Yor-bukh fun Yidishn yishev in Argenṭine · 1945-01-01 · 1945-1946 · p. Seite 154

יאר־יבוך פון ײדישן ישוב איז ארגענטינע האט זיך א״נע םון די ״פרויענצימערן״ צונעזעצט הארט?עבן אים, אים שפיאעװדיין א גלעט געטאן איבערן בארד און זיך געחנ׳דלט מיט א זיםער שטימא: — קום, דו ג״םט מיט מיר, מײן טײער קעפל־קרױט? זי איז נישט אויסן געװען אים צו באל״ריקן — אויףי זײער לשון רעדט מען אזוי. און ר׳ אהרון האט זי ם״ װי נישט פארעטאנען. ער איז געװארן בלאם װי רי װאנט און האט טיך אראפגעלאזט דעם קאפ. נאר פון א װינקל פון די אויגן האט ער באװיזן זי אנצוקוקן: זי איז געװען אנגעפאדבט, האט געטראגן א שװארצן פוטער און האט אויםגעזען װי, א שט״גער, די גו״שע אפט״קערשע פונדערה״ם״ װי די אפט״קערשע אדער װי א״נע פון די ױנגע פריצ׳טעצעך װאם פיצעגן זונטיק אראפקומען אויך בריטשקעקעך פון די ארומיקע הויפן אין שטעטל ארײן. האט רעריבער ר׳ אהרון זיך נישט געטרויט זי אפצושטופן. און פון דער אנדער ז״ט איז געװען געפערקעך צו בצ״בן זיצן. איז כדי נישט ארײנצופאיצן אין הרהורי-עבירה, האט ער אנגעהויבן אדײנטראכטן אין די שװערע שטראפן, װאם די זינדיקע מוזן אפקומען אויה יענער װעלט: װי מען שפדינגט פון א קאכעדיקן קעםל װאםער אין א בארג שנ״ און אויה צוריק. װי מען װערט מגואגצ אין א זשאבע — -- אפגעשטויםן דורך דער טיפער גק״כגיצטיק״ט, װאם אזוינם האט זי זיך נישט געריכט, אנצוטרעפן ב״ א באיארנטן הער, האט דאם מײדל זיך אויםגעהויבן און איז אריבער אין פאדערשטן צימער. ר׳ אהרון האט נאך א װ״לע געאטעמט דעם שארפן ריח פון פערםומע, װאם זי האט געלאזן הינטער זיך, און דאן האט ער געעפנט די אויגן. אבעד באיצד איז אר״ן א צװײטע און זיך װידער רערנענטערט צו אים, פונקט װי דער שטן אל״ן װאלט אים דיא געװאלט ברענגען צו א נםױן, זיך פארשטעצנדיק אונטער פארשידענע פנימער. אבער געזיגט האט ר׳ אהרון מיט ז״נע מוםר־געדאנקען און נישט דער בעק־דבר, מיט זײנע זיםע רײדעצעך. און אויך צומארגנם האט מען ר׳ יששכר׳ם מנין געילאזט צורו. די מ״דלעך האבן אפילו נישט איבערגעטראטן דעם שװעצ, בפרט אז דער ש״נקער האט ז״ דערקלערט מיט כיצערקײ משצים דעם שכל פון דער זאך. זײ האבן נאר נ״געריק מיט האקב־אמוזירטע און האלב פרומע בליקן אדײנגעקוקט דורך דער גלעזערנער טיר צו די זקנים, װאם זײנען געזעםן אין א װינקיל״ און זיך שמינקענדיק די ליפן מיט ״רויט״, האט אײנע געזאגט צו דער צװייטער: — א פרנםה, װי אלע אנדערע, נ׳עם פא? (נישט אמת?) די איבעריקע האבן מיטפילנדיק צוגעשאקלט מיטן קאפ. דער בעל-הבית האט סארטירמ די םלעשער אויך רער פאליצע, און געפםקנט, װי תמיד אין אזא םאל: — שאקען דעפאן םאן ביפטעק! (א יעדער פארט״דיקט ז״ן ביםן פל״ש!). ם׳איז אריבער א גאנצער װינטער און ק״נער פון די קליענטן, װאם האבן געטרונקען. בײם פארבאנק, האט אין דער פריער שעה נישט פארשמעקט אין הינטערשטן זאל, װאו יששכר מיט ז״נע מענטשן האבן זיך פארזאמלט. ביז אײנמאל, — הײנטיקן פרילינג האט עם פאםירט — און דא הויבט זיך אן די געשיכטע, װאם ר׳ יששכר איז אויםן געװען מיר צו דערצײלן — עפנם זיך רי טיר און אויפן שװעל באװ״זט זיך א געשטאלט פון א פרוי. כאטש ק״ן ליכט האט אין צימער גופא נישט געברענט און נאר א מאטע ש״ן האט זיך ארײנגעזיפט דורך דעם דיקן גלאז פון די טיר־שויבן, האט מען ראך געקענט אונטערשײרן די שטריכן פון דעם אומנעבעטענעם נאםט. זי איז געװען נישט הויך, גאנץ שלאנק, א שװארצינקע, מיט לאנגע װיםפערן איבער האלב-געשלאםענע אויגן. און געהאט האט זי אין זיך עפעם אײגנארטיקעם, הײמישעם, גאר אנדערש װי די איבעריקע: ״װען נישט אירע דיק-אנגעפארבטע ליפן, װאלט זי אויםגעזען װי א כלה-מײרל״... י ר׳ אהרון האט א ציטער געטאן. אבער דאםמאל האט זיך דאם מ״דל דװקא רערנענ- טערט צו ר׳ שמחה׳ן, װעלכער איז געװען רער עלטםטער פון רער חברה און נעהאמ א לאנגע, גרויע בארד, װאם ער האט בשום אופן נישט געװאלט אפקירצן. זי איז שט״ן געבליבן פאר אים טיט אן אראפגעלאזענעם קאפ און האט שעמעװדיק א זאגט געטאן אויך ײדיש: — איר זײנט דאך יירן? 1 — 154 —