Yor-bukh fun Yidishn yishev in Argenṭine · 1945-01-01 · 1945-1946 · p. Seite 160

יאו-בוך פ ו ן ״דישן י שוב א ין א ר גע נ ט י נ ע כמעט הערטיקאלן אפהאנג, װעמענם נאקעט און טונקל-גרוי ׳טיפער-געשטײן האט זיך געהא.צטן אין אײן ברעקקען. דאם איז געװען א קירצערער, אבער אויך געפערקעכערער העג. װען דאס האםער איז געשטיגן, האט זײן אויבערפלאך אפטמאיצ דערגרײכט ביז צו דער סטעזשקע און דעמאלט איז קײכט געװען זיך אויםצוגליטשן און אר״נצופאיצן אין טײך אר״ן. אויםעררעם האט אמאק אויך פונעם אפהאנג געקענט אראפפאלן א שט״ן און טרעפן דעם דורכג״ער. דריטנם, האט מען געקענט ג״ן גצײך פארוים, מיט דער שט״נערדיקער םטעזשקע, װעלכע האט זיך אן דר״דלעך געדראפעט אויפן שטארק משופע׳ריקן בארג, צװישן קוםטן פון האזענע ניםיצעך, מאצינעם און װילדע רויזן. דער דאזיקער װעג איז געװען דער קירצםטער, אבער אויך דער שװערםטער און םארמאטערנדיקםטער. דאם איז געװען א שײנער װעג און זײער באליבט בײם שטעטלדיקן ױנגװארג פאר שבתדיקע און ױם-טובדיקע שפאצירן. דא האט אויך הלל אפטמאל שפאצירט מיט זײן חנה׳לען בשעת זײ זײנען געװען חתן-כלה און אויך איצט ג״ען זײ נאך אמאצ אהין. אויב מען איז נאר נישט געאײלט, איז דאם באמת א פײנער שפאציר- װעג. אבער איצט האט זיך ראך הלל געאײלט און פארט האט ער נישט לאנג געטראכט און האט זיך אנטשלאםן אװעקגעלאזט מיט אט־דעם שװערםטן און שענםטן פון די פאראנענע װעגן. ער האט עקשנותריק פארביםן רי ליפן און אױך זײן פנים איז דײטלעך געװען צו וען רוגז צו אימיצן, אדער אפשר צו זיך אלײן. אט-אזוי האט ער זיך טראציק גענומען קלעטערן בארג-ארויףי. אויבן איז הלל אנגעקומען א פארסאפעטער און האט זיך דארטן געמוזט אנידערזעצן אויך א שטײן אפרוען. די זון האט זיך שוין געהאט אראפגעלאזט כמעט ביז צום ראנד פונעם האריזאנט און האט געשפר״ט ארום זיך לעצטן פורפור-שײן. די שפעט-זומערדיקע, פאר- נאכטיקע, קילע לופט איז געװען אנגעזאפט מיט זיםע און הארבע בשמימדיקע ריחות פון די פארשידענע געװיקםן װאם האבן זיך געצײטיקט אין די ארומיקע פעלדער און װעלדער און זי האט מילר געגלעט הללס אביסל דערהיצטן פנים, געצערטלט זײנע שװארצע האר אויפן אנט- בלויזטן קאפ און ל״כט, װי טײערער פארפום, איז זי ארײנגעדרונגען אין ז״נע לונגען. פאר זײנע אויגן האט זיך אויםגעשפרײט א גרוים שטיק טאל, אין װעמענם טיך עם האט זיך געשלענגלט װי א. םערפענטינע די איצט רויטלעך-בדוינע םטענגע פונעם טײך. צו בײדע זײטן םון דעמזעלבן האבן זיך געשפר״ט רי פעלדער װי גרעםערע אדער קלענערע פאםן און קעםטעלעך. א ט״ל פון זײ איז נאך געװען באגרינט און באזעצט מיט מאים-שטאנגען אדער קארטאפל-קוםטעלעך און אנדערע ז״נען שוין געװען אפגעקאםעט און באדעקט בלויז מיט שטעכעריקער, ברוינלעך-געלער, קורצער ״םטערניע״ װי א נישט-געגאלטער פויערישער פרצוך פנים. העכער פון די פעלדער, אויך די מער אדער װײניקער משופע׳דיקע טאל-אפהאנגען, האבן זיך געטונקלט געריכטע װעלרלעך. װײט אויך רעכטם האבן זיך אנגעזען די ציגל-רויטע בנינים פון דער באן-םטאנציע און די שװארצע א״זערנע באן-בריק דערנעבן. פונקט אנטקעגן האבן זיך פון בײדע זײטן שטראז נעטוליעט אײנע צו דער אנדערער די כאטעס פונעם רארך, פון װעמענם קוימענם עם האבן זיך װאו-נישט-װאו געקנוילט װיאלעטע רויך-קוםטן. נישט װײט פונעם דארף, אויח לינקם, איז געװען די װאסער-מ״ל, װעמענם ראד האט זיך געדרײט אן אויפהער. ילעבן דארך זײנען געלעגן, א״נגעפאםטע אין דעם רעם פון א געמויערטן פארקאן, די בנינים פון פאן סאװיצקים פולװארעק, װעלכער האט זיך אביםל גדלותדיק געצויגן בארג- ארויך, װ״ט אװעק פונעם דארףי, ביז גאר צופוםנם פונעם קעגנאיבעדדיקן טאל-אפהאננ. אפגעט״לט פון דער אונטערשטער פארקאן-מויער דורך א ב־לומען-גא׳רטן, איז אנטקעגן דעם אײנפאר-טויער געשטאנן דאם גרויםע, װײם-געקאלעכטע, שטײנערנע װאוין-הויז מיטן זײער הויכן און משופע׳דיקן, מאך-באװאקםענעם שינדל-דאך און מיט דער גלאז-װעראנדע פון פארנט, אין װעמענם שויבן עס האט זיך איצט אפגעשפיגלט דער פורפור-ש״ן פון דער אונ- טערג״ענדיקער זון. װײטער ארויפצו ז״נען ארום דעם גראז-באװאקםענעם רחבותדיקן הויה געװען צעװארפן, אין זארגלאזער אומארדענונג, די װאוינונגען פון די פאראבקעם, די שטאלן, די שפײכלערם. די שײערן און אלע איבעריקע װירטשאםט-געבײדעם, װעלכע זײנען אויך געװען סאליד געבויט, כאטש זײ זײנען געװען גרוים און װײניקער אפגעהיט װי דאם װאוינהויז. נאך — 160 —