Yor-bukh fun Yidishn yishev in Argenṭine · 1945-01-01 · 1945-1946 · p. Seite 145

״דישן ישוב א י ז ארגענטינע י א ר - ׳ב ו ך פ ו ן — איר פאמיציען-נאמען איז ראדריגעז... — האט דער ^ערער באמערקט מיט א שמײכל, אין װעלכן עם איז געלעגן עטװאם טראגישעם. אויףי א צװײטער פראגע, װעלכע עם איז די הױפטשטאט פון אר׳ן־ישרא5, האט א צװײט קריםטלעך מײדעלע אויםגעשריגן מיט דער םפררישער הברה: — ירושלים... װען איך האב מיך טיט אים געזעגנט, האט מיר דער לערער געזאגט מיט א פי^דיי־ טיקער מינע: — דאם װאס מיר האבן דערגר״כט אין טשי^ע, האט מען נאך אין ערגעץ נישט דערגר״כט... אפילו גוײם שיקן זײערע קינדער אין דער ײדישער שוצ און ער האט ביטער געשמײכצט. צורקגערןומענע װען עם קומט פאר א צױניםטישער קאנגרעם, ז״נען ז״ דא. אינצװישן דעם געזעמק פון רומענישע, פוי^ישע און בעםאראבער ײדן, מיט זײערע פארטײ און גרופע-חשבונות, זעען זײ אוים װי די מיםטעריעזע שליחים פון די עשרת השבטים. װעןיאצץ אויפן קאנגרעם גײט צו גוט, מען קריגט זיך ניט, מען אמפערט זיך ניט, ליגט אויך ז״ערע פארשלאםענע פנימער אױםגעגאםן א קוים-באמערקבארע צופרידנקײט, מען װאלט געקאנט זאגן א נהת-רוח; קוים אבער הויבן זיך אן ה״םע דעבאטן, שפארענישן און קריגערײען, זעט מען עפעם װי אן אומ- פארשטענדלעכע אומרואיק״ט הויבט זײ פון די בענקלעך, װי אײנער דעדט: ״פארװאם זאלן זיך כרידער קריגן״... װער זײנען זײ די צװײ מיטליעריקע מענער, װאם זעען אויס אזוי נישט ײדיש? איך האב קײנמאר קײן טא^ק נישט געקאנט דערג״ן. אײניקע זאגן, אז זײ ז״נען די פאר־ שטײער פון א םעקטע ״םובאטניקעס״, װעלכע װאוינען אין דרום-טשי^ע און זײנען שטארק פארקאכט אין דעם אידעאל פון שיבת-צױן; אנדערע זאגן, אז זײ זײנען אפשטאמלינגען פון די מאראנען, װעלכע געפינען זיך לרוב אין טשילע. זײ גיבן אויך א^ע צױניםטישע פאנדן און זײנען די ערשטע צו שיקן דעלעגאטן צו די קאנגרעםן. צװישן די דעלעגאטן זײנען זײ די אײנציקע װאם רײרן קײנמאצ נישט און אויך די אײנציקע װאם הערן אוים אלץ װאם מען זאגט. זײ קומען, פארנעמען שטיל, בנעימות זײערע פלעצער און שװײגן, װי אײנער רעדט: ^אמיר הערן װאם אנדערע זאגן... קײנער קאן אײך אויך קלאר נישט זאגן װער זײ זײנען, אבער אלע באציען זיך צו ז״ מיט יראת-הבבוד, װ״ך א?ע פי^ן, אז זײ זיינען — צוריקגעקומענע. גילגוךים פון ײדישקײט, פון דער ײדישער געשיכטע... — 145 —