Yor-bukh fun Yidishn yishev in Argenṭine · 1945-01-01 · 1945-1946 · p. Seite 106

י א ר - ב ו ך פ ו ן ײ ׳ד י ש ן י ש ו ב .א י ן א ר ג ע ׳נ ט י נ ע קאפ זײנער װערט אים אזוי שװער. װען עמעצער זאל אים פון הינטן געבן 8?ײכטן ׳טטױם״ װאלט ער אזוי א פאל געטאן, אז ער װאלט שוין אזוי געבליבן ליגן. םארא װיל ער זאל רופן צום קינד א דאקטאר. איז גוט, װען זי זאגט דאם אײן מאל, צװ״ מאל, און הערט אויר. װײל װײםט זי דען נישט, אז אנשל איז נישט טויב? װײל װײםט זי דען נישט, אז אנשל האט נישט װײניקער ליב ם׳״נגל װי זי? אבער זי װײםט דאך, אז ם׳איז נישטא ק״ן געלט אויך דעם. ם׳איז דאך נישט נאר דער דאקטאר אלײן, נאר רפואות אויך״ אבער זאגן איר מיטן פולן מויל, אז ער האט נישט קײן געלט גענוג, קען ער נישט. ערשטנם, װײםט זי עם אלײן און צװײטנם פילט ער, אז ער איז שולדיק װאם עם איז נישטא ק״ן געלט. װען ם׳״נגל זאל נישט ז״ן קראנק, װאלט ער שוין געזען, אז זי זאל ט״ער באצאלן דערפאר. ער װאלט דעם טאג געזאגט, אז איר מיטיק האט מען געדאדפט געבן עםן א חזיר, און װ״ל זי האלט זיך, אז זי קען בעםער קאכן פון אנדערע, װאלט זי שוין געהאט מיט עפעפ באצאלט דערפאר. און אויב דאם װאלם געװען װ״ניק, װאלט ער שוין נאך עפעם אויםגעפונען װי מיט איר פארגל״כן דעם חשבון. אבער איצט זעט ער, אז די צ״ט איז נישט פאר קריג. חױז דעם זעט ער װי זי לײדט. גײט ארום מיט די האר דעם גאנצן טאג נישט פארקעמט.■ און װאו זי גײט, און װאם זי זאגט, רינען אירע טרערן. זעט אנשל, אז װי באלד זי װײנט אזוי און אז איר ארט ניט צי זי איז פארקעמט צי נישט, באדארך ער איר פארשװײגן. און װען ער זאל װעלן פארגעםן אין דעם אלץ װאס זי װײנט און איר װעלן באצאלן פאר אירע ר״ד װאם דװקא זי װיל רופן א דאקטאר, װאלט ער עם אויך נישט געקענט. װײל װי נאר ער הויבטי אן צו רײדן װיל ער גלײך אויך װ״נען. און װען ער זאל שוין װיםן, אז װײנען װעט ער װי א מענטש, װאלט ער שוין אײנמאל פאר אלעמאל זיך אויםגעװײנט און פארטיק; צו זײנע. צרות האט ער אבער מורא, אז װען ער װעט זיך צעװײנען, װעט ער זיך אזוי צו רעװען, דאם אלע װעלן זיך צונויפלויפן. מען װעט ר״םן םון אים שטיקער, מען װעט אוױי אים גיםן מיט װאםער און ער װעט נישט קענען אויפהערן צו װײגען. דאן פאבלא טראכט ב״ זיך, אז זײן שכן איז צעטרײםלט נישט צוליבן ײנגל ז״- נעם אין גאנצן װי פון עפעם אנדערש. אפשר איז ער אלײן גאר קראנק, אפשר איז גאר גע- װארן שװאנגער זײן װײב און יבײ דער געלעגנה״ט װיל ער עם נישט האבן. װ״ל וגען ער זאל נישט ארײנגײן אהין, לעבן זײ עפעם גאר נישט װי ז״ער שט״גער איז. גײען אירום װי צע- קריגט צװישן זיך. ' און אז דאן פאבלא קומט טאקע אהין ארײן, װילן זײ עם טאקע איבעריק נישט ל״דן״ װ״ל װען ק״נער איז חוץ ז״ אין צימער נישטא, גיבן זײ זיך איבער אינגאנצן דעם קראנקן ײנגל. האפן, אז דורך דעם, דורך דעם װאם ארום זײ איז אזוי שטיל, װאם ם׳איז נישט^ ק״נער װאם זאל צו ז״ קומען מיט א גוט װארט, מיט א רפואה, מיט א ברכה כאטש, דורך דעם װאם זײ פארלאזן זיך אינגאנצן נאר אויך גאט אליח מיט זײן הילך, דורך דעם װעט גיכער, זיכערער אװעקגײן די היץ, די ברויזעניש אויפן קינרם קעפל, װאם מאכט דעם קינד בלומרשט זיך פארשפילן, װאם מאכט אים לאכן, זינגען און אין דער אמתן האלט זי אין א״ן זויגן פון אים ם׳ביםל זאפט פון ז״ן הערצל, פון זײנע לונגען; שפילט זיך מיט אים״ װי עם שפיל5ז זיך א קאץ מיט א מויז. די קאץ האט סון דעם הנאה, אבער װאם פאר הנאה האט פון דעם די מויז? דאן פאבלא האט רחמנות אויך זײן ײדישן שכן, אבער לײדן אים װי פריער, קען ער אים שוין עפעם נישט. ער האלט, אז אזוי זיך םירן װי אנשל םירט זיך טויג נישט,׳ נישט נאר פאר זיך אלײן נאר עם טויג אויך נישט פארן שכן. ער קען, זאגט ער, נישט לעבן מיט א שכן װאם װארפט אן א שרעק צוליב א קינד װאם איז קראנק געװארן. צי מען װיל צי ניוט, מוז מען, איז מען געצװאונגען צו זײן שטיל אין הויך צוליב דעם ײדן. גל״ך ער זאל שוין װיםן אויה זיכער, אז ס׳אינגל זײנם װעט טאקע שוין שטארבן. ער האלט, אז װי באלד ער װײםט, אז אזוי מוז ער זיך פירן אין פאל פון א קראנקה״ט, דארך ער גײן װאוינען צװישן ז״נע ״דן. טאקע, אנשל הײםט קײנעם נישט אין הײפל צו זײן שטיל, מען זאל אויך אי,ם צו אוױי זײן װײב רחמנות האבן, אבער מען קאן נישט צוזען גל״כגילטיק װי מענטשן אין 106 —