Yor-bukh fun Yidishn yishev in Argenṭine · 1945-01-01 · 1945-1946 · p. Seite 151

יאר־בוך פון ײידישן ישוב אין ארכענטינע פון רער בלה םון זײן ״נגערן זון איז דא געבליבן שטעקן אויפן װעג הײז ארנענטינע. האט ער אראפגעבראבט ז״ן שװעסטער און זי האט ארויסגעפאדערט איר חתן און יענער.האט מיטגע־ בראכט ז״ן שװעםטער און זי האט ארויםגעפארערט איר חתן און יענער האס מיטגעבראכט זײן טאטן — ר׳ יששכרן, ה״םט עם — װעלכער איז געװען אן אלמן זינט צען יאר און נישט נע־ װאלט בצ״בן עצנט װי א שטײן... אבער װיפל איז דער שיעור צו זיצן און עםן בײ א שנור, בםרט אז אין דער ענגער דירה ז״נען אונטערגעקומען עטצעכע קצ״נװארג און דער יקרות האט געהאלטן אין אײן שטײגן? האט זיך ר׳ יששכר גענומען ארומקוקן נאך א״נער פון ז״נע אמאליקע פרנםות. װארום אין םאקאצע איז ער געװען נישט נאר אויבער־שמש — ער האט דארט דער- פי5ט כצערצײ אנדערע פונקציעם פון א כצי קורש: האט צוגעהאאפן ב״ קברנות, איז געװען אן אױפזעער איבערן אייז-קעצער פון ״?ינת הצדק׳/ האט געװעקט צו ״םציחות״ און געמאכט אין חודש אצוצ הזכרות אויפן בית־עולם. — אבער װאם קען מען שוין אין פאריז פארדינען םון ײרישק״ט? — אמת, אין די ענגע נעסלעך פון ״פיצעצצ״ צעבן, קײן עין הרע נישט, א היפש ביםל ״אונדזערע״ יידן, פאראן כשרע יאטקעם, עטלעכע שיצן און,?הבדיצ, א שװת-באד... און ערב פםח קומען אהערצו אפיצו פראנצויזישע ״דן מיט א״גענע אויטאמאביצן א״נקויפן מצות... אבער א גאנץ יאר איז דער עוצם פארזונקען אין עוצם-הזה: אין דאזיקן כרך מיט די קינאס און טעאטערן, און עצעק־ טעדע, און פאציטיק װערט דאם ביסצ ״דישקײט בטצ בשישים׳ איז טאקע ר׳ יששכרם מעמד נישט געװען גאר ק״ן געהויבענער: ער האט עטצעכע מא5 נעזאגט תהיצים פאד א חוצה, האט צוגעהאנדצט מיט ציציח און מחזורים און פארדינט גארנישט מיט נישט. מאכט זיך אמאצ, אז ער ג״ט אין גאם און עס בצ״בט שטײן צעבן אים אן אויטאמא־ ביצ און עס גײט פון אים ארוים א פ״נער יונגערמאן, ש״ן געקצײדעט, מיט בריצן אויה דער נאז, און װענדט זיך צו אים האצב ד״טשמעריש און האצב אויך פראנצויזיש: * — איר ז״נט דאך א ״ד? — אװדאי! — ענטפערט ר׳ יששכר, אביםצ איבערגעשראקן. — איז קענט איר אפשר ארויפקומען צו מיר מיט א ״מנין״, זאגן קדיש?.. איך האב יארצײט נאך מײן טאטן... ר׳ יששכר האט זיך געװאצט מ״שב זײן, א קצער טאן. אבער די עצעגאנטע מצבושים טיטן גלאנציקן אויטא און מיטן קדיש אינמיטן האבן אים אזוי צעחושט, אז ער האט גצײך אויך אן ארט געענטפערט: — אװדאי ט׳מען קומען... א קלײניק״ט, אזא מצװה! און אײדער ער האט באװיזן זיך ארומצוקוקן, האט יענער אים ארײנגעשטעקט אין האנט א װיזיט-קארטע מיט אן אררעם, מיטן גענויעם טאג און שעה, און והיצד איגנו! ער איז נעצם נעװארן... מיטן צונויפקצאפן דעם ערשטן מנין איז עם ^וגעגאנגען שװערצעך: װארום דער בעצ־ דבר האט נישט געצאזט ק״ן האנטגעצט און ר׳ יששכר האט נישט פארמאגט קײן קאפיטאצ אויך הוצאות הדרך. אויך האבן אים כצערצײ מענטשן אין שיצ שװער געמאכט דאם הארץ: אז א לץ האט מיט אים געטריבן קאטאװעם, אז די גאנצע מעשה האט זיך אים געחצומט און ענצעכע השערות. אבער ר׳ יששכר האט געהאט ביטחון. און אז זײ זײנען אנגעקומען אין דער װײטער,. רחבות׳דיקער נאם, װאם איז געװען באזוימט מיט ב״מער פון בײדע זײטן, און זײנען שטײן נעבציבן פאר א■ הויכן, ש״נעם בנין, האט דער ״קאנםיערזש״, רערזעענריק אין פריען פארטאג אזא מין עוצם, ז״ בשום אופן נישט געװאצט ארײנצאזן אין געפצאםטערטן קארידאר, װאם ער האט גרארע געהאצטן אין װאשן מיט װאםער און ז״ך. א נם װאם דער פײנער ױנגערמאן איז דערשינען אין זעצבן אויגנבציק. ער האט משמעות פארגעםיצט די םכנה און זיך אראפגעצאזט מיט דער װינדע גצײך אין קארידאר אראפ. דער ״קאנםיערזש״ האט זיך םאר אים פארנויגט, געזאגט א שײנעם גוט מארגן און יששכרם עוצם האט זיך געצאזט פירן םון ױנגנמאן, זײ האבן זיך נישט נעקענט אפװאונדערן פון די גצאנצנדיקע װענט מיט די שפיגצען און ״אצבאםטערם״ — 151