Yor-bukh fun Yidishn yishev in Argenṭine · 1945-01-01 · 1945-1946 · p. Seite 156

יאר-בוך פו ן ״דישן ישוב אין ארגענטינע — מען קען דאך מאכן א ״הזכרה״ — האט זי נעקוקט אויפן עולם מיט א בעסנדיקן װכציס, װי פון ז״ װא?ט.אפהענגיק געװען די ישועה — מען קען דאך זאגן א ״קדיש״... די זקגים האבן זיך דורכגעװארפן מיט פרעגנדיקע בליקן. ראשעל האט באטראכט יז״ערע אפגעטראגענע מצבושים און אירע אויגן האבן אויםגעבליצט: — איך װע5 באצאלן! כ׳פארלאנג נישט, חם ושצום, אומזיםט... װאם מ׳עט זאגן, װעל :איך באצאלן! און זי האט זיך אײנגעבויגן, האט א שאר געטאן דאם?לײרל איבער די קני, זיך מיט־ .אמאל פארשעמט, און אויםדר״ענדיק זיך מיט דער פלײצע צום עולם, האט זי מיט א פלינקער .באװעגונג ארויםגעשלעפט עטלעכע באנקנאטן פון זאק. •— נ״ן, נײן — האט דער אלטער ר׳ שמחה געשאקלט מיטן קאפ. ער האט גערעדט נישט;אזױ צו איר װי צו די אנדערע — ם׳איז דאך בפרוש ״אתנן זונה״... אתנן זונה ומחיר בלב... — אבער דא איז שוין ר׳ יששכר ארוים פון די כלים: װאם האט זיך דער אלטער צו ׳מישן אין פרעמדע געשעפטן? די געלט-ענינים געהערן צו אים, צו ר׳ יש׳שכרן... און אז ער .װעט װעלן, ט׳מען עם בכלל מאכן אומזיםט און שוין! װארום ר׳ יששכר איז געװאוינט געװען צו מלמד זכות ז״ן אויך יעדן מענטשן און יער האט שטארק רחמנות געהאט אויך דער אומגליקלעכער: און יענע ״םראנצוזירטע״ ״דן — חאט ער א טראכט געטאן — זײנען ז״ דען בעםער? ז״ער געלט איז דען כשרער?... עםן זײ דען •נישט ק״ן טרםות און שעמען ז״ זיך נישט מיט דעם ״דישן נאמען?... נײן, קײנער איז דא נישט בעםער! און אז ישראל בגלותא איז שכינתא בגלותא״ װי דער חזן טוט זינגען: א נ ו מ ת י ־ רין להתפלל עם העברינים... אבער כדי נישט אר״נצופאלן אין יצר הרע פון געלט, האט ער פרובירט פארלײגן: — אפשר, ט׳איר ארײנג״ן אין א׳שול? בעטן דעם שמש... — װי קען איך װארטן, אז איך שטארב שלאפן — האט דאם מ״דל דערזען, אז זי האט דא א צד אין טיש — װאםי, מ״ן גראשן איז קײן גראשן נישט? די גרעסטע מצוה װעט איר פארדינען- גראדע ז״גען אנגעקומען די לעצטע צװײ פון מנין און מען האט זיך געקענט לאזן אין װעג אר״ן צום פ״נעם בעל־קדיש, װאם הינטער דער שטאט. אבער ר׳ יששכר האט א קאמאנדעװע געטאן: — אפריער ט׳מען דא פארטיק ווערן! יענע קענען'איינמאל צואװארטן. נישקשה, ר׳ יששכר װיל אויך םארדיגען א מצוה. בשעת מעשה האט ער אפגעמאכט ביי זיך, אז קיין געלט װעט ער״ב״ם מיידל נישט נעמען. א נאנץ לעבן פטרט מען אים אפ מיט די פאר גראשן און די מצװת פארדינען די אנדערע, װעט ער דאםמאל אפנעמען דאם זייניקע: אי העלפן אן ארעמע יתומה אי א• הםד של אמת מיטן נפטר.- און מען האט זיך געװאשן רי הענט מיטן װאםער, װאם רחל׳ע האט געבראכט צו טראגן פון פארבאנק; און מען האט פארהאנגען די גלעזערנע טיר מיט א מלבוש; און מען האט אפגערוקט די פירקאנטיקע טישלעך אין א װינקל, כדי זיי זאלן נישט דערמאנען אן די זינדיקע פארלעך, װאם זיצן רארט אין די אװנטן. און ר׳ יששכר האט זיך גענומען מאכן די אמת׳ע שיינע הזכרה. די נעמען האט ער נישט באדארפט איבערזעצן: ״את נשמת ר׳ ח״ם בער ברב מאיר בעבור שבתו.. װי? — האט ער זיך געװענדט צו ראשעלן. — רחל׳ע — האט זי פארשטאנען װאם ער מיינט. ״בעבור שבתו האשה מרת רחל...״ און אזוי װי ם׳איז געװארן שפעטלעך, האט מען זיך גל״ך א נעם געטאן צום קדיש. נייגעריק הלמאי ראשעל זוימט זיך אזוי לאנג און הלמאי זי איז האםטיק ארײנגעלאםן צום ״פאטראן״ בעטן א שיסל װאםער, און זיך געװישט די פארװיינטע אויגן, האט אײנע פון די מיידלעך זיך צוגעגנב׳עט אויד די שפיץ-פינגער צו דער טיר, זי לייכט אפגעשטופט און אפשארנ־ דיק עטװאם דעם פארהאנגענעם בגד, האט זי אריינגעקוקט אינעװ״ניק. א לאנגע װ״לע האט — 156