Yor-bukh fun Yidishn yishev in Argenṭine · 1945-01-01 · 1945-1946 · p. Seite 143

יאר-יבוך פון יידישן ישוב אין ארגענטינע װען מען האט דעם ארון אראפנעלאזט אין קבר אר״ן און אים פאר׳עיט, האם דער ץון געזאגט קדיש פון א םידור ארוים. אויפן האריזאנט האט די זון זיך אראפגע^אזט צו מערב-צו און אין דער אפטן האט נעפלאטערט די פאן, אויףז װעקכער עם ז״נען מיט נא<5- .דענע אותױת נעװען אויםגענײט די װערטער: ״םינדיקאט פון װעבער-ארבעטער״... דער שליח־ציבור אין װאי!פאראיםא האב איך זיך מיט אים באקענט. א מענטש א שטיק? מננן, איז ער דער א״נציקער חזן, דער ש^יח-ציבור פון דעם ײדישן קיבת אין דער צװ״טער שטאט אין טשילע. ער דאװנט בצויז ימים-נוראים און שבת-;מברכים און טאן, טוט ער עם אומזיםט — 5שמה. פון װאם זשע לעבט אזא ״ד? — װעט מען פרעגן. פון ערר-ארבעט; ער איז דער א״נציקער ״דישער פויער אין טשילע. אנדערע װאי^טן זיך זיכער געכאפט צו א געװײנלעכער ײדישער פרנםה, װאלטן אוים־ ׳געק׳^יבן דעם <?״כטן װעג; ער איז אבער א מענטש מיט פרינציפן. ײדן — הא^ט ער — דארפן זיך נישט פארנעמען מיט ק״ן?ופט־פרנםות. א מענטש װאם איז בקיא אין די דריבנע אותױת, װײםט ער פון דעם פםוק ״נאה דורש, נאה מקײם״ און איז דעריבער געװארן אן ערד- ארבעטער, א פויער, דער אײנציקער ײרישער פויער אין טשיילע, אין װאילפאראיםא. פינך מי- גוט רײזע פון װיניא רע? מאר, די זיד-אמעריקאנער מאנטע קארלא... װען איך האב זיך צום ערשטן מא<5 מיט אים באגעגנט, האט ער מיר דערצ״^ט, אז ער האט אן אײגענע ״םונדא״, א נחלה, הײםט עם, און אז ער באארבעט זי א^ײן. אז אנ- דערע זאצן זי באארבעטן, איז דאך קײן חריםות נישט. ער איז אױםערגעװײנלעך צוםרידן פון זײן רא5יע... די נחלה איז ארומגערינגלט מיט הויכע בײמער, די יצופט איז רײן, די פײ- נעצעך זינגען שירה און א שפאן פון דארטן געפינט זיך דער ים, דער אמתער, םאמאראר- נע אקינום... דער ״ד האט עם מיר דערצילט מיט דער רואיק״ט פון אן אמתן פויער און אפיילו בײ מיר נישט געפרואװט ארויםרופן קײן באװאונדערונג. פאר אים איז דאם א דערגרײכטער טרױם און קײן פרנםה, ברוך השם, פעלט נישט אוים... הי^װאי אויך אלע ײרן געזאגט גע־ ווארן — האט ער ארויםגעװיזן זײן ברײטהארציקײט... װען איך בין געװען אין װאלפאראיםא צום צװײטן מאיל, בין איך אים געגאנגען באזוכן. ער האט מיר געהאט נ״עם צו דערצײלן: ער האט געקויפט נאך א נחי^ה און דװקא נישט פון ק״ן אנדערע געשעפטן, װי נאר בילויז םון באארבעטן די ערשטע. ער װאוינט שוין פינוי און צװאנציק יאר אין װאלפאראיםא, יפינףי מינוט רײזע פון דעם קאםינא פון װיניא דעא מאר, װעלכער ציט װי א מאגנעט צו זיך טויזנטער מענטשן פון גאנץ טשי5ע. ער איז נאך רארט קײנמאל נישט געװען. א פויער — האלט ער — האט דארט גארנישט װאם צו טאן און — ער האיצט װארט. א נאה דורש, גאה מקיים. אן אמתער שליח-ציבור... א ״מקום כןח־ש״ — פונװאנען איז א .ײד? — פון םאנטיאגא. — װאם פארקויפט איר? — איך פארקויףי גארנישט. איך בין א שרײבער, א ײדישער שרײבער. דער ײד האט מיך פון לכתחיילה נישט פארשטאנען און מיך באטראכט מיט אביםצ פארדאכט. א ײדישער שרײבער, װאם האט ער צו טאן דא, אין דער װײטער פראװינץ-שטאט פון טשילע, װאו עם װאוינען געצ״י^טע ײדישע פאמי5יעם? א װארט אהער, א װארט אהין, דער ײד האט זיך געכאפט, אז עפעם א נוצן קאן ער פון מיר יא האבן און אין געצײילטע מינוסן האב איך געװאוםט פון א5ץ װאם עם קומט פאר צװישן דעם הײפע5ע ײדן און — אז ער איז דער פרעזידענט פון דער ״םאםיעדאד״. — 143 —