Yor-bukh fun Yidishn yishev in Argenṭine · 1945-01-01 · 1945-1946 · p. Seite 144

יאר-בוד פון ״דישן ישוב אין ארגענטיינע — זייעו אגגענעם — האב איך געזאגט — קאן מען אנקוקן אייער פאר״ז? — קאן מוטשא גוםטא. קומט צו ה״נט זיבן אזײגער. עם װעלן ז״ן מענטשן — האט זיך דער ״ד אנגעכאפט. צװישן די מענטשן װאם איך האב געפונען אין דער ״םאםיעדאד״, איז דער פרע־ זידענט געװען דער זעקםטער. פונקט אזויפיל, װיפל מען דארך אויך צו שפילן א פאקער. נישט ער און נישט די איבעריקע פינך ײדן האבן באמערקט די אנװעזנהייט פון מיין װײני- קײט און איך האב מיר דואיק געקאנט אנקוקן דעם ״פארײן״• װי א5ע לאקאלן פון די ״סאםיעדאדן״, האט אויך דער?אקאצ געהאט פיר װענט. איינע האט מען אינגאנצן אפגעגעבן פאר דער טיר, װעצכע םקריפעט ביים עפענען און פאר- מאכן, אז עם איז א שרעק. אויך די איבעריקע דריי װענט האבן געהאנגען, קעגנאיבער, דאם בי5ד פון א בארימטן צױניםטישן פירער, װעמען רער פאריין האט אנגעטון דעם גרויםן כבוד צו טראגן זיין נאמען; אויך דער רעכטער, א שפאנישער קול-קורא, װעצכער האט געמאכט פראפאגאנדע פאר יידישער דערציאונג און אויך דער לינקער — אן איינגערעמצטע טאבעצע מיט אינםטרוקציעם, ביז װאם פאר א םומע עס איז דערלויבט צו שפילן א — ״פאקער׳/ א ״דערדיצ״ און א ״טעךעפונקען״... אין א װינקצ איז •א פארשעמטער געשטאנען אן ארון-קודש?, מיט א םאמעטענעם פרוכתל, אויך װעלכן עם האבן זיך ארויםגעזעןידי װערטער: ״עץ ח״ם היא למחזיקים בה״... ײדישע דערציאוננ דער אערער פון דער שויל האט מיך אויפגענומען זייער פרײנטילעך, װען איך בין געקומען אויך א באזוך. ער האט זיך געהאט זיינע מאטױון; די שול, די אײנציקע יידישע שוצ װאם עקזיםטירט אין טשילע, איז דאך דאם װערק פון אים מיט זיין פרוי, אויך א יידישע אערערן, װעצכע שװימען קעגן דעם שטראם שוין צװײ צענדליק יאר, אנטרעפנדיק אויפן װענ אזויפיל שט״נער... דאם װאםער א פלאכם און פו^ מיט שטײנער. — װיפל קינדער פארמאגט די שוא? — האב איך ארויםגעװיזן אינטעדעם צו װיםן. — צװײ הונדערט און צװאנציק. צװ״ הונדערט ״דישע און צװאנציק... ניט יידישע. איך האב אויםגעשטעלט א פאר פארװאונדערטע אויגן. די שו<5 איז דאך א יידישע, איז װאם פארא םמיכת הפרשױת.״ דער?ערער האט פארשטאנען װאם איך טראכט און האט באלד צוגעגעבן: — די צװײ הוגדערט האבן מיר געדארפט בעטן, אז מען זאיצ שיקן און די צװאנציק ז״נען אלײן געקומען. און דערנאך איז געקומען די פוי5ע אויפקלערונג. די שו5 איז טאקע א ײדישע, אבער זי איז אנגעשלאםן צום מךוכהשן שולװעזן און אויםער ײדישע?ימודים לערנט מען דארט אויך אילגעמײנע שפאנישע לימורים. רי קריםטלעכע עילטערן פון רער אומגעגנט שיקן וײערע קינדער, װײא עם איז זײ באקװעם און די קינדער לערנען שוין אין אײן װעגם העברעאיש, ײדישע געשיכטע און אלץ װאס האט א שײכות מיט דעם ״דישן אעבן. — איז װי זשע איז מיט די ניט-ײדישע קינדער, עם קלעפט זיך צו זײ צו עפעם פון די ײדישע לימודים? — בין איך געװארן נײגעריק. — אט וועל איך א״ך באלד װ״זן — האט דער לערער געזאגט. — זאג נאר שרהלע, װער איז דער גרעםטעד העברעאישער דיכטער? שרהלע, א בילאנד ״דיש מ״דעילע איז רויט געװארן און האט אנגעהויבן פילאגטערן מיטן צינגל, ראקעגן, האט א צװײט מײרעלע, א טונקילהויטיקם, מיט א פאר ברענענדיקע אײ־ געלעך, אויםגעשריגן אין א גוטן העברעאיש : — אני ױדעת, אני ױדעת, מורה. — װער? האט דער לערער געפרעגט. •— חײם נחמן ביאליק... , — 144 —