Yor-bukh fun Yidishn yishev in Argenṭine · 1945-01-01 · 1945-1946 · p. Seite 188

י א ר - ׳ב ו ך פ ו ן ״ ׳ד י ש ן י ש ו ב א י ן א ר ג ע נ ט י נ ע אין שט*ט און אפטײ5וגגען אין דער פראוױמ, און אויך צוגעגרײט דעם *אטײז-אמערײואנער ״װיצא״-קאנגרעם װעלכער איז פארגעקוםען מיט דער באט״ציקונג פון די דעלעגאטינם עום ציוניםטישן קאנגרעם וואם איז דא פארגעקומען. אויםער די פאציטיש-ארגאניזאטארישע טעטיק״ט פירט די דערמאנטע קערפערשאפט אן א ברײטע הילפם-אקציע פאר דער ױגנט עיןיה ק״ן אר׳ן-ישראל און אויך אקטיװ זיד בא־ ט״ליקט אין דעם אל-אמעריקאנער װיצא-קאמפ״ן פאר ברענגען 5 טויזנט קינדער פון טעהעראן ק״ן ארץ-ישראק. און אויך אין דעם יאר געשאפן טאזשערן װאם זאקן אויםארבעטן קליידער און וועש איבערצושיקן דארט אהין. מיט א גאר ברײטער צױניםטישער טעטיק״ט צװישן דער היגער ױגנט.פארנעמט זיך די ״צױניםטישע ױגנט פעדעראציע״, װעצכע גרופירט ארום זיך טויזנטער ױגנטלעכע אויך פון די ספרדישע און ד״טש-ר״דנדע קר״זן און צוזאמען מיט דער ״מבבי״-ארגאניזאציע אין משך פון דעם יאר אדורכגעפירט א רײע אקטן פון פאציטישן און דערציאונגם-כאראקטער. א גאר געקונגענעם פרואװ האבן געמאכט דאם יאר די צױניםטיש-םאציאקיםטישע ױגנט ארגאניזאציע ״דרור״ און אויך די רעװיזיאניםטישע ױגנט ארגאנױאציע ״ביתר״ מיטן ארגאניזירן דאם יאר צום ערשטן מאק דאהי א מושבה װאו צענראיקער קינדער האבן פאר- בראכט אויך דער פר״ער צופט עטלעכע װאכן, אונטער דער דערציאונגם-השפעה פון געלונ־ גענע צױניםטישע אינםטרוקטארן. אויםםירנדיק דעם יבאשלום פון זײער קאנגרעם װאם איז פארגעקומען אין מערץ 1944 האט די היגע ״נ״-צױניםטישע ארגאניזאציע״ פראקיצאמירט א קאמפײן פאר ״תל חי״, װעלכער איז געפירט געװארן אונטערן פארזיץ פון ה. װיםאטשאנםקי מיט באד״טנדיקע דערפאלגן. ' מיט רעם ציל צו באקענען די היגע רעגירונגם-באהערדן, װי בכלל ארויםצופירן די צױניםטיש-פאקיטישע טעטיקייט כ5פי חוץ, איז געבילדעט געװארן א ״פאר״ניקט-צױניםטי- שער קאמיטעט״ אונטערן פארזיץ פון ה׳ פםח גזשױואטשי, װעלכער האט פאנאנדערגעװיקלט א ברייטע טעטיקייט אויףי דעם געביט, דורך ארטיקלען, אקטן, װאו עם איז ארויםגעבראכט געװארן םיי די פראטעםטן פון היגן ישוב קעגן ״װייסן בוך״ און די נאציאנאלע אםפיראציעם פאר דער יידישער ארמיי, פאר א יידישער מלוכה אין ארץ ישרא5. די דערגרייכונג פון דעם קאמיטעט מיט דער שאפונג פון ״פרא-פא5עםטינער קאמי־ טעט׳/ װעצכער איז צונויפגעשטעלט פון אנגעזעענע אינלענדישע פאליטיקער און װיםנשאפטם- מענער, האט זיך געלאזט פילן אין רער װירקונג ביים אנעמען גינםטיקע רעואלוציעם פאר א״י אויה דעם לאטיין אמעריקאנער ארכעטער קאנגרעם אין מעקםיקע, און ביים פארמולירן גינ־ םטיקע דעקלאראציעם פון אונדזער אויסערן מיניםטער אויך דער קאנפערענץ אין םאן םראנציםקא. א באזונדערע אויפגעלעבטק״ט האט אריינגעבראכט אין היגן געזעלשאפטלעכן לעבן דער ״לאטיין אמעריקאנער צױניםטישער קאנגירעם״, װאם איז פארגעקומען דא הי און צו װעלכן עם זיינען זיך צונויפגעקומען צױניםטישע סארשטייער פון פארשידענע אמעריקאנער לענדער און האט זיך פארװאנדלט אין א ברייטער דעמאנםטראציע פאר די יידיש־נאציאנאלע אספיראציעם, כלפי דער הינער נישט ״רישער געזעלשאפט און פרעםע װאס האט רורך צענד־ ליקער נאטיצן, ארטיקלען, באריכטן, אפגעשיפיגלט דעם קאנגרעם און די דערגרייכונגען פון ״דן אין ארץ ישראל. מיט דעם זעלבן אימפעט װאם דער היגער ישוב האט געפירט זיינע הילפם-אקציעם און פאליטישע קאמפיינען, האט ער אויך געארבעט פאר דער אייגענער פארװארצלונג אויך דעם היגן באדן דורך ז״ן פארפעםטיקן די שוין עקזיסטירנדיקע אינםטיטוציעם און ביים שאפן נייע, װעלכע זיינען דערצו נויטיק געװען. באלד נאך די ימים גוראים האט די היגע קהילה אונטערן פארזיץ פון ה׳ שמואל קאברין אנגעהויבן בויען א פאםיקע געביידע אויםן בית עולם, װאם זאל אים צוגעבן אן עסטעטישערן אויםזען און אויך באקװעמער מאכן די װאם קומען באגלייטן א לװיה ר״ל, 188 —