Undzer Worṭ · 1947-03-21 · 12/50 (21.3.1947) · p. Seite 6

ZAJT 6. »ונרזער ווארט FRAJTIK, 21. MERC 1 947 ד^מאנסטרירט אייעד ווילן צו ווערן פרייע בירנער אין א פריי לאנד! נענוב!!! ראטשטיץ ישעיהו אין׳דער זעלבער צ״ט ווען עם הערשט גאך די וויזיע פון אדאלך היטלער? צו מיינען די לאנג אמפצוהאל״טען זייערע הונדערטער מי־ ליאניקע אימפעריעם, בעת א פאלק בלוטיקט אין זיינע ווונדן, הן א-ם פאלק. הן אלם יחידים? מיר, דאם פאלק מיט' א דערפארוגג פון טויזנטער ׳אדן. זאגן זיי: "נייך עם קען נישט זיין קיין וועלט שלום, כל זמן מיר האבן גישט קי י ן מקום מגוחה.^ און אויב די״״נרויסע" ווייסן נישט דערפון, אדע ד בעםער געזאגט מאכן זיך נישט וויסנדיק, מייל אונדזערע פאדערונגען קרייצן זיך מיט ז"־ ערע א״געגע אימפעריאליסטישע אינטערעסן, טא לאמיר לאזן העדן פאר דע ד וועלט אונדזעיר מעכטיקע' שטים פון פארביטערונג קעגן דער וועלט, מאם באנייט די עוולה, מאם איז בא- גאגגען געווארן קעגן אונדז. קעגן זייער האל־ טוגג לגבי אונדז. מאם ערשט מיט צומי יאר צו־ ריק האבן זיי געקעמפט אין נאמען פון די מייסטגם ביי אונדז אויסגעבארגטע' אידעאלן, אין נאמען פון די מאראלישע 'פרינציפן, מאם זיי האבן גענומען פץ אונחערע גרונט־יסורות און אין גאמען פון אונדזערע ליידן. לאמיר זיי ברעגגע׳ן צום אויסדרוק אונדזערע ומנטשן און פאדערונגען 1) תיכך צו ליקווידירן די לאגערן. מיד ומלן נישט זיין קיץ דריטראנגיקע מעגטשן. מיר ומלן גישט לעבן פון קצבה. מיד ומלן לעבן מיט פעלקער גלייך, א פראדוקטיוו שעפעריש לעבן אין אן אייגענער זדים.' 2) תיכך עפענען די טויערן פון אונחער לאגד און זאל אהין אומגע־ שטערט שטראמען דער שארית 'החורבן. 3) אפ־ שאפן דעם 'שענדלעכן אקט - דאם וו״ם־בוך. מיט וועלכן עגגלאגד האט אוגדז מהגה געווען אין א צייט פון אוגדזער גרעסטער סכנה. אויב מעז מעט עם ת^כך גישט טאן, דראט טויזגטער מעגטשן אראפצוקייקלען זיך אין תהום פון פאר־ צווייפלונג. מיער געדולד האט געפלאצט, זייערע כוחות דערשעפט. ג י ט' ז יי א ה יי ם! ז י י ע ר היי ם! 6 צוזאמען מיטן געפיל פון שטילן צער און ברויזגדן צארן זייגען מיר אויך באהערשט פון טיפן גלויבן' און האפנוגג. פאר אלעם גלויבן און האפגוגג אין זיד, אץ אוגדזערע אייגענע שעפע- רי׳שע כוחות. דאך דארפן מיר גישט פארגעסן, אז נישט די גאגצע מעלט איז' בלויז שקר און בגידה. מיר געגיסן פון סימפאטיעם פוגם בעסערן טייל פון דער וועלט, רואם עקזיסטירט דאך און גישט אין א קלייגער צאל' דער פראגרעסימער טייל פון דע ר מעגטשה׳״ט איז אמך' אוגדזער זייט. אמך די דאזיקע כוחות קעגען סיר און דארפן רעכעגען אין אונדזער קאמך, מייל מיר מוזן בלייבן מיט דער וועלט. מיר קעגען מך פץ איר גישט אפגרענעצן און טארן עם גישט. דיאס שטארקט אוג׳דזער גלויבן אין דער מירקזאמקייט פוגם פראטעסט וועלכן מיר פרא קלאמירן. דאם געוויסן' פון דער מעלט דארך געשטורעמט' מערן 1 7 גישט בלויז כלפי חוץ איז געוועגדעט אוג־ דזער פראטעסט. זאל דער דאזיקער פראטעסט אויך אויפוועקן א גרויסן טייל פון דער שארית הפליטה פון דער איינגעשלעפערטקייט, אין מעל־ כער זי איז אייגגעוויגט. ביםלעכווייז געווויגט מען זיך צו צו די צרות און ”צרות אז מי געכטיקן איבער, האבן מי אמך אן אגדער פגים", המבט זיך אן מעגטשן אויםדוכטן, אז אמי דארף עם טאקע זיין און אגדערש קען גישט זיין. אויםקוקן אויף אוגררא און חשויגט צוטיילוגג איז געווארן א פשיטא. לאמיר גישט בלייבן אפהעגדיק. לאמיר זיך ערגםט’בארעגקען איבער אוגחער אויסמכטםלא־ זער מאראלישער לאגע. זאל קומען אן איבער־ ברוך אין'ארט דעגקען פון' יעגע יידן, וואם זיי־ געו באהערשט פוגם זעלבסטבאפרידיקוגגם־געפיל. זאלן מי זיך דערמאגען אין דער צוזאמענבונד־ ק׳ייט פוגם "דישן יחיד מימן יידישן כלל. זי׳ האבן מכער דעם דאזיקן פריגציפ דערפארן אמך ז״ערע אייגענע המט אץ׳הייגט מאכן מי מך שזין פארגעםן. איך בין גישט מקגא די, מאם קוקן אויף ארץ ישראל, ווי אמך א מתיבה ־ ת׳ תא ־ עגין. הייגט איז זיי גאך אפשר עמעצער יא מקגא דערמיט, מאם זיי קעגען גאך לעבן טיט 'אן אי־ לוזיע, אבער זיי מעלן שמן גארגישט צופרירן זיין מיט מך. מען עם מעט אמך זיי א בלאז טאן די קילקייט פון די גייע גלותן. קייגער קען גישט זאגן קיץ גביאות מאם די צוקוגפט מעט ברעג־ גען. אין דעם איז אבער לית מאן יפליג: אמי היי- מיש ווי דער ייד מעט זיך פילן ביי זיך איג־ דערהיים אין ארץ ישראל, מעט ער מך אין ק": שום אגדער לאגד גישט פילן. זאל אוגדזער פראטעסט דעיגר״כן זיין צ־ל הן׳ כלפי חוץ - ביי דער וועלט והן בלפי פנים-ביי אוגדז אליין. גישט ווארטן! ימיך- אלע מעגן קיץ ארץ ישויאל קעגן אלעבאשלום; דאם לאגד ווארט אויך אונדז! נאר אז אמך אין דער גישטיקער צאל, מאם מיר זיינען לעבן געבליבן, זיינען מיר פאר דער מעלט אן איבעריקער באלאסט, א ביין אין האלח, אן אומגעבעטענער אורח, מאם מאכט בלויז קאליע די שטימוגג אויף דער שמחה. אין אונדזער גע־ שיכטע האבן מיר גישט איבערגעמישט קיץ גייעם בלאט, מיר שרייבן אלץ די מגילת־איכה אויף דער אלטער פארבלוטיקטער זייט, די מעלט לאכט מך אמם פון אונדזערע חלומות און מאכט זיך נישט וויסנדיק פון אוג־ חערע פארלאגגען. שוין צומארגגם נאך דער מלחמה האט מך צעטראגן א נייע כווא׳ליע פון אנטיסעמיטיזם און פאגראמען איבער די בא- פרייטע לעגדער. יידן האבן אנגעהויבן לויפן פון די פאגראם צענטערם אין מזרח א״ראפע קיץ ד״טשלאנד. כדי צו זוכן א מקום מקלט, דאם רוב אין די זעלבע לאגערן, אין וועלכע ז" מי־ גען פריער פארגאזט און געברעגט געווארן (א, איראגיע פון גורל) און דא זיינען זיי געבליבן שטעקן. די טויערן פון א״י', צו וועלכע די שארית הפליטה האט מך געריסן, זייגען פארשלאסן אמך מבן שלעסער און אויך אגדערע לענד׳ער, ווו מען דיספאנירט מיט מיליאנען קוואדראט קילא־ י מעטער באדן, האבן מך אפגעזאגט אריי׳ג־ צול אזן יידן'"כדי ני׳שט צו געב׳ן איב׳עריקע גא- רונג' די אנטיםעמיטך, ביים רוב פעלקער, ווו היטל ער און זיין חבריא האבן געשטעלט א פום, האט זיך דער אגטיסעמיטיז׳ם אייגגעמארצלט נאך פיל שטארקער, ווי דאם איז פריער געווען. - 4 גאכן זעקם־יאריקן קאמף צו געוויגען די מלחמה' האט זיך אנגעהויבן דער קאמך* צו גע־ ומגען דעים שלום.' אין דאזיקן קאמך- האבן מך איינגעשלאסן כמעט אלע איייראפ״אישע פ׳עלקער, פיל נוגעים בדבר מעבר לים און א ריי קאלא־ ניאלע און האלב־ קאלאניאלע פעלקער, מאס ומלן אויך געניםן פוגם זיג פון דער דעמאקראטיע. די זיגערישע קאפיטאליסטישע גרויסמאכמן, מאם פיל ן שוין גאנץ היבש די טריט פוגם אגקומענ׳דן סוף פון זייער גאלדענער עפאכע, האבן' אונטערן דרוק פון. די עיקשגותדיקע פאדערוניגען און אמם מורא פאר דער אלץ וואקסגדער קאגקורעגץ, : מאם קומט פץ:מזרח, געמוזט געבן זעלבסטשטעג־ דיקייט און פרייהייט א ט״ל קאלאניאלע פעל- קער. בלויז מיד. מאם מיגע ן איין דער צייט פון נויט באטראכט געווארן אלם שותפים, זייגען איצט אפילו גישט אגערקעגט געווארן פאר א צד. מען האט אוגדו אריינגעזעצט אויף בעטלע־ רישע קעסט צו דער אונררא אין די לאגערן, אין דייטשלאנד, משמעות אלם איבעריקע מענטשן, מאם האבן גישט קיץ פלאץ אוגטער דער מן. דא זיינען מירגעווארן פאר די דייטשן א דארן אין אויג, אלם לעבעדיקע עדות פון זייערע פאר־ ברעכגם. מיד, די זיגער זיינען אמך ווייטער גע- בליבן אן אביעקט פון שנאה און האם, אנפאלן און מארד. דאם אלעם האט אונה געגעבן דעם שטארקן אימפולס צו שטעלן אימפעראטיוו די דילעמע: א היים אדער אונטערגאנג. 5 אין מאם קווע קומט איצט פאר די אויסער־ מיניסטארן' קאנפערעגץ פון די גרויסע פיר. זיי הויבן אן אפצ׳ושליסן דאם לעצטע קאפיטל פון דער מלחמה, צוגרייטן דעים שלום טראקטאט פאר דייטשלאנד. אמך דייטשלאנד, דער דירעקטער גורם פון דער גרויסער בלוט־באד און דער הויפטשולדיקער אין אונדזער גרויזאמעע ליידן, מעט אמך אפיציעל פארענדיקן איר מלחמה־צושטאגד, אירע ’קריגס־געפאגגעגע מעלן זיך צוריקקערן אין מיערע היימען און אנהויבן א גארמאל לעבן. נאר קעגן אונח האט זיך נאך די מלחמה גיט פארענדיקט. נאך מערן אונדזערע שיפן געכאפט ווי פיראטן שפן דורך רעם מעכטיקן פלאט פון דער ענגלישער אימפעריע. גאך איז נאך אין אוגדזע־ רע שטעט באלאגערוגג צושטאנד, נאך׳ווערן הונדער־ טער מענטשן ארעסטירט און אריינגעזעצט אין די קאנצערטראציע לאגערן, לא עול בכפם. דאם ווייס בוך - דער שענדלעכעראקט פון דער ענגלישער אימפעריע האט פארהאקט די טיר פאר אונדזער גאז ערב דע ר וועלט־קאטאסטראפע, או! מיט דער קאלטקייט פון א תליון געהאלטן מך אן אירע קאנסעקווענצן. מען אוגדזער הויז האט געברענט האט ענגלאגד א פום צוגעשפארט צו דער טיר, נישט לאזנדיק אייגעם פון אונח רא־ טעווען מך. מיר׳האבן זיך געשטיקט אין רויך און פארברעגט ץ געווארן אין די פלאמען און זי האט מיט כמעט א סאדיסטישן ציגיזם געהיט די באשטימוגגען פון מיים־בוך. מען בעת דער מל¬ חמה האבן א טייל לענדער געוואלט אריינלאץ צו מך די, פוגם היטלער־גהיגום אגטלאפענע יידן מיטן תנאי, אז ענגלאגדזאל צוזאגן, אריינצולאזן זיי קיץ א״י גאך דער מלחמה, האט זי דעם דאזיקן צוזאג אמך לכשירחיב אויך גישט געוואלט געבן• צו מייגען די "נרויסע" אמך איצט, נאך דער מלחמה, אז זיי מעלן ברענגען שלום אמך דער וועלט, אז זיי מעלן פארוויקלעכן די ומזיע פון שמן קרוב 2 יאר ווי סימיגען פארשטומט גע- מארן די מיילער פון די פייער־שפייענדע האר־ מאטן און סיאיז אגטשוויגן געווארן דער גערויש פון די טויט־מיענדע באמבן־ווארפער. יקרוב 2 יאר מי די גאנצע וועלט האט עגדלעך פריי א׳פגעאטעמט מיט א נעפיל פון דערלייכטערוגג: גאט זיי דאנק, די מלחמה איז פארענדיקט. סיאיז פארשווונדן דער שרעק/עכער קאשמאר מאם האט געשוועבט איבער די קעפ פון די איירא־ פייאישע פעלקער־דער פחד פארן טויט און פארניכטונג. די פעלקער פץ אייראפע האבן פארענדיקט דאם שר״בן דעם בלוטיקן בלאט פון מיער געשיכטע און איבערמישגדיק אים האבן זיי פונדאסגיי אנגעהויבן א ניי בלעטל, אויפן ריינעם, נאך נישט פארשריבעגעם בלעטל איז דורבן פענצטער פון דער נייער יושרדיקער וועלט־ארדענונג, מאם האט אנגעזאגט איר אנקום גלייך מיטן פאלן פוגם בארבאריש־רוצחישן היטלער־רעזשים און זיין היידנישער מעלט־אג־ שויונג, געפאלן א ליכטיקער שטראל פון נייע האפעגוגגען און אויסזיכטן אמך א ווידער־ אויפבוי פון די חרוב געווארענע לענדער. קאפ־ שווינדלערישע אילומעם האבן א שוועב גע׳טאן אין די מוחות פון מיליאנען. הערצער זייגען פארוועבט געווארן פון צארטע געפילן אויגן האבן פארחלומט אויסגעקוקט זייערע נאענטע פון די נאך רויכערנדע זיך שלאכט־פעלדע׳ר. אויב דער גרויסער טאג פון באפרייאונג האט געדארפט ברעגגען מייט זין׳ א יושרדיקן סאציאלן סדר און א געזיכערטע צוקונפט פאר אלע ארבעטנדע אין דער וועלט, פאר אונח יידן האט ער געזאלט ברעגגען די לאנג־געגארטע פרייהייט און פערזענלעכע זיכערהייט און גע־ זאלט טראגן מיט זיך די האפענוגג פון אונדזער גאציאגא/ער אמם-"מגג. נאך דער באפרייאוגג האבן' מיר דערווארט עפעם 'מיסטעריעזעם, נישט אין ה?ום נאר אמך דער וואר. מיר האבן דער־ ווארט דאם גרויסע מיטגעפי׳ל פון דער וועלט צו אונדזערע שרעקלעכע ל״דן. מיר האבן געמ״נט, אז מען מעט אוגדז על כנפי הגשרים איבער־ טראגן אחין, מז מיד מעלן עם ,זיך גאר אויסבעטן. פון יעגעם מאמעגט איז אוועק קרוב 2 יאר. דער אויסגעטרויימטער חלום פון בלוטיקטע מ׳לחמה־יארן איז בהדרגהדיק פארמירקלעכט גע־ מארן. מענער און זין, טאטעם און ברידער האבן מך צוריקגעקערט צו זייערע פרויען, מאמעס, קיגדער און שמעסטער. א נ" לעבן איז אוים־ געגאנגען פאר די פעלקער. בלויז אונדזער פרייהייטם־זון איז נאך נישט אמפגעגאגגען, די וועלט־הערשער האבן איר בא־ פמלן: "שמש בגבעון דום־׳-זון בלייב שטיין, ומיל עם איז נאך נישט געקומען די צייט, אז דו זאלסט שיינען פארן יידישן פאלק י און צווישן אונדז און אונדזער זון האט מען'אוועקגעשטעלט א הויכע מאנט און ביז היינט ל "גט מען נאך כסדר צו ציגל צו איר, מורא האבנדיק טאמער מעלן מיר זי בייקומען• מיר האבן נאך גיט באומץ אגצופרייען מך מיט אוגדזער פר״ מערן פון די ק. צ., ווי מיר האבן דערפילט די גרויסע אנטמשונג מאם איז או׳נדז אגטקעגן געקומען, ווי א זייפנבליאז זייגען צערוגען אונדזערע האפעגונגען, אלעם האט זיך ארויסגעוויזן האלוצינאצ׳יע, פאטא מארגאגיא. מיר האבן דערזען די טרויעריקע ווירקלעכק״ט, אז נישט נאר מען צאצקעט זיך נישט מים אונדז, פער. אט מיט די דאזיקע לאזונגען און פאדע־ רוגגען' גייען מיר היינט ארויים אין גאס: מיר מעלן ד^מאגסטרירן אונדזער א״גיק״ט און אח¬ דות, אונדזער צער און צארן, אונדזער אנטשלאסג־ ק״ט צו פארלאזן דעם גלות און ג״ןיקיין ארץ ישראל. גיט אלע האבן זוכה געווען דעם מאמעגט אבער אין אוגדזערע דעמאסטראציע מעלןימיט־ ג״ן די שאטנם פון אונדז׳ערע מארטירער פון אונדזערע קדושים r עם מעלן מיטגיין די מיליא־ נען פון מיידאנעק און אוישוויץ פון טרעבלינקע און פון אגדערע הונדערטער קאצעטן און אומ־ קום־פאבריקן. עם וועלן ארויסג״ן פון זייערע קברים, פון די גריבער און טייכן פון די וועלדער און פעלדער. די ביינער פון אלע דערשטיקטע, דערשטאכעגע, לעבעדיק־פארברענטע, די צעש־ טערטע קיגדערישע קעפלעך, די צעקאליטשעטע זקנים, די קערפערם פון יונגע מיידלעך, פון שוואגגערנדע מאמעם, עם מעט ארויסג״ן א טויטן־ גוף פון א גאנצן פאלק מאם מעט דעמאנסטרירן, מעט פאדערן, מעט מאנען און ווארגען. און זאל . די גאנצע וועלט דערהערן אונדזער שטימע, אוג־ חער פראטעסט, אוגדזערע פאדערונגען פאר מענטשלעכיע ווירדע און מענטשלעכע רעכט פאר ליקווידירן די לאגערן. פאר אפשאפן דעם וו״ם־ בוך, פאר פרייער עליה פארי א פרייען לעבן אין אייגענעם לאגד אין ארץ ישראל. דיון מנחם קאציאק פאן!. פון רעג.’קאנ!יטעט בטברג ♦ ♦ ♦ :ער / פארענדיקט די מלחמה, לענדער און פעל- קעך זייגען צוגעטראטן אויפצובויען די חורבות. עס' וואקםן אוים דערפער און שטעט און שלום דאך־ף הערשן אין דער פארוויסטער אייראפע. נאר קעגן איין פאלק, בעסער געזאגט, קעג׳ן די רעשט^עך פון איין פאלק מערט געפירט א פערמאנענטע מלחמה, קעגן דער שארית־הפליטה פון "דישן פאלק. מיר האבן געצאלט דעם גרעסטן פרייז' אין דער מ^חמה. הונדערטער טויזנטער אמך די שלאכט־פעלדער, הוגדערטער טויזטער אינוואלידן, מיליאגען אין די קרעמא־ טאריעם און גאז־אויוונס. מער ם י האט געפונען זיין טויט דורך פייער, וועד דורך הונגער .און דורך אלע פארשיידענע גרויזאמע אומקום־מיטלען מאם דער מענטש קען עם ניט באגר״פן און פארשט״ן. און מיר ז״גען געווען גאאיוו און געהאפט, אז דער שלום מעט אמך די רעשט׳-עך פון אוגדזער פאלק גיט אמסמ״דן. אז די פעל- קער פון דער מעל ט מעלן ׳ איינזען די גרויסע עולה מאם סיאיז אונח געשען און מעלן זי פארריכטן. אז סיוועלן בר״ט געעפנט מערן די טויערן פון אונדזער היימלאגד, פון ארץ־ישראל, אז ם־וועלן געשאפן מערן מאטעריעלע מעגלעכ־ קייטן אויפצוריכטן די יידישע מלוכה מאם 'זאל געבן די געגארטע רו און שוץ די הונדערטער טויזגטער מאם וואנדערן אמך אלע מעגן פון אייראפע. נאר מיר זיינען ביטער אנטוישט גע- מארן. קרוב 2 יאר ווי די מלחמה איז פאר- ענדיקט געווארן,'פאר אונדז אבער זיינען ברייט געעפנט געווארן די טויערן... פון לאגערם. מען האט אוגדז אריינגעזעצט אין באראקן, איינגע־ ארדנט אין פערד־שטאלן, אין געצעלטן, אין קא־ זארמעם, אויסגעט״לט קצבה־ברויט אין פארם פון קאלאריעם, דערגידעריקט אוגדזער מעגטשלעך און "דישן כבוד, געמאכט אוגח פאר בעטלער און שליטזלגיקעם מאם שטייען אין דער רייע גאך א פושקע קאנסערמן אדער א פאר צעריסע־ נע הויזן. מיר זייגען פארוואגדלט געווארן אין א מחנה שלעפערם אן א היינט און אן א מארגן, דיפי־מענטשן, מענטשן אן פאספארטן, אן רעכט, אן ווירדע, פארשטמסענע פון גאט אץ פו^לייטן.■1 און מען א טייל פון אוגדו, פארצמייפלט פון דער: אמסזיכטטלאזער לאגע, לאזן זיך אמך שיפלעך קיץ ארץ ישראל, מערן זייערע שיפלעך באשאסן דורך די מיליטער־כוחות פון א גרויסער אימפעריע, מערן ,מ געכאפט און געשיקט אין נייע קאג־ צענטראציע־לאגערן און קומעגדיק אין די פא׳רטן פון לאגד מערן ז" מיט געוואלד דעפארטירט און ארויסגעטריבן ווי פרעמדע. און מיר פרעגן r מאם מיל די מעלט א״גנטלעך פון אונדז? צו האבן מיר גיט דאסרעכט אמך א זדים, אמך א לאגד, צי דארפן מיר ווייטער מערן גע־ונדגיקעם, שאפן נ״ע גלותן און אפשר גרייטן מענטשן־ מאטעריאל פאר נ״ע קרעמאטאריעם און גאו־ אויווגם... אין ארץ ישראל העןשט טעראר און א געוואלד־מאכט, לי יידישע ישובים מערן חרוב, די פירער פון ישוב מערן ארעסטירט און מיט חוזק און שפאט ווערט צוגעגאנגען צו אוגדזערע לעבנם־פראגן און לית דין ולית דינא, די גרמם מעכטער האבן זיך יעצט אויפגע־ קליבן איך מאסקווע באהאגדלען אלע אנגעוויי־ טיקטע פראגן פון די גרעסערע און קלענערע פעלקער, בלויז אוגדזער פאלק קומט ניט אין באטראכט. מען איז שמן גרייט צו שלימן אפ־ מאכן מיט די מאם האבן די וועלט אונטערגע־ צונדן, אבער מעגן אוגדו איז שטיל, אוגדו האט מען שמן דאך באפרידיקט, די צייטונגען ז״נען שמן מיד פון שרייבן די לעזער פון ל״ענען. עם איז שמן ניט צום הארצן צו דערמאגען מיידאגעק און טרעבלינקע, אמשוויץ און פאגאר. די וועלט מיל פארגעסן און זי האט פארגעםן. אבער מיר קענען גיט און טארן גיט פארגעסן. צו טייער האבן מיר באצאלט פאר דער לעקציע מאם מיר האבן באקומען, מיר מעלן זיך גיט לאזן אייגוויגן און אייגשלעפערן מיט הבטחות, אפמאכן מעגן מינדערה״טם־שוץ, קולטורעלע אויטאנאמיעם און ד. גל, מיר מ״םן די ווערט פון דיי אלע פאפירן. אונדזערע פאדערונגען צו דער מעל ט, צו די גרויסמאכטן, צו דער גאנצער דעמאקראטיע, צו אלע ערלעכע מענטשן, צו אלע מענטשן פון גוטן ומלן איזן ל י ק ו ו י ד י ר ט ד י ל א־ ג ע ר ן! מאכט א סוףצואונחער קצבה לעב!! מירממלן זיך שמן מער גישט פארלאזן אמך עמיצנם הסד. עפנט די טויערן פון ארץ ישראל! מיר פאדערן א פר״ע עליה! זאלן די הוגדערטער טויזנטער וואם לעכצן נאך עליה קעגען קומען א ה״ם. אגולירט דעם וו״ם־בוך, דעם שווארצן כוך פון גזירות, לאזט אוגדו בויען אוגדזערע דערפער און שטעט, אוגדזערע פאבריקן און מארשטאטן, אוגדזערע קינדער־גארטנם און שפי- «על ער. לאזט אונדז באפרוכטפערן דעם נגב אמי ווי מיר האבן עם געטאן אין עמק יזרעל און שרון. לאזט און מיר מעלן ווייזן, אז מיר זיינען ניט קיין בעטלער נאר שטאלצע בויער און שא־ 4 *