Yor-bukh fun Yidishn yishev in Argenṭine · 1945-01-01 · 1945-1946 · p. Seite 215

יאר-בוך פון ״דישן ישוב אין ארגענמינע װינקעלע״, װאם איין טי< דער אזוי געדופענער רעכטער, האט נעשאפן.דעם דראמתר״ז ״םו- זע״ און דער צינקער טיל — דעם דראמקרייז ״פרייהייט״. עם האט אבער נישט לאנג געדויערט, בלויז נאך עטלעכע אינטערעסאנטע טעאטער- פרואװן פון ״מוזע״ און ״פרייהייט״, האבן זיך אויך די צװיי אינםטיטוציעם גיעשפאלטן, פון ךער ״מוזע״ האט זיך א טייל ארגאניזירט אין ״װארשעװער קולטור-צענטער״ א$ן אין| דעי מאלםטיקן ״פויליש-יידישן פארבאנד פאר קולטור און װיםן״ און א צװייטער טייל האט שוין נעמאכט אנהויבן פון דער ארנאניזירונג םון ״ױנג-ארגענטינע״. פון דראמקרייז ״פרייה״ט״, האבן זיך די צװ״ געשפאלטענע טײלן אויפסני•?מא- ניזירט אין ״אװאנגארד״ אין װ. קרעםפא און ״קלוב אין צענטער״ און שפעטער האט זיך אויך דער ״אװאנגארד״ געשפאלטן אויך צװיי ״אװאנגארדן״, א לעניניםטישן און א פענע- לאניםטישן. אין די אלע געשפאלטענע און אפגעשפאלטענע קרייזן האבן זיך נעםונען א היפש ביםל טאלאנטירטע ױגנטלעכע, װאם האבן מיט א םך אייפער שטודירט און געלערנט שפיצן ייריש טעאטער פון בעםערן מין, אבער די כוחות זיינען געװען אזוי צעשפליטערט אין די פארשידענע קרייזן, אז איין קרייז אליין, איז נישט בכוח געװען דורכצוםירן די נרויםע אר- בעטן צו װעלכע מען האט שוין געשטרעבט. ״ױנג ארגענטינע״ און אזוי איז צוערשט געקומען צו א פארייניקונג פון די דעמאלט אומפארטייאישע דראמקרייזןן בעםער געזאגט, די אלע בעםערע כוחות פון די אומפארטייאישע קרייזן, האבן זיך אנגעהויבן ארגאניזירן אין דעם נייעם קרייז ״ױנג ארגענטינע״, װעלכער האט זיך נע- שטעלט די אויפגאבע נישט נאר צו שפילן טעאטער פון בעסערן מין, נאר אויך צו לגורופג שפילן טעאטער, װאם דאם האט נעמיינט — א טעאטעד-סטודיע. געגרינדעט פון ל. מלאך ע״ה, י. באטאשאנםקי, מ. שװארץ, נ. צוקער א. א. איז שפעטער לעא האלפערן געװארן דער הויפט-אנפירער, פעדאגאג און רעזשיםאר פון דער םטודיע ״ױנג-ארגענטינע״ און די עטלעכע פארשטעלונגען װאם ״ױנג-ארגענטינע״ האט געגעבן, זיינען געװען אזעלכע שיינע מוםטערן פון טעאטער-קונםט, װאם די אנדערע ביז-היינטיקע קרייזן פון זעלבן מין, האבן נאך נישט באװיזן איבערצוטרעפן. איינער פון די ענטוזיאםטישע מיטארבעטער אין ״ױנג-ארגענטינע״ איז געװען דער היינטיקער פרעזידענט פון יידישן אקטיארן פאריין מישא שװארץ. ער האט מיטגעװירקט נישט־ נאר אלם ארטיםט, נאר אויך און טאקע פיל מער, מיט זיין טאלאנט אלם מאלער און צייכנער, מאלנדיק דעקאראציעם פאר די םפעקטאקלען, מאלנדיק די קאםטױמען פאר םטיליזירטע פאר- שטעלונגען (״דעם צדיקם נםיעה״ א. א.) או.ן אםילו די מאםקעם פאר די גרויםע פערםאנאזשן װאם האבן זיך באטייליקט אין די פארשטעלונגען. דער געשיכטע שרייבער װאם װאלט זיך אונטערגענומען צו פארצייכענען איינצל- הייטן וועגן דער געבורט, טעטיקייט און פאנאנרערפאלונג פון ״ױנג-ארנענטינע״ װאלט זיכער געהאט די גרויםע םאטיםפאקציע םון האבן געזאמלט זייער אינטערעםאנטע מאטעריאלן פאר א גאר װיכטיקער ארבעט. מישא שװארץ װאלט אין דעם פדט פון געשיכטע פון ״ױנג-ארגענטינע״, נעקאנט אנגעבן זייער פיל װיכטיקע דאטן. ״אידראמםט״ און דדאמשול ״יצחכן דײטש״ די אייגנטלעכע םיבות װאם האבן דערפירט צום אונטערגאנג פון ״ױנג-ארגענטינע׳/ ז״נען אונדז נישט גענוי באקאנט, טיר װייםן אבער, אז גלייכצייטיק מיטן םאנאנדערםאל םון ״ױנג-ארגענטינע״ האט זיך דער ״אירראמםט״ אנגעהויבן שאפן אנזען ביי ליבהאבער םון■ בעםערע טעאטער-פרואװן. — 215 —