Yor-bukh fun Yidishn yishev in Argenṭine · 1945-01-01 · 1945-1946 · p. Seite 121

יאר-בוך פוז ״רישן ישוב איו ארגענטינע און אזעלכעם. ר׳עט דאך הענעז ז״ז :א חזן. דאם איז דאך;א גאצדענע פרנםה. דאם איז גישט ר׳ שמחה, ק״ן קאםעטשעם, מיט קאמפן מיט ה״שעריהן... בײ שבעז האט בעריש א ק״בטע מערכה. שבע די דרײםיקיעריקע מויד איז גירײט התונה צו האבן מיט יעדן מאנםפארשוין, אבי פטור צו װערן םון דעם גיהנום םון די שװעם־ טער, װאם רײסן זיך און ב״םן זיך צען מאל אין טאג. םאמע װערט א באװ״בטער. װי ם׳װײזט אוים איז עם דערװײל געלונגען ר׳ שמחה קרופניקם טאכטער אנצוטאן דעם יאך און עול פון חתונה געהאטן אויפן נאקן םון איר ז״ער מאדנעם מאן. םאמע האט אנגעטאן דעם שװערן כאמעט פון פרנםה, און אויך א טענ- דעװערענדע מיט א הענג-קאצנער. אויפן בארג קוטשעראװע האר האט ער ארונפגעל״גט אזא מין ברוינאעכן הארטן קאפעצױש; אין דעם-א הילוך האט עד געהאט דעם אנבליק פון א פאר- צײטישן גראפישן קוטשער. םאמע איז אײנגעשפאנט אין שװערן װאגן פון תכצית. דאם פאדערט פון אים שבע, די פראקטישע הארטע פרוי, װאם קאכט, שײערט, װאשט, פרעםט, פארנ״ט, פאירצערעװעט און איז גאנװ װ״ט פון םאמעם נישט װירק^עכע אויםגעחלוטטע װעלט. זי שבע פאדערט רײנקײט, פינקטלעכקײט, גײ נישט דא, גײ נישט דארט, איז שטרענג בײז צו איר מאן, װאס דארוי נישט ז״ן קײן צעשראקענער צעױרענער האז, דארך זײן א מאנםפארשוין. און דאכט זיך םאמע גײט אין שפאן, װי אן א״נגעװאוינט פערד אין אקער. די ערשטע קאצאניע, װאו םאמע פורער איז אויפגעטראטן אלם חזן און מנגן, איז געװען נומער דרײ. ךאם איז געװען א באמת געשטראפטער ישוב, צוליב דעם װאם שוין באלד דאם פערטע יאר זײנען די גערעטענישן זײער מיאוםע. האט ראם קהל םון די קנאפע פיר מנינים ״נומער דרײער״ בשום אופן נישט געקאנט נאכקומען די פאדערונגען פון פארא- יאריקן בעק-תפילה, װאם האט געשטעלט פרײזן װי א גרויםער חזן. האט שמחה קרופניקם ערשטער אײדעם, טר״טק, גענומען אויך זיך די מיםיע צו פועלן ב״ זײן שװאגער, ער זאק זײן דער שריח ציבור. אויך שבע האט אר״נגעטענהט אין איר מאן, אז ם׳איז גארנישט אזא שװערער ענין צו דאװענען מוםך אין נומער דרײער שילכל, און בםרט ם׳װעקן זײן דײנע הונדערט פעזעם, און פאי הונדערט פעזעם קאן מען קויפן נאך א מיקך-קו. מ׳קאן :ישט באהויפטן, אז אלע נומער דר״ער מתפללים ז״נען געװען שטארק צו- פרידן פון דעם שלא כדרכדיקן חזן, װאם האלט זיך נישט אין אנגענומענעם נוםח און פאםט צו די ניגונים צו די תפי׳^ות קויט א״גענע קאפריזן. למשל דעם ״בראש השנה״ גיט ער מיט דער מעלאדיע פון ״װיטו װיטרי׳/ די ״יעקות״ מיטן ראמאנם ״דױוטשינא, ריבינא״, ״ויאתױ״ מיט א קארמען-אריע. אלטע קאלאניםטן האבן שטארק פאראיבל: — הרגעט אװעק דעם דא- װענען. אבער אזוי האבן זײ םונדעםטװעגן א הנאה געהאט פון םאמעם מתיקותריקן קול• נומער דרײער קאצאניםטן ז״נען טאקע ם׳רוב גאר גרויםע קבצנים, אבער מבינים אויוי א גוטעד זאך זײנען זײ. דער עולם האט צװישן זיך גערעדט: — פש, פש, דאם איז נישט ג^אט אזוי א חזן, דאם װאקםט א נײער ניםל בעאער, א ז״דצ ראװנער. — איר ז״ט א מבין אויך א שטימע? — ממש א הימליש געזאנג. — אין די אברים צעגײט עם זיך םון זיםק״ט. — אים הערן זינגען פארגעםט מען אין אלע צרות. — בײ גו״ם װאלט מען אזעלכן נעטראגן אויך די הענט. ־טאטע-מאמע װאקטן אפשר דערקעבט אביםל נחת פון דעם נישטגעװ״ינאעבן זון ז״ערן, װען נישט דאם װאם םאמע האט װידעראמאל אנגעהויבן מיט זײנע אויםטערקישע גענג. שבע האט זיך געקנײפט אין די באקן: — אוי,יר׳װאלט דאך געגאנגען אין גא?ד, װען נישט די משוגעת זײנע. איז דען דאם געהערט געװארן, אז א חזן זאל נישט םטײען נאכמיטיק צו תשציך,׳ און װאו מײנט איך טרעפט מען אים דאם? אין די ראנטשעם. אפילו די שטרענגע שבע האט אים נישט געקאנט אפגעװאוינען די טבע ארומצו־ קריכן. אויך די װעגן. ער האט בכלל פײנט געהאט מיט װעמען ם׳איז צו רעדן. דעם ראש — 121 —