Yor-bukh fun Yidishn yishev in Argenṭine · 1945-01-01 · 1945-1946 · p. Seite 155

יאר־בוך פ ו ן ״דישן ישוב איז אדגעננוינע — מ... מ... מ.״ — האט דער א5טער א ברום געטאן אין זיין בארד אריין און אפנע־ ךרייט דעם קאפ אין דער אנדער זייט — אװדאי זיינען מיר יידן, װאם דען זיינען מיר? — האט ער אפנעזיפצט. — מיר ראכט זיך... — האט דאס מײר5 גערעדט אומדרייםט און זיך עטלעכע מאיצ אפנעשטעקט אינמיטן — מיר דאבט זיך... װאס פארא חודש האבן מיר ה״נט אויך דער װעלט? — מיר ז״נען שוין באלד אינמיטן אדר — האט עמיצער א רעד געטאן םון א װינקא. — ברוך השם דר״ טעג פאר פורים — האט עמיצער אנדערש אונטערנעזיפצט. — אוי װ״ איז מיר!.״ אוי װינד איז מיר!״. — האט די אומבאקאנטע אצינד באקומען לשון און אונטערגעזונגען מיט א הײמישן ניגון — װי דאם הארץ װאלט מיר נעזאגט — איך מאב דאך הײנט יארצײט״״ יארצײט נאך מײן א?טן, ע?ױ השיצום... און א שטראם טרערן האט א■ פלײץ געטאן פון אירע אויגן. ראשעצ — אזוי האט זי געהײםן צװישן אירע חבר׳טארנם — האט זיך געפיאט שטארק. אײנזאם אין פאריז. אמת, בײ דער ארבעט האט זי געהאט דערפאלג — איר נאױוער חן האט צונעזאגט און געלאקט. אבער ב^״בנדיק א5ײן אין איר צימעריל, איז איר אפט געװען טרויעריק אניפן הארצן: ״אײנע א?ײן... נישט קײן פרײנט און נישט קײן גוא5... גישט קײן שבת און נישט קײן ױם-טוב״ — פ5עגט זי זיך אלײן באקלאגן מיט די װערטער, מיט װעלכע די מאמע האם זי באװ״נט, װען זי איז א״נמאיצ, פאר א םך יארן צוריק, געקומען צופארן אזיףי א קורצן באזוך אהײם. די אנדערע חברטעם אירע האבן געהאט משפחה אין די דערפער ארער אפי5ו אין שטאט. און א שטיק<5 אמונה האבן זײ אויך געהאט. איטלעכע האט געטראגן א צלמ׳צ אדער א מעדאיצאנטשיק מיט א■ ״הײליקן בילד״ אויפן האלדז. און דערצו האבן זײ געהאט אן אײגענע ״שאפעל״, א קלײנע קירכע, אויפן מאנטמארטר, װאם האט געהערט נאר צו זײ, די פארשטויםענע םון דער געזעלשאפט. די ״הײליקע״, װאס איז דארט געשטאנען בײם אלטאר, איז געװען זײער אפיטרופום: איז אײנער געגאנגען שלעכט — דער געיצ׳־יטער האט צוגענומען ביזן ^עצטן גר־<זשן און נאך געשלאגן, װײל דער פארדיגםט איז אים םארגעקומען צו קלײן — איז מען געגאנגען צו דער ״היי^יקער״, אנגעצונדן?יכט פארן ב'לר און אויםגעגאסן דאם ביטערע הארץ. און אז מען איי ארויםגעגאנגען אן אויםגעהײלטע פון שפיטאל האט מען אויך נישט פארגעםן אן דער נאשיצערן. ראשעל איז רארט ק״נמאל נישט געגאנגען, הגם די חברטעם האבן איר אפט צוגערעדט און פארזיכערט, אז זײער באשיצערן מאכט נישט קײן אונטערשײד צװישן אמונות. זי פלעגט זיך אויםװײנען בעת׳ן לײענען די ברױו, װאם די מאמע האט איר געשריבן, אין װעלכע זי האט איר א םך מאל באדאנקט פארן געלט, װאם זי ה$זט יעדן חודש נעשיקט אין דער ארעמער הײם. דערפאר האט איר אזוי פארקלעמט בײם הארצן, װען זי האט זיך דערמאנט, אז זי האט הײנט יארצ״ט נאכן טאטן. פלוצלונג איז איר־קל^ר געװארן, אז ע ר איז איר הײנט געקומען צו ח^ום: זי האט פארבראכט א שצאפ^זע נאכט אין אן ענגן טויער, ארומגערינגלט פון א פארעגנטן דרויםן. און װען זי האט שפעטער פארלוירן אויה א״ן אויגנבציק דעם בא־ װאוםטזײן אין א םרעמדן האטעל־בעטל, האט זי דערזען דעם טאטנם טרויעריקע אויגן, פול מיט נעבעט. דאם צערט^ען פון א נאך-נישט פויצשטענריק געזעטיקטן מאן האט פארטריבן זײן נעשטאלט. דערהערנדיק דאם סליפען םון רער פארשטויסענער, איז רער עולם װײכער געײארן. דער אילטער ר׳ שמחה האט זי אפי5ו באטראכט פון אונטער ז״נע געדיכטע, צוזאמענגעװאקםענע ברעמען און א שאק? געטאן מיטן ק־<זפ: — אז אך און אז װײ!.״ א ״דישע טאכטער!״. און ער האט זיך פלוצלונג רערמאנט מיט וויםיל דאגות און זארגן ם׳איז אים אננעקומען דאס אויםגעבן פון זײנע דר״ טעבטער, די בוגרות. — גאט איז א בארמהערציקער!.. — האט ער א זיפץ געטאן. דערהערט אזע?כע טר״םט-װערטער, איז רח?ען?״כטער געװארן אויפן הארצן: — 155 —