Yor-bukh fun Yidishn yishev in Argenṭine · 1945-01-01 · 1945-1946 · p. Seite 126

יאו-בוך פ ו ן ״דיען י שוב א י ז א רג ע נ ט י נ ע געװען א לעבן אמאא!״. װאלטן נאר די אלטע באקאנטע זיינע, די ׳עיח־ברידער און די חברים פון ז״ן שטעט? געװען?ייט, װאלט ער זיך ה״נט אויך נישט געשעמט מיט זיײ אבער זײ ז״נען דאך דא גע־ װארן נארנישטן! ער פארשטײט אפילו נישט גענוי, װי אזוי דאם איז געשען; זײ זײנען דאך אפשר געװען אזוי קלוג װי ער און אפשר נאך קליגער — זא5 עם זיין מזיצ? נײן. עס איז נישט בלויז מזל. ער אל״ן, דאן כעראנימא, האט דורכנעלאזן א םך געשעפטן, װאם װאלטן אים געװען אר״נגעבראכט גרויםע געלטער און ער װאלט געװען א םך רײכער װי ער איז. װען עם זאל זיך האנדלען בלויז אין מזל, װאלט ער רי אלע געשעפטן נישמ געװען דורכגעלאזן. נ״ן. נישט אין מזל איז עם געװעךדט, נאר א מענטש דארך מען זײן. מען דארך װיםן װאו מען געפינט זיך אין דער װעלט. ז״, די באקאנטע זײנע, ז״נען געװען חכמים דארט, אין קל״נעם שטעטל, יא, אויך דער שיך אויך, נאר דא, אנקומענדיק אהער, האבן ז״ זיך פאר־ לוירן, װײל זײ האבן געװאלט זײן דא די זעלבע װאוילע ױנגען װי אין דער אלטער ה״ם; זײ האבן געשטופט די נעזער װאו זײ האבן נישט באדארפט, געקראכן אין פארײנען, געװאלט אײנעמען די װעלט און דערװ״ל פארגעםן, אז דא איז אמעריקע, אז דא דארה מען טראכטן װי אזוי צו מאכן א טאלער און אזוי איז עם געװען... און דאן כעראנימא דערמאנט זיך ז״ן אײגענעם דרך. — יא. ער איז מער װי עפעם. זיכערי עד האט פארשטאנען אמעריקע. ער האט פאר־ שטאנען, אז אמעריקע איז נישט די אלטע ה״ם. אין אמעריקע דארףי מען קוקן פאר זיך, מען דארך זיך נישט מישן אין יענעמס עסקים, מען רארך הארעװען און קומען צו א טאלער און דערנאך גײט עם שוין אל״ן. אמת, אפילו מיט אן א״נגעפעדעמטע גאדל מוז מען אויך װיסן װי אזוי צו נײען, אבער ער, דאן כעראנימא, האט געװאוםט... נאר פון דעם לעצטן פארגלײך מיט דער אײנגעפעדעמטער נאדל, איז דאן כערא־ נימא נישט צופרירן. ראם האט אים דערמאנט אן זײן אמאליקער שנײדערײ. אוי, װען נישט דאם שנײדערײ... װיפל געשעפטן האט ער דעמאלט דורכגעלאזן צוליב זײן שנײדערשן קאפ?! די ערשטע צײט, װען ער האט שוין געארבעט אויה דעם גרויםן שטײגער, װען ער האט זיך שוין געקאנט פארגינען קויפן גרויםע לאטעם םחורה, האט ער נישט א״נמאיל, בעת ער האט צוליב א פארזען געלאזן, אז א צװײטער זאל אים אויסקויפן די לאטע, זיך אלײן געגעבן א קלאפ מיט ב״דע הענט איבערן קאפ און אנגעשרינן אויך זיך אלײן: — א, דו שנ״דערשער קאפי... א, פון אל׳ן װיל ער זיך איצט גיכער דערמאנען, נאר נישט פון זײן שנײדערײ. ער זעצט זיך גל״ך אויפן םאפא און גיט זיך א נערװעזן קרא׳ן אויפן רעכטן ארעם, אבער באלד בארואיקט ער זיך מיטן געדאנק, אז לאנג האט ער ם״-װי נישט געארבעט בײ שנײדערײ, ער האט זיך גיך ארויפגעארבעט. ער האט פארשטאנען װי אזוי מען ארבעט זיך ארויך און ער האט זיך ארויפגעארבעט. פארשטאנען? יא, פארשטאנען! — פארזיכערט דאן כעראנימא זיך אלײן. צוערשט איז עם געגאנגען פאמעלעך און דערנאך איז עם געגאנגען, ײי מען זאגט, דורך־טיר און דורך טויער. װען די קבצנים, זײנע שיפברידער װאלטן געװען פארשטאנען אזוי װי ער, װאלטן זײ הײנט אויך נעהאט דאם װאם ער האט. יא, יעדער מענטש האט זיך זײן דרך. זײ זײנען זיך געגאנגען אין ז״ערע װעגן און איך בין מיר געגאנגען גזײ\ װעג און מיר זעען דאך װער עם האט בע־ םער אויםגעשפילט!.״ א שמ״כל האט זיך אויםגעשפרײט אויך דאן כעראנימאם פעטן פנים און ער האט אין זיך, אנגעהויבן רײדן צו זיך אלײן: — יא. יעדער גײט זיך מיט זײן װעג. כע־כע, איר מעגט זיך חוזקן װיפל איר װילט, איר מעגט טויזנט מאל רופן הערשקע און איך זאג אײך, אז נישט װיך מײנט איר. .אי\־ ה״ם בעראנימא. אט זע איך א״ך אלע; איר מעגט ה״םן בערל, שמערל, איציק, אװרעמל, פײװל, גרונם און פיגיע, אבער איר קאנט אײך נישט גלײכן צו מיר. איך בין דאן כעראנימא. איר זעט? אט זײז איך מיר אויף דער סאפא, אין מײן קאנפארטאבלען באד-צימער, כע־כע, דאם 126 —