Yor-bukh fun Yidishn yishev in Argenṭine · 1945-01-01 · 1945-1946 · p. Seite 99

יאר-יבוך פון ״דישן ישוב אין ארגענטינע — גוט־אװנט, דאניא-ראקעל, — שר״ט פלוצלינג אריבער םון אנטקעגנדיקן הויז די ישכנה דאניא מערםעדעם — קומט אריבער צו מיר, װעלן מיר צוזאמען טרינקען א מאטע. — א דאנק, איך קען נישט. מען דארך מיך רופן דורכן טעלעפאן. איך קען זיך נישט .וידן םונעם ארט. . — איך באדויער ז״ער — לאכט דאניא מערםעדעם — אװאדע, מיך װעט מען רופן רורכן טעלעפאן — װינקט זי ממזר׳יש מיט די אויגן. — מ״נע א״ניקלעך — כאטש איך װאוין נישט מיט זײ צוזאמען — האלטן מיך צונעבונדן צום ארט װי א הונט״ אז איך גײ א װ״לע אװעק פון שטוב װערט א םקאנדאל... נעכטן האט מיר מײן קארמענםיטא—די, פונעם דאקטאר,—אפשר א גאנצע שעה ארײנגעזונגען .דורכן טעלעפאן אין אויער ארײן... כ׳האב געמ״נט, אז איך װעל טויב װערן... דער קאפ האט מיר .אנגעהויבן װײ טאן... — װי חנעװדיק זי איז. װאם פאר א זים מ״לעכל... גאט זאל זי אײך באשירעמען אױך א םך יארן! — שרײט אריבער דאניא מערסעדעס. — א םך דאנקען, א םך דאנקען — קװעלט אן דאניא דאקעל פון די ברכות און איר .גוידערצ װערט גרעבער פון נחת, — נו און מארטא, די פון אפיצייר, איז דען בעםער? זי פאר- מאטערט מיך דען נישט? זי קען נעמען און — עם פארט אן א מילך־װעגעלע. די בלעכענע קאנען װארפן זיך אינעם װאגן מיט א פויקער״. דאם פערדל קלאפט מיט די פאדקאװעם איבערן ברוק, װי א מחנה דײטער װאלטן פארבײגעיאגט. עם פארט אן אנטקעגן אן אויטאמאביל און מאכט אן א װינט. די בלעטער צע- רוישן זיך מיט ציטערניש און בײדע פרויען הערן זיך אויך זעען א װ״לע. אז דער אויטא מיטן מילך װעגעלע האבן זיף דערװ״טערט, האט זיך שוין דאניא ראקעל פארגעםן, װעגן װאם זי האט אנגעהויבן צו רײרן. דאניא מערםעדעם שרײט אריבער: — װעל איך אל״ן טרינקען א מאטע. ביז שפעטער, דאניא ראקעל. מיט אײער דער־ לװבעניש... דאניא ראקעל בלײבט װײטער זיצן אלײן אינעם שאטן אפן טראטואר. די היץ פונעם ליכטיקן נאכמיטאג טאג װערט שטארקער פון מינוט צו מינוט. א מידקײט באפאלט איר. די שפיזלען בלײבן פארשטארט אין אירע הענט און זי הויבט אן טראכטן, אז עם פעלט שוין נישט קײן םך, אז אםתד זאל אהײמקומען פון דער ארבעט. אםתר איז די ײנגםטע טאכטער, װאס האט נאך נישט חתונה געהאט. א מײדל, נעבעך, שײן װי א בלום און קלוג װי דער טאג. זי איז די כערענטן פון דער םאנאטאריע פון פראפעםאר קאםטעלבוענא. זי פארדינט, קײן עין־הרע, מער פון א םך מענער, װאם וועלן אפילו אין חלום נישט פארדינען דאם, װאם אםתר פארדינט... אסתר האלט אוים פון אירע פארדינםטן די שטוב און די מוטער. זי האט אפגעצאלט אלע חובות פונעם שטיבל, װ״ל װען כאקאבא עלױ השלום, איז געשטארבן, האבן די חובות באטדאפן מער װיפל דאם שטיבל האט געהאט די װערט. אםתר האט אויך פאר איר געלט געשטעלט דעם טאטן א פרעכטיקע מצבה״ אבער, אבער קײן נחת האט נישט דאניא ראקעל םון איר טאכטער... אלע קינדער האבן חתונה געהאט און זײ מאכן א שײן לעבן, אז גאט און לײט ז״נען ז״ מקנא... אםתר װיל אבער מיט קײן קריםט נישט חתונה האבן. זי האט זיך אד״נגענומען אין קאפ אר״ן, אז בעםער װעט זי אויח אײביק פארבל״בן א מ״דל און מיט ק״ן קריםט װעט זי נישט חתונה האבן. עם העלםן נישט אלע רײד און טענות, אז אלע אירע שװעםטער לעבן רואיק און גליק- ילעך... און קײן ײרישער ױנגערמאן מאכט זיך נישט. שוין געװען אמאל א ײדישער ױנגערמאן, װאם איז אםתרן געפעלן געװארן, האבן דעם בחורם עלטערן צום שידוך נישט דערלאזט. זײ װילן בעסער דעם טויט, אײרער צו האבן גו״ם אין דער משפחה... אנרערע בחורים װילן נדן: שיט זײ אן קעשענעם מיט געלטי שדײט זי טאקע צו אםתרן:׳ נארישע מויד, נארישער קאפ״ זעםט דאך װער די ײדישע ױנגעלײט זײנען: א גוי, אז עם געפעלט אים א מײדל, םרעגט ער בײ קײנעם גארנישט און האט חתונה... א ײדישער בחור װיל געלט און װיל יחום... נעם זיך אראפ א בײשפיל פון ד״נע שװעםטער און ז״ נישט קײן רביצן... ם׳מאכט זיך דיר א װאוילער קריםט — האב זשע חתונה און א םוףי זאל עם נעמען! װאם־זשע, א קריםט איז ק״ן מענטש נישט?.״ אםתר הערט דעמאלט אוים די מוטערם רײד מיט אן אראפגעלאזטן קאפ. זי ענטפערט — 99