Yor-bukh fun Yidishn yishev in Argenṭine
- Journal
- Yor-bukh fun Yidishn yishev in Argenṭine
- Volume
- 1945-1946
- Date
- 1945-01-01
- Page
- Seite 119 (sequence 121)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal volume
- OCR quality
- 70% known words query
- IRI
…/8823924-8824287--123-8824050- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
יאר-בור פ ו ן ייידישן ישוב .איז א דגעננוינע געזונט. טא, װעט ער דער גוטינקער זײרענער דאקטאר אװדאי געפונען א תרופה צו זײער זונם טרויעריקײט. דערציילן זײ אים פאדראבנע װי םאמע האט געהאלטן דארט אין ראםײ מיט יענע־ חברה: — איר װ״םט דאך, גאספאדין דאקטאר, פון די ק״ט מיט די רויטע רובאשקעם און מיט רי רויטע פענער. האט ניקאק״קע, הײםט עם, אים אײנגעזעצט, װאו אזעקבע א״ט־ פקעגן זיצן. זיצט ער אין תפיםה, םאמקע ה״םט עם, מיט א םך אזעקכע פאקיטיט׳םנע װי ער. און ער םאמקע םלעגט זיך דארטן צעזינגען, א בריה א זינגער געװען, מיט אזא פ״נעם בארי- טאנטשיק. מיר ז״נען בכלל א משפחה מיט קעלעכלעך... נו, גאםפאדין דאקטאר, װײםט איר, װאם אים פארגציםט זיך צו זינגען דװקא אין א רוםישער טורמע און דװקא בקול רם: װםטאװ״, פאדנימײםיא, װםטאװ״, פאדנימ״םיא... האבן אים די כלבים דערפאר מיט די ראפניקעם און מיט די פריקלאדעם אונטערגעהאקט די זײטן... און זינט דאן, גאםפאדין דאקטאר, ג״ט אונ- דזער םאמע ארום װי אויפן עולם התוהו... דר. נח ירחי רעדט חצי ״דיש און פאלאװינע רוםיש: — מיאענקי, טײערינקע, עך, עך, דער רשע ניקאלײקע ימח שמו, א רוצח, נעװאלטי פטרן א ײדישן מאלאדאי טשעלאװיעק, א פרעלעםט פון א ײדישן בחור• מאלאדיעץ, געליטן פארן ראבאטשי און יעװרעיםקי נאראד. אט, א קוראזש. די םוקיני םיני! א טרויעריקער איז ער? גארנישט פדײלעך. נאד, ב־אך פאמאזשעט. װעט זיך אויםה״לן. די װראטשן האבן א גוטעי םגולה פאר דעם. מ׳מאכט דעם בחור חתונה. ם׳״נגע װײבעלע װעט אים שוין ז״ן הארץ דער- פר״ען. און נאד א רםואה: ארבעט, ארבעט, און ארבעט אויר דער פדײער לופט. דער דאזיקער רעצעפט געפעלט זײער דעם זשװאװן אײנגעשרומפענעם מאמעלע. — לאננ לעבן זאלט איר אונדז, דאקטארל, הונדערט און צװאנציק יאר, רבונו שלי עולם, שיק אונרז שוין צו פאר םאמען דעם אמתן זיווג! הירשקע ציפט דאם פאר דער צײט גרוי געװארענע בעררל: — נישט ק״ן שלעכטער א״נפאל, גאםפאדין דאקטאר, װאלט נאר מײן שכן ר׳ ליי־ זער געװאלט, ב״ קערצמאנען, גאםפאדין דאקטאר, איז פאראנען א פײנע בתולה. מײנם א בן עיר, ר׳ לײזער, אבער א גרויםער מױחם... םאמע איז טאקע נישט קײן שידוך פאר מירעלען דער םעניאריטא, װאם לײענטי א װעלט מיט ביכער און שפילט פיאנע, און װער װ״ם צי ם׳װעט אים װער װעלן פון פראם- טערע קאלאניםטישע טעכטער צוליב זײן מארנע אויפירעכץ. ארבעטן גלוםט זיך אים נאר- נישט. מ׳רעדט שוין נישט װינטער-צ״ט, איז נישטא קײן חשק צו נ^רי צו פארלאזן די װא- רימע פערענע. פאר נײן אזײגער זעט מען אים נישט אויפן הויףי. נאר אפילו שניט-צײט, װען די קאלאניע באדט זיך אין שװײם און שטויב, װען קײנער טראכט אפילו נישט פון א פערטל-שעה םיעםטע, האט זיך םאמע זײן געלאםענעם דרך גארנישט צו טאן. םע ארטי אים נישט, אז מע רופט: — םאמע, װעםט אפשד העלפן צונויפטרײבן די פערד? מ׳דארףז דאך שפאנען דיי מאשין... אז דאם טוען פאר אים די מײדן פלינקער און מיט מער חשק. םאמע אבער ליגטי זיר אוױי דער קאטרע, אין שאטן םון די פאר״םן, קוקט אויףי די גלאנציקע םמאראגד-גרינע. בלעטער, הערט זיך צו צום פר״לעכן געזשום פון א נארװאם באפרײטן בינען-ראי, םארזשמו- רעט די אויגן און ברומט א ניגונרל, א״גענע פארםאםוננ, א מין קאמפאזיציע-געזאנג צו מי- רעלען. די װערטער פון שיר השירים. א, דו, מירעלע, לאז מיך הערן דײן קול, דײן זים קול, און לאז מיך זען דײן זאפטיקע געשטאלט... הירשקען פארדדיסט גאר שטארק די אויפירונג פונעם ױנג: — דו פרא אדם, ליגסט און טראכםט פון נעכטיקע טעג, דו נעגארײ. נעכײ, װאלםטו אננעאםן א קאריטע װאםער. די בהמות שטײען מיט טרוקענע גומענם. דו, רו, פוילענצער דו... רעד צו דער װאנט, דאם זעלבע װי רערן צו םאמען. װאם גײט אים דארט אן קי מיט פארשמאכטע צינגער, אז ער םאמע איז גאר פארזינקען אין ז״נע װײטע טראכטענישן״ — 119 —