Yor-bukh fun Yidishn yishev in Argenṭine · 1945-01-01 · 1945-1946 · p. Seite 277

יאר-יבוך פון ״רישן ישוכ איז ארגענטינע קנים פון ישוב, װעלכע װיױן :ארוים גרוים פארשטענדעניש פאר די רעטונג- היצףז און אויםבוי פראבילעמען פון דזשאינט. א װיבטיקע דערגר״בונג איז די װארימע באציאונג פון דער ײדישער פרעםע אין די פארשײרענע שפראכן, װאם ברענגען אויף זײערע עמודים באריכטן און ידיעות װעגן דער דזשאינט ארבעט אין דעד גארער װעקט און װײזן ארוים אויפמערקזאמק״מ די דזשאינט פארשטײער אויםן ארט. גענוג צו זאגן, אז נאך 2 יאר טעטיקײט פון דזשאינט אין יצאטײן אמעריקע, שט״ט די היגע בױרא אין םארביבדונג מיט 30 אויםנא- בעם, װאם שפיגלען אפ די דזשאינט אק- טױויטעט אין אאע אירע אםפעקטן. חוץ דעם מיט א ר״ע נישט ײדישע אויםגאבעם. ם׳װערט אויך פון דער צענטרא־לער רזשאינט בױרא פאר זיד-אמעריקע ארױםגעגעבן א חודשצעכער בױקעטין װעגן דער דזשאינט אירבעט, װאם װערט געשיקט איבער גאגץ?אט״ן אמעריקע. די בױרא שטײט אין קאנטאקט מיט 35 לאקאלע קאמיטעטן אין די זיד-אמעריקאנער ילענדער, מיט און רורך װעילכע דער דזשאינט גײט אן מיט זײן םאציאלער היצפם-ארבעט פאר די פציטים און העילפט אויך צעמענטירן און פארפעס- טיקן דאס ײדישע ךעבן אין די גײע הײמען. די אנטװיקצונג פון דער דזשאינט טעטי- קײט האט אויך דערפירט רערצו, או ם׳זא5 אהער קומען אויך א צ״ט די םאציאלע טוערין ג. פינסקי, װעצכע איז צוגעטיײלט געװארן צו דער דזשאינט בױרא כדי מיט- צוהעצפן אין דער םאציאלער ארבעט אין די זיד-אמעריקאנער ״דישע ישובים. אלם אנפירער פון אויפקלערונג און אינפארמא- ציע ארבעט מיט דער שרײבער ש. רעזניק און מיט דער פראפאגאנדע פירט אן דעי זשורנאליםט י. הארן. די היגע ביװא שטײט אין נאענטער פארבינדוגג מיטן הי- גן היצעם, װאם פירט איצט אן די געמײנ- זאמע אקציע פון שיקן פעקצעך צו יחידים, אויפזובן קרובים װי אויך מיט די םארשטײ- ער פון דער ״דישער אגענץ א. א. די היגע דזשאינט בױרא באקומט א ר״ע װענדוגגען פון אינםטיטוציעם, רעציגיעזע און װעלט- יעכע, װי אויך פון יחידים, װאס העצפן בויען דאם ײדישע לעבן אויפן ארט. ־נען נעװען ילויט זײער םטאטום צײטװײךי- קע אײנװאוינער און ניט געהאט קײן אר- בעטם דעריצויבעניש. א דאנק דעם דזשאינם האבן די דערמאגטע פציטים באקומען דאם דעכט צו ארבעטן און װערן פערמאגענטע .אײנװאויגער. אין יריא איז אויפגעשטעצט געװארן א קינדער-ה״ם, א מושב זקנים .און ם׳איז געגרינדעט געװארן א קרעדיט- קאםע. אין סאן פאולא — א קינדער-הײם. אין אורוגװײ — איז מיט דער הײלך פון לאקאילע קאמיטעטן אויפגעהאלטן געװארן א קינדער הײם, א קיך א. ד. גיל. אין בוע- גאם א״רעם איז מיטגעהאילפן געװארן ׳אויםצוהאילטן א פיליטים-קינדער-ה״ם. מיטן ארײגקומען קײן ילאטײן אמעריקע באצװעקט דער דזשאינט: א״נצופילאנצן צו- טרוי, זעילבםטגילױבן אין די ױנגע ײדישע געמײגדעם, אז זײ זאילן קענען, װי געהע- ריק באהערשן די פציבטילינג לאגע און װע- רן נצ״כצײטיק אן אנשפאר פארן ײדישן צעבן, ברענגענדיק נוצן די לענדער װאו זײ װאויגען, און מיט דער האפענונג אויפצו- האצטן צאט״ן אמעריקע אצם א צוקונפטיקן האפן און ה״ם פאיר ״דישע פציטים און עםינראציע-פלאץ. 2. די צענטראלע דזשאי־נט בױרא אץ בוענאס אײרעם מיטן דערעפענען אין ב. אײרעם די צעג- טראצע דזשאינט בױרא פאר צאטיין אמע- ריקע, האט זיך די דזשאינט ארבעט אנט- װיקצט און זיך שטארק אויםגעברײטערט. די צענטראלע אין ב. אײרעם איז געװארן דער דזשאיגט אדרעם, נישט נאר פאר דער ײדישער קאצעקטױויטעט אין ב. אײרעם, נאר אויך פאר אצע ײדישע ישובים אין צא־ ט״ן-אמעיריקע. די צעגטראיל-בױרא אין ב. אײרעם, דורך דעם דזשאינט דעילענאט פאר זיד-אמעריקע, ה׳ י. ב. צײטמאן, האט זיך געשטעצט אין קאנטאקט כמעט מיט אצע װיכטיקםטע ײדישע אינםטיטוציעם אין צאנד, װי אויך מיט פיצ אנגעזעענע עם- — 277 —