cu der szpaltehg in der italjeniszer soc. partej, ken 2*Ph noch mer fartifn. Iberächt An ewentueler arojstrit wider funm linkn fligl fun der soc. partej wolt maszmoes fargresert di komunistisze rejen, welche werndik di sztarkste francojzisze partej, wolt gekent mit a gresem nochdruk, akeeptirn zejere postulatn. Di pozieje funm reducirtn koalicje-kabinet iz a zejer szwere. Mit zajn handlang hot er geworfn an arojsfoderung der ״Confdderation Generale de Travail“ (generale arbets-federaeje) dem profesjoneln'farband, wos wolt mit der col fun zajne Iber 6 miljon mitglider gebildet a mechtikn kegner. Di komunistn wider, opgesztupte cu der opozieje un fraje fun achrajes kenen on szterungen firn zejer agitaeje un awekszteln di regirung in a zejer umongenemer läge. Der fargreserter dales fun di francoj- Najs fun Kajn emigracje-meglechkajtn fun Pojln, Rumenjen kajn Amerike. Di amerikanisze konsulatn in Pojln un Rumenjen farnemen zieh forlojfik ojsszlislech blojz mit ojsnams-faln fun emigraeje ojser der kwote. Engliszer kenig ongekumen in Portsmouth. Portsmouth (DENA-Reuter). Nochn farendikn zajn dorem-afrikanisze rajze iz kenig Georg VI. in der baglejtung fun zajn keniglecher familje ongekumen mit der krigs-szif ״Varguard“ in Portsmouth. Terkisze prese-sztimen wegn Trumans hilfs-program. Istambul (DENA-Reuter). ״Di Terkaj sztejt niszt wajter farjosemt in der weit — szrajbt di terkisze cajtung ״Dänin“ in ir komentar cu dem onnemen Trumans hilfsprogram durchn Reprezentantn-hojz. Wajter szrajbt dos blat: Amerike un Ejrope untersztien undz un mir hobn di majrewmeluches kegn jetweder komunistiszer badroung ojf undzer zajt. Der doziker fakt, darf jedn Terk onfiln mit cutroj un zicherhajt. Politisze krajzn in Istambul derklern, az Terkaj, nachdem wi zi hot 8 jor cajt gebildet a szuc-gewer kegn gajeike agresorn, iz ject geworn, a dank amerikaniszer hilf, a sztarker tarän. Di komisje fun di 4 grojsmachtn far Estrajeh cuzamengetrofn. Wien (DENA-INS). Di komisje fun di 4 grojsmachtn, wos darf cugrejtn dem estrajchiszn meluche-opmach, hot ongehojbn ire zicungen. Baj der derefnungs-zicung iz niszt gekumen cu kajn heskem ewiszn sowietiszn un amerikanlszn fartreter wegn der procedurfrage. Der amerikaniszer delegirter J. Dodge hot In der ״New York Herald Tribüne“ szrajbt Walter Lippman wegn UN un E. J.: . . . Mir darin, geflnen di lejzung inerhalb di kompetenen fun der UN. Es zajnen far an injonim, wos di UN ken niszt derlejdikn. Di dozike muzn ibergelozn wern, es zajnen, ober, far an injonim, wos di UN ken jo derlejdikn. Di lejzung muz lign in di ramen fun di dozike meglechkajtn. Wos ken di UN niszt ton? Zi ken niszt durchzecn a decizje, wos wolt fun ir farlangt cu ceszmetern di opozieje fun grojse organizirte masn fun E. J.- dike Araber oder Jidn. Di UN bezict niszt di militerisze macht deren un wolt es in kajn fal niszt geton. Dos szlist ojs a decizje, wos wolt opgegebn ganc E. J. cu di Araber oder Jidn. Di UN ken ojeh niszt durchfirn a decizje, wos zet for an internacjon,ale regirung far ganc E. J. In der jectiker Weltlage — on rikzicht ojf der riwalitet fun di grojsmachte — iz an internacjonale administraeje in E. J. an utopisze lejzung. Dos höchste wos es ken gemacht wern in der doziker baeijung un wos iz dos umreducirbare minimum, was men muz ton, iz awekcuszteln Jeruszolaim un di andere hejlike erter als neutrale un niszt-onrirbare, niszt nemendik in acht wi es wet antsztejdn wern wegn iberikn tejl fun E. J. Mir kenen faralgemejnern un zogn, az di UN iz niszt kompetent durchcuzecn a lejzung, wos farlangt fun ir zi zol regirn in E. J. zisze masn als pojel jojce fun der prajzn hecherung ojf artiklen fun erszta gebrojeh on a paraleler schires-hecherung, iz waser ojf der mil fun der komunistiszer propagande. Fun der cwejter zajt muz zieh di koalicje regirung rechnen mit di gewaltike, fun tag cu tog waksnde, ajnflusn fun de Gaulles Unie. Cuzamengenumen wider, der rechter fügt un ekstrem-linker, zajnen badajtn sztarker wi di koalicje. Baj aza zachlage iz szwer cu rechnen ojf ariches-jomim fun der koalicje. Darojf, az zi rechnt zieh mit ernste szterungen, zogt ejdes der fakt, wos mir citirn lojt der francojziszer ״Liberation“, az azoj di policej, wi di armej zajnen eugegrejt kedej ummeglech cu machn an ojfsztand, ewentuel a pucz. Di dozike forzichts-mitlen zajnen der bester ojsdruk fun di szwerikajtn, in welche di koalicje bifrat, un Frankrajch bichlal, gefinen zieh in jectikn moment. der weit ojfgefodert di ekspertn fun der komisje cu kontrolirn dem injen fun dajeze farmegnswerte in Estraj ch. Der rusiszer delegirter Nowikow hot zieh dakegn arojsgezogt, az di komisje zol als gance in di cugrejtade baratungen, bahandlen di ale ofn-sztejende fragn fun Estraj chs opmach. 8 jor arbets-lager far Schachte. Stuttgart (DENA). Di szpruchkamer fun Stuttgart-Untertürkheim hot ferrechnt dr. H. Schacht, gewezenem rajehswirtszaftsminister un rajehsbank-prezident, in der grupe fun hojpt-szuldike, farmiszpetndik im ojf 8 jor arbets-lager. ״Futbol-mecz ewiszn ejropejiszn Kontinent un Grojsbritanje. In Glasgow hobn zieh, baj der onweznhajt fun a 140.000 kepikn ojlom, getrofn di futbol-manszaft fun ejropejiszn Kontinent kegn der gemejnzamer manszaft fun England. In der ejropejiszer manszaft hobn geszpilt di beste szpiler fun Kontinent un nemlech :fun Frankrajch, Dänemark, Szwejc, Irland, Italje, Czechoslowakaj, Belgje, Szwedn un Roland. Baj a herlechn weter untern akompanjament fun umojferleche aplodismentn hobn di Englender gezigt mitn rezultat 6:1 (4:1). Azoj hot wider England ojfn ejropejiszn futbol-forum gefajert ir najem zig. Di ״Prawda“ kegn der englisz-amerikaniszer werbirungs-akcje fun DP. (DENA-Reuter.) Di ״Prawda“ — der oficjeler sowietiszer organ — baszuldikt di britisze un amerikanisze machtorganen in durchfim an intensiwe werbirungs-akcje ewiszn di farszlepte perzonen in Dajczland, far a masn-ajnwanderung kajn England, Frankrajch un gewiss dorem-amerikanisze republikn. Di ״Prawda“ git cu, az di britisze macht-organen welche werbrin specjel ar- Wos ken alzo di UN jo ton? Zi ken garantirn a gezecleche politisze grenec-linie. Dos iz a min internacjonale funkcje, wos di UN iz ammejstn mesugl durchcufirn. S’ iz farsztendlech, az a grenec ken niszt tomid absolut garantirt wern. Zi ken iberszritn wern, wi es iz ject der fal in Grichnland. Doch niszt wejniker in farglajeh mit an andern tip fun internacjonale lejzungen szajnt di fartejdikung fun a grenec cu kenen zajn ammejstn wirkzam. Onrirungen kenen zejer lajcht antdekt wem. Widersztand kegn agresje cum dozikn min, lojtn jectikn sztand fun der welt-mejnung, wet amzicherstn arojsrufn a kolektiwe akeje. Aza kolektiwe akeje ken niszt, lojtn art. 51 fun der Charta, gesztert wern durch a veto. Undzer internacjonale gernejnszaft iz nor a gor-primitiwe. Ober zi hot szojn dergrejeht an antwiklungs-stadie, wen a barirüng fun a grenec iz onerkent als agresje un wen lojtn nürnberger precedens kenen farhaltn wern perzonen, wos planen un firn ojs agresjes un darin gemiszpet wern als internacjonale farbrecher. » Dos, mejn ich, wajzt on ojf dem ewentueln entfer ojf der frage: wos far a min decizje ken durchgefirt wern durch der UN? Es wolt gekent zajn a decizje fcu tejln E. J. ersztns durch awekszteln in a zajt Jeruszolaini un di andere hejlike erter un dan cu cijen a grenec-linie ewiszn der ärabiszer un jidiszer gemejnszaft. beter far dem barg-wezn un landwirtszaft, hofn ojf dem weg opeuwendn dem toteres fun di hejmloze fun zejer barechtiktn un natirlechn wuncz zieh umeukern in zejer geburts land un, az der doziker plan fun masn-werbirung fun bilike arbets-kreftn, dint cu szafn a najem klas fun szklafn. Farsztarkte Guerilla-tetikajt ojf Kreta un in grichisz-jugoslawiszn grenec-gebit. (DENA-Reuter). A Guerilla-grupe fun 100 man iz frajtik bafaln di sztot Jerapeta ojf Kreta un hot ongegrifn mit szwer gewer di policej-stacjes. 11 albanisze plejtim zajnen derbaj getojt geworn. Ojch ojfn jugoslawiszgrichiszn grenec-gebit hot zieh di tetikajt fun di ojfsztendler farsztarkt. Noent fun Prespa-Leas iz bafaln geworn a zandameriestaeje. Di ojfsztendler zajnen opgetrota erszt dan, wen es iz gekumen hilf micad regulere grichisze trupn. Di komunistisze partej in Grichnland zol wern umlegal Athen (DENA-Reuter). 21 grichisze parlament depütata hobn arajngetrogn a forszlag cu farwern die komunistisze partej. Di liberaln hobn zieh cu dem dozikn forszlag niszt ongeszlosn. Rumeniszer kenig Michael bakumen hechste amerikanisze ojscejchnung. Washington (DENA-Reuter). Wi dos amerikanisze ojsern ministerium git iber, hot prezident Truman dem 10. maj h. j. ibergegebn durch dem militeriszn fartreter baj dem Kontrol Rat far Rumenien, ejnem fun dj hechste ojscejchnungen far dem rumeniszn kenig Michael, far zajne umgehojere fardinstn in dinst fun di Aliirte in kamf mit Hitler-Dajczland. Finland bakumt a 10 miljonen dolar halwoe fun Amerike. Washington (DENA). Di F. Sztatn hobn basztetikt far Finland a halwoe fun 10 miljon dolar, wos wet farwendet wern ajncukojfn amerikanisz materjal meejwer lej am. Dermit dergrejeht di sume fun amerikanisze halwoes letojwas Finland 26 miljon dolar. 19 miljon man sztejen unter wofn. New York (DENA-Reuter). Der militeriszer zachkener;fun ״New York Times“ Nansen Balwin wajzt on, az 19 miljon mener sztejen unter wofn in der gancer weit. 40 meluches hobn ojsgegebn in ejn jor 47 400 miljon dolar ojf bawofenung. Baldwin szact di sztarkejt fun der sowietiszer armej ojf 3,800.000 man, Grojsbritanie — 1.210.000 man, F. Sztatn — ojf 650.000 man. Di F. Sztatn zajnen gewen in bazic fun 37.000 eroplanen un Sowietnfarband 27.000 — der flot batreft: USA — 820.000 ton, Grosbritame — 1.531.000 un SSSR — 445.000 ton. Amerikanisze soldatn farlozn Chine. Peking (DENA). Der lecter kontigent fun der amerikaner flot-infanterie in col fun 1000 man hot farlozt Peking. Kejn szum linie ken niszt optejln ale Jidn fun ale Araber. Ober wen di linie separirt di hojpt-elementn fun di bejde jeszuwim, dan wet der eil dergrejeht wem. Di dozike linie wet dan zajn an internacjonale grenec. Dos problem fun kontrolirn E. J. wet reducirt wern cu garantirn di linie kegn agresje durch an andern jiszuw un cu halte jedn farantwortlech far der UN far der szuc fun eiwiler recht fun ale, wos geflnen zieh in ir jurisdikeje. Der ojtoritet fun UN wet zajn genugnd cu dem. Wen mir fregn zieh, ojb a tejlungs-linie, gerfiacht durch neutrale in dozikn sichsuch wolt ,gewen gerecht, muz men entfern, wi mir szajnt, az di praktisze mos fun gerechtikajt in dozikn min situaeje iz, wifi macht iz nojtik, kedej durchcufirn aza lejzung. Jene lejzung wet zajn di gerechte wos farlangt amwejniksten kraft. Es iz wejnik cwejflhaft, az in fal fun a obiektiw-durchgefirter tejlung, wolt men gedarft handlen mit gewalt nor kegn di extremista ojf bejde zajtn, wos hobn grandieze un geferleche ambiejes. Wajl, wen di grenecn wos wein amol basztimt wern durch der fulmacht fun der eiwilizirter weit, woltn agitatorn un konspiratorn gepruwt onrirn, wein zej izolirt wern als ojfsztendler kegn der welt-gemejnszaft un als farbrecher niszt nor funm sztandpunkt fun ortikn gezec, nor ojch funm internacjonaln. Fun der amerikaner prese