Yor-bukh fun Yidishn yishev in Argenṭine · 1945-01-01 · 1945-1946 · p. Seite 66

נ. הריטשמאר די צוסונפט פון וער ײד. האלאניזאציע אין ארגענטינע דאם פראבי^עם פון ״דישער קאצאניזאציע אין ארגענטינע, איז ה״נט װײניקער אס- טוע^ װי מיט יארן צוריק. אין דעם איז קיין ברעקל םפק ניטא. גענוג איז נאר א קוק טאן אין דער יידישער פרעםע דא אין ^אנד, כדי זיך איבערצוצ״גן אין דער ריכטיקייט םון אט די װערטער. דער צאפ^דיקער, ^עבעדיקער אינטערעם װאם מ׳האט ארויםגעװיזן אין די םריער־ דיקע יארן, איז םארשװאונדן. עם זעט אוים װי דער שטאטישער יידישער ישוב, װאם איז דאך, אין אמתן, געבויט געװארן, מיט א האלבן יארהונדערט צוריק, פון עלעמענטן װאם זיי- נען געקומען פון די קאצאניעם, װא5ט אריבערגעװאקםן, נישט נאר אין צא^ און אין עקא־ נאמישער איבערגעװיכט, נאר אויך אין חשיבות, דעם דארפישן, װאם איז מיט אזויפי? ליב־ שאפט און פיעטעט מצד די אמא^יקע ערד-טרוימער, אין 5עצטן יארצעגד^יק פון םאריקן יאר- הונדערט געשאפן געװארן. קיינער איז נישט שו5דיק, האלטן מיר, אין דער דעקאדענץ, װאס דער אינטערעם אין אונדזערע אגראר ישובים האט דורכגעמאכט, חוץ די קא^אניםטן גופא, װאם האבן די פרא־ זאישע ערד-פראב^עמען אויםגעביטן אויח װייטע הימ^-זאכן, אויך נישט-דאיקע אידעא^ן און בענקענישן, אויך כ^-פראגן, װאם האבן נאר א ק^יינעם שייכות מיט אונדזער קאנקרעט דא- איקן ^עבן. ״פרעמדע גערטנער האבן מיר געהיט און דעם אייגענעם פארװאר^אזט״. דאם קען געזאגט װערן בנוגע די יידישע קאצאניםטן. די קינדער און די ױרשים פון די ערד-טרוימער, פון די אידעאיליםטן פון יידישער קא^אניזאציע, װאם האבן װילדענישן פארװאנדיצט אין ב^יענדיקע ישובים. ם׳איז זײער גרינג אנגעשטעקט צו װערן פון װייטע חלומות װאס כישופן מיט נישט- געזעענע ש״נקײטן, װאם דערהויבן אונדז אין?ויטערעי הויכק״טן, װאם מאכן אונדז םאר- געםן אין דער גרויער װירק^עכקייט. שװער איז אבער, זייער שװער, דעם מיט װיאד-גראז פארפעםטעטן, פארװארילאזטן אייגענעם, דאיקן, ערדישן גארטן, אויםצויעטן, ר״ן-מאכן, קול- טױוירן, באפרוכפערן און ברענגען דערצו אז ער זא5 ארויםגעבן שיינע, געשמאקע, זיםע פרות. װען איך האב צום ערשטן מא^ באזוכט א טיייל ענטרע ריאםער יידישע קאצאניעם, האב איך געזוכט די שפורן פון א הא5בן יארהונדערט יידישער קאילאניזאציע. איך האב זיי נישט געםונען. איינזאמע םע^דער, א״נגעהויקערט-אפגעי^אזטע שטיב^עך, זע^טן-װען א םרוכט אדער שאטן-בוים, נישט געפי^אנצט, נישט געבויט, אומעט און קבצנות װייעט פון יעדער — 66