Mannheim
Compact Memory

Undzer Worṭ · 1947-03-21 · 12/50 (21.3.1947) · p. Seite 2

Scan of the page
Image: UB Frankfurt, Visual Library (IIIF)
Journal
Undzer Worṭ
Volume
2 (1947)
Issue
12/50 (21.3.1947)
Date
1947-03-21
Page
Seite 2 (sequence 2)
Language
Yiddish, English
Belongs to
journal issue
OCR quality
65% known words query
IRI
…/7242850-7243267-9100147--353-9100126
Visual Library
page viewer of the UB Frankfurt

No entity mentions on this page.

OCR text

ZAJT 2 אונדזער וו ארס FRAJTIK, 21. MERC 1947 Sun der £. J.-nirfcledtftaji 700 Jiän kajn Cypern Famagusta (Cypern) (DENA-Reuter). Der britiszer damfer ״Empire Rival“ hot gebrengt cu firn kajn Cypern 700 Jidn fun der szif ״Szoszana“, welche iz niszt wajt un Tel Aviv zicn geblibn ojfn jam. Britisz-amerikanisze baszprechungen wegn der bildung fun an unterzuchungs-komisje far E. J. London (DENA-Reuter). Cwiszn der britiszer regirung un dem amerikaniszn botszafter in London wem gehrt baszprechungen wegn der bildung fun an unterzuchungs-komisje far E. J. Di dozike komisje zol ojsforszn di E. J.-frage noch ejder di Farejnikte ■Nacjes wein zieh cunojfkumen. Barichtn, az di F. Sztatn hobn dem dozikn forszlag opgeworfn, wem bacejchnt ais niszt richtike. 78 arestirte beejsn ojsnams-cusztand Jeruszolaim (DENA-Reuter). Cwiszn di, beejsn ojsnams-cusztand in E. J., arestirte 78 Jidn hot zieh niszt gefunen kajn ejn mitglid fun ICL, hot bakant gegebn di gehejme radjo-stacje un ICL. (Lojt britisze barichtn hobn zieh cwiszn di arestirte gefunen 12 mitglider fun ICL un Szterngrupe.) Naft-rern in Chaifa ojfgerisn Jeruszolaim (DENA-Reuter). Niszt wajt fun Chaifa zajnen ojfgerisn geworn di naft-rern fun an irakiszer naft-gezelszaft. In Twerje, cofn E. J., zajnen fun a mineojfrajs farwundet geworn 4 britisze soldatn. Der prese-cimer fun der Jidiszer Agenc in Jeruszolaim, iz in. rezultat fun a bombeojfrajs farbrent geworn. In jeruszolaim zajnen gehert geworn merere eksplozjes, noch welche es hot gefolgt maszin-gewer fajer. Ojfgerisn banen Teroristn hobn ojfgerisn a cistemercug fun Petach-Tikwa un dan baszosn mit klejn-kaliber gewer. Cwej cisternes zajnen arop fun di szines, zej hobn ober niszt sksplodirt. Cwej gefunene cind-bombes hobn ojeh niszt ojfgerisn. Kejn menczn-korbones zajnen niszt gewen. •v;־•«v*; A cwejter eug iz: aropgelpzt geworn 5 majln. c1j10)״rem fun Jeru^zÄl^itn^beejys.texoj.» ristn.hobn baszedikt di brik cwiszn Lud un Jeruszolaim. Ejnike fracht-wagones zajnen aropgelozt geworn ober ojeh on menczleche korbones. Bilder fun teroristn-firer in E. J. wern farefntlecht. Jeruszolaim (DENA/Reuter). Di fotografjes fun 18 hrer fun ICL un ״sztern“-grupe zoln in di noenste teg farefntlecht wern ojf di erszte zajtn fun ale E. J.-dike cajtungen mit der ojfszrift: ״Gezücht“. Dos darf forkumen in di ramen fun an anti-teror kampanje fun der britiszer armej. Der ammejstn gezuchter man iz der 38 joriker hrer fun ICL Menachem Begin, far wemens kop, tojtn oder lebedikn, iz basztimt 2000 englisze funt. Der cwejter wichtiker man iz der hrer fun der Sztern-grupe Nosn Fridman. Barojbt a bank in Tel-Awiv Tel Awiv. 8 maskirte mitglider fun ICL, bawofrtte mit pistoletn, zajnen mitog-cajt bafaln di Aszrai-bank in Tel Awiv un eugenumen 15.000 funt. Wen zej zajnen arajngekumen hobn zej bafojln dem personal ojfhojbn di hent in der hojch un szlisn di fencter. Ejnike fun zej hobn dan arojsgenumen dos gelt. Barimter chazn fun Warszewer Synagoge Mojsze Kusewicki gehnt zieh ject in Amerika (Spec.) Der welt-barimter chazn fun der Warszewer Tlomacker Synagoge, Mojsze Kusewicki gehnt zieh hajnt-cu-tog in New- York. Wi bakant, hot zieh Mojsze Kusewicki cuzamen mit zajn froj un cwej kinder (di kinder gerotn arajn in zej er foter: ditochter akompanirt im ojf piano un der zun probirt ״nemen“ ojf der ojberszter ״C“) zieh geratewet in Ratn-Farband wu zej hobn zieh ojfgehaltn biz Pojlns bafrajung. In Pojln hot Kusewicki ״niszt bawiligt“ zieh lang ojfcuhaltn wajl Tlomacke 5 ekzistirt niszt mer un ojeh di mispallim .zajnen farszwundn ojf ejbik . ... Kusewicki hot farlozt Pojln un ojfn weg kajn Amerika hot er bazucht zajn szwester in London, fun wanen er iz opgeforn kajn New York. Hajnt-cu-tog tret ojf undzer gewezener ״kenig“ fun der Tlomackier synagoge in ejne fun di szenste szuln in New- York mit grojs derfolg un macht ojeh derbaj niszt kejn szleche ״biznes“. Derfolg Mojsze Kusowicki — ober beser un glajeher in undzer ejgenem land — Erec Jisroejl! Englender ibergenumen a szif mit maapilim. Jeruszolaim. A 400 tonike szif hot durchgebrochn di britisze blokade un gelandet 10 majln cofndik fun Gaze. .'Zi hot gehrt 800 maapilim. Ale pasazirn mitn ojsnam fun 40 zajnen arumgeringlt geworn durch britiszer policej welche hot banuct kemlen, Arabisze propagande in Amerika. London (DENA/Reuter). Der. gen*, sejyretar fun arabiszn biuro in London Edward ,Httiyain hot derklert, az di fegirüngen fun di aralisze meluches derlangen a szarfn Protest der amerikaner regirung culib di rewizjes, wos di amerikanisze kriminalpolicej hot durchgehrt in arabiszn biuro in Washington. Er hot ojsgehrt, az ״di kumende chadoszim farn onhojb fun di E. J.-baszprechungen durch der UN zajnen antszejdnd. Dos biuro fun der Jid. Agenc in Washington iz intensiw baszeftikt, teglech cu trajbn propagande far der jidiszer zach. Zol di amerikaner efntlechkajt ojeh hern dem arabiszn sztandpunkt“. ״Noch 5 teg fun milchome-cusztand hot di britisze mandat-regirung derklert, az 25 bakante teroristn zajnen gechapt geworn. Es handlt zieh, zelbstfarsztendlech, derbaj wegn mitglider fun ICL un ״Sztern“-grupe. Di klejne col fun di gechapte teroristn zogt ejdes wegn durchfal fun di ״Elefant“ un ״Hipo“-operacjes, ojb der ewek fun di operaejes iz gewen cu chapn in pastke mitglider fun der untergrunt-bawegung in dem opgesznltenem Tel Awiw un in dem wojnfertl, Mea-Szearim fun Jeruszolaim. Ject iz szojn saj Tel Awiw un saj Mea-Szearim niszt mer hermetisz opgeszlosn. An untererdisze ban fort merwejniker ofn fun Tel Awiw kajn Jafa, un in Jeruszolaim hobn zieh arojsbakumen a gewise col Jidn fun Mea-Szearim. Ober ojb der'dl fun ״Elefant“ un ״Hipo“ iz dos paralizirn di jidisze wirtszaft un basztrofn di Jidn, als a folk, iz es fulsztendik gelungen in a masztab, wos wolt gewis derfrejt dem gen. lejtenant Sir E. Barker, dem frijerdikn komendant fun di britisze trupn in E. J., welcher hot gehaltn, az kedej cu bakemfn di teroristn darf men zej szlogn ojf der keszene. In Tel Awiw iz di col arbetsloze, wos hot batrofn 1500 dem leetn frajtik, gesztign ojf 6000 culib dem cuhus-mangl fun rojsztofn in di fabrikn. In Jeruszolaim hobn zieh gefunen 2000 arbetsloze, wajl di arbeter fun Mea Szearim hobn niszt gekent dergrejehn zej er e arbets-plecer. Di Tel Awiwer benk zajnen hajnt gewen geszlosn culib Purim un es zajnen farszprejt geworn klangen, az di regirung wet farbotn wider ojfcuszlisn morgn, als a sztrof far di nechtike teror-aktn in Jeruszolaim un in Haifa. Es iz untergeszribn geworn a fond fun 400.000 doler durch der Jid. Agenc, der farejnikung fun fabrikantn, der industrijeeps un niderik hijende obserwacje-eroplanen. Di szif hot gehejsn ״Susanne“, warszajnlech a Hagana-szif, bazect mit a jidiszer manszaft. Di Englender hobn derwart, az di ״Susanna“ wet landn noent fun Tel Awiv oder bajm cofn-breg. Di gegnt fun Gaze iz bawojnt hojptzechlech durch Araher un di wejnike hojpt-szoseen werp lajcht■ kontrolirt durch di Britn.Durchdikolonistnf un Nicanim zajnen,gesztelt geworn in reszus un di maapilim 6 ojtobusn, kedej ibercufirn zej in der kolonie. Arabisze arbeter hobn dos bamerkt un alarmirt englisze trupn, welche hobn gesztert di 1 an düng. Men hot ajngehaltn di ojtobusn un ojeh curik arojsgenumen di maapilim wos zajnen szojn gewen in dl wajngertner fun der kolonie. Men hot mojre gehat, az ejnike maapilim zajnen dertrunken, specjel wen a britisz patrol-szifl hot gefunen a cebrochn retungs-szifl, leerech a halbn majl funm landungsort. Kejn dertrunkene hot men niszt gefunen. Specjel wert mitgetejlt, az 3 britisze jam-lajt zajnen umgekumen beejs zej hobn gewolt helfn szwimende pasazirn fun der ״Susanna“. Di maapilim zajnen gebracht geworn kajn Haifa un fun dort kajn Cypern. Di Hagana bahojptet, az 200 maapilim zajnen farszwundn un azoj arum ojsgemitn Cypern.!Der un di t׳?.»׳■ »s«•* U’4; ״We».d^r KKfL l?p|:in di lecte monatn farbrejtert zajn letikäjts-gebit ojeh ojf der Szejrit Haplejta, hot men gekent derwartn, az es wein zieh lozn hern kritisze sztimen un fragn mit wos fara recht wendet zieh der KK”L cu menczn, wos hobn cum grestn-tejl farlojrn zej er farmegn, wos dernern zieh hajnt, cwej jor noch der krigsende, fun hunger-raejes. Azelche sztimen lozn zieh oftmol hern bekojl-rom. Di dozike Wendung iz in flug logisz barechtikt. Ober fun der cwejter zajt iz es a bakanter fakt, az di logik szpilt niszt kajn grojse rol in der jidiszer geszichte. Zajt tojznter jorn iz eler bank un der Anglo-Palestiner bank, kedej cu helfn di arbets-geber, wemens fondn es zajnen ajngefrojrn, ojscucoln di arbeter-schires un cu farmajdn wajterdike arbetslozikajt. Tel Awiw, Petach Tikwa un Ramat Gan hobn geplant an efntlechn arbets-program, kedej ojfcunemen umgeszulte arbeter, wos zajnen bazajtikt geworn fun der arbet. Dos opszlisn Tel Awiw hot getrofn dem nerwn-center fun der E. J.-diker Industrie un zajne Wirkungen machn zieh bemerkbar in andere jidisze unternemungen in land. Ober troc dem macht der Jiszuw farcwejflte bamijungen, kedej cu kontinuirn di arbet in dem tejl land, wos iz niszt batrofn fun milchome-cusztand. In meszech fun dem nojt-cusztand hobn arbets-geber un arbeter baszlosn cu farmajdn sztrajkn un lockouts. Di dozike akcje iz a poejl-jojce fun der konferenc cwiszn E. Kaplan, dem financ-forsztejer fun der Jid. Agenc un fartreter fun di arbets-geber un jidiszer arbeter-federaeje. Unter der ojfzicht fun Waad Haleumi zajnen forgekumen farzamlungen in Haifa, Natania un in andere sztet, wu redner hobn ojfgefodert arbeter un arbets-geber wajter untercuhaltn di produkcje, kedej cu bazign dem britiszn plan, cu paralizirn di jidisze ekonomik. Jidisze onflrer derwartn a sztajgnde farlajchterung fun der situaeje, wajl teroristisze akejes zajnen forgekumen noch dem farszprejtn zieh fun krigs-cusztand ojf andere gebitn. Cum glik hobn zieh di lecte ongrifn ojf der Rechawier zicherhajts-zone arojsgewizn mer als a szpil wi epes andersz. Skeptiker hobn gehaltn, az der kamf wert gehrt kegn fantomen. Di regirung hot jednfals dos niszt batracht als an ojsraj.chnde sibe far härtere represjes. # טראין אלע שטערונגעץ וועלן מיד קומען אין אונדזער חיימלאנד! Lü-M mm ״Jlen> Korfi JCeratd!fri&une“ fun 8. merc szrajbt Der grester sod fun der weit wet ojfgeklert wern Ojf a zicung fun Columbia-uniwersitet, hot der barimter flziker prof. R. Oppenheimer derklert, az di moderne fizik halt ject bajm ojfklern ejnem fun di greste sojdes wegn der welt-baszafung. Prof. Oppenheimer iz der wisnszaftler, unter wemens ojfzicht es zajnen ojsgearbet geworn di atom-bombes in New-Mexiko un Los Alamos. Er hot ojeh derklert, az men hot zieh ongetrofn ojf a najem sztof in dem atom, welcher sztelt mit zieh for dem puls fun jedn sztof un fun der gancer weit. Di dozike bahojptungen zajnen gesztict ojf matematisze cheszbojnes un formales, wos hobn far a eil cu antplekn dem tifn sod funm lebn fun der gancer weit. Estrajchisze ״demokratie“ . . . In an interwiu, wos der estrajehiszer inern-minister hot leetns dertejlt hot er derklert, az di jidisze DP-is in der britiszer zone funEstrajch, firn zieh ojf ״arogant“ un prowocirn dermit di ortike bafelkerung. Er hot zieh zogar ojsgedrikt, az in a gewisn lager fun jidisze DP-is zol zieh gefinen fil gewer. Ojf der frage ober fun zajn interwiuirer, welchn lager er mejnt, hot er kajn protim niszt gekent ongebn. Cum sof hot der ״demokratiszer“ minister osjgedrikt di hofnung az cuzamen mit der okupaeje-armej wein ojeh di jidisze DP-is far lozn Estrajch, eugebndik, az in fal wen zej wein zieh dawke wein bazecn in Estrajch, wet zej kejn szwerikajtn niszt gemacht wern. Niszt kajn szlechte perspektiwn . .. Washington. Lojt warszajnlechkajtn, wein emigrantn fun Europe darfn wartn a 10 jor ojf cu bakumen zejere wizes. Di sibe derfun zol zajn, wos di amerikaner konsulatn hobn niszt kejn genugndn baamtnpersonal wos zoln imsztand zajn cu derlejdikn di masn interesantn. A forsztejer fun emigraeje-departament, wos hot gegebn di dozike derklerung hot ojeh eugegebn, az arum 30.000 amerikaner birger wos gefinen zieh ojf ״jener“ zajt jam, wein ojeh muzn wartn 2 jor biz zejere pasportn wein eugegrejt wern. fxejrit Jfaplejta י׳ •*■«י ׳»*־**׳״• v«׳ .׳ייז*יי■ ׳M•'־' undzej IpÄtz. fuh^ek^istpne .opgelejkrit worn un crotfh ekZfestirn mir' als folk. Punkt azoj wert di klojmerszt logisze Wendung kegn der KK”L-akcje nit feik cu farlejkenen dem fakt fun dem wichtikn ort, wos KK”L farnemt in undzer lebn do.. Es iz a fakt, az di Szejrit Halejta hot mit grojs bagajsterung gefolgt dem ruf fun KK”L. Di iniciatiw cu szafn a KK"L-akcje baj der Sz. H. iz niszt gekumen fun drojsn, nor adank di inerleche baderfeniszn fun di masn. Ziiz arojsgeszwumen fun zieh zelbst, wos ilustrirt ambestn der fakt az zi iz arojsgerufn geworn on a specjeler forberejtung. Mir zajnen gewojnt cu zen di KK”Lakejes in der baglej'tung fun a grojsn propagande-aparat, wos hot dem eil cu einen ojg un ojern. Di do ongewendete stenotipirte cirkularn fun der centraler KK”Lakcje kenen kojm bacejchnt wern als propagande-materjal, di tradicjonele KK”Lpuszkes zet men niszt und doch grindn zieh in jedn lager, merstn-tejl on oficjele ojffoderungen, ortike KK”L-komisjes, in wemens hent es ligt di gance iniciatiw. Di jidisze masn filn un farsztejen, az der KK”L iz a brik, wos farbindet zej mitn ojsgetrojmtn land. Es szaft dem ajndruk, az far di, wos hobn noch niszt ject di meglechkajt cu dergrejehn dos land, szaft der KK”L a weg, arojscuwajzn zej er eugebundkejt cum land, un cu demonstrirn zej er wiln szojn cu zorgn far zejer eukunft. Un dos iz di ojfgabe fun KK”L. Fun ersztn moment on hot der KK"L gehat dem eil curikcugewinen dem bodn fun Erec Jisroejl farn Am Jisroejl, bichdej dem, folk, wos basztejt fun sochrim geszefts-lajt un unternemer wider szafn a bodn unter di fis. Der KK”L hot noch a speciflsze ejgnszaft. Cu derfiln zajne ojfgabn, banuct־ er zieh niszt mit di mitlen, welche es wendet on di arumike weit, geszefts-trustn un bankunternemungen. Dos folk zol zieh gewejnen cu zelbst-hilf. Fun di ejgene klejne mitlen zol der klejner man wern an ontejlnemer in der grojser folks-unternemung. Der bodn, wos wert derworbn mit di dozike mitlen blajbt hejlik. Dos folks-ejgntum wert baarbet nor durch di ejgene folks-mitlen, kajn fremde hant tor zieh deren niszt curirn. Hajnt kert zieh der KK”L curik kajn Europe als bagrister un gewunszener gast fun der, mit zejer bagrencte meglechkajtn lebnder, Szejrit Haplejta, wos tret cu ernst un achrajes-ful cu der KK”L-arbet, fllndik az zi filt ojs ir chojw legabe dem folk un land. Aza eugang iz wert cu bagrisn. Szlomo ben Chorin.

Text as recognised by OCR (ABBYY FineReader), without corrections. Entity mentions: TagMe (2021); their positions were matched to this text again.