Yor-bukh fun Yidishn yishev in Argenṭine · 1945-01-01 · 1945-1946 · p. Seite 139

יאר-בוך פון ײדישן ישוב :אין א ר ג ןןב ם י־ניע• א זןד׳״םטו;עד.האט אינעררעך געלאבט; א הריםט גאר, װער האט אים געטאכט פאר־א-לוד-יםט?' :א,ויר דער בידזשע ק<5אפן ז״ אים גוטמוטיק איבער דער פיצייצע, װען ער פירט דודך א-גע5ונ־י געבע בידזזשע־-אפעראציע און ז$גן אים, אז ער איז ״גראן כודיא״ (גרויםער ייד), אבער ער איז דאך קיין ייד אויך נישט. מיט װאם איז ער א ייד? װייק ער איז געמקט? דאם זיינען מאבמעהאנער אויך. איז װאם איז ער, פעקיפע קרייזקער? ע.ר איז א געיצט-מאשין. א טאשין װאם מאבט געלט, גרויםע םומען גע5ט. און װאם האט ער מיט זיין געצט אויפגעטון? טשא- ■לעטן .געבויט, הייזער געבויט, בריקיאנטן געקויפט פאר כואניטאן, צװיי אויטאמאביילן, פאר .אים און םאר איר. און װאם באך? נעםארן יעדן זומער אין װיניא, אין קאםינא, געטראפן, זיך אין קלוב .״רא אוניאן״ מיט די גרויםע קארפן-קעפ פון דער בירזשע און פינאנצן. זיי,,הי• .גרויםע מי-ליאגעדן, האבן צו אים געשמייכקט, אמאל זיך טאקע געחנפעט, און אמאל אונטער- געבורטשעט הינטער זיין פלייצע, אז א ״כודיא״, א ״גרינגא״ האט זיך אדיינגעריםן אין, זייעה־ מיט, האט המונה געהאט מיט א טאכטער פון די מיראנדאם, פון די טשילענער פני. און אמאל., טאקע אים געװארפן א שטעך-װעדטיז, אז די אויםצענדער פאדנעמען הויכע פינאנציעלע פא־■ זיציעם אין לאגד. אוך ער האט עם אלץ אננענומען פאר -גוט. האט זיך געמאכט נישט װיסנדיק, װען; מען האט פון אים אומדירעקט געחוזקט: ביי די פריאזשן, װען ער האט שפאצירט טיט דער■ שיינהייט, זיין פרוי כואניטא, האט מען זיך צו אים געגריםט ביים פליאזש בעת זיין פרוי האט שפאצירט אין דעם באד-קאםטױם. דאם ברענגט אים אויך דעם געדאנק װעגן אן אנא- נימען ברױו װאם ער האט דא נישט קאנג באקומען, אז זיין שיינע ״קוקםום״ פרוי איז אים. אומטריי, אז זי פאדאט אים מיט איינעם פון די אויםגעצאםנםטע צעב-ױנגען פון דער הויכעך געזעלשאפט. יא, אזוי האט מען אים געשריבן אין ברױו. זיין ״לוקםום״ פרוי. װאם באדייט עס?ו מיינט מען, אז ער האט חתונה געהאט מיט א פרוי נאר צוליב קוקםום? ער האט נענומען גיין האםטיקער, ער האט זיך אנגעשטויםן אויך די פארבייגייער״ זיך אנטשורהיקט און געגאנגען װייטער. עמעצער האט אים געגריםט. ער האט זיך אומגע- קוקט, דאם איז געװען דער דידעקטאר פון דער נאציאנאר באנק, גאנזאלעם סאנטאמאריא, מיט װעמען פעקיפע טרעפט זיך יעדן טאג, אבער איצט האט ער געקוקט אויך אים מיט אויפ- געריםענע אויגן און אים נישט דערקאנט. ער איז אװעק װייטער און גענומען ריידן צו זיך אליין אויפן הויכן קול: — הא, װאם איז ער, פעקיפע קרייזקער, א ייד צי א גוי? װען ער איז צוגעקומען צו דער פלאםא דע ארמאם, האט ער זיך אפגעשטעלט. גרינע ביימער, קינדער שפילן זיך אויףי די פרישע בייטן, דינםטן אין װייםע פארטעכער פירן קינ- דער-װעגעלעך מיט קינדער, איינגעדעקטע מיט זיידענע דעקעם, מיט בלויע זיידענע מיצלעך. און אט זיצט אויה א באנק א פרוי און לעבן איר שטייט א מאן אין א רעגנמאנטל, צװיי. קינ- רער שפילן זיך ביים זייט. דאם איז א יידישע פאמיליע פליטים, אנטלאפענע פון היטלעדן. זיי זוכן א נייע היים דא אין םאנטיאגא. פארװאם זיינען זיי צו אים נישט געקומען בעטן באשעפ- טיקונג. ער .װאלט זיי אװעקגעשיקט אויה איינע פון זיינע גיטער, זיי באזארגט מיט פרנםה, מיט א היים. פון װאגען האבן זיי געקענט װיםן, אז פעליפע קרייזלער איז א זייעריקער? קרייזלער מיראנדא איז דאך א טשילענער פידמע. ער האט געװאלט צוגיין צו זיי און זיי פארלייגן ארבעט, הילףי, אבער ער האט עפעם װי נישט געװאגט. עם איז דאך נישט קיין װעג אזוי גלאט צוגיין. ער קען זיי נאך באלײדיקן. די פרוי, א לייביקע, מיט העלע אויגן פארצויגן װי מיט א נעפל, האט א קוק געטאן אויך אים און א זאג געטאן צו די קינדער: — קאמען זי היר. פעליפע האט איצט אריבעדגעשפרייזט די גאם און איז שטיין געבליבן ביי.א קאפע- הויז. ער איז אריין. עם איז געװען ״אנםע״ צייט. רי טישלעך זיינען געװען פארנומען. גאר אין טיה פון םאלאן האט ער געפונען א פלאץ און זיך אװעקגעזעצט. דערנעבן ביי א טישל האבן צװיי מיידלעך גערעדט אין דער שטיל און געלאכט. ו — 139 —