Yor-bukh fun Yidishn yishev in Argenṭine · 1945-01-01 · 1945-1946 · p. Seite 37

יאר־בוך פון ײידישן ישוב .איז אדגענטינע װ״ניק נעפועאט בײ זיך, אז טען קאן אויך שטארבן און באערדיקט ווערן נישט װי הײן ״ד. קומען צו קבר-ישרא? איז טאקע צומאל דער לעצטער םאדים װאס םארבינדט א געװיםע קלײנע טײל פון ישוב מיט ״דישק״ט, אבער דער פאדים איז נאך גענוג שטארק און צוםעליק געפינט זיך א״נער פון ז״נע עקן אין די הענט פון א צענטראלער ״דישער קערפערשאפט. אין דער הינזיכט זײנען מיר פי5 בעסער םיטואירט װי דער ״דישער ישוב אין צפון אמעריקע װאו דער ענין פון קבר-ישראל איז צעפיצלט צװישן פילע ברודערשאפטן און?אנדםמאנשאפטן. דערפאר קאן אין ב. א״רעם גערעדט װערן װעגן א ״דישן קהײלה־קעבן אין אזא אדער אנדער פארעם. און נישט נאר אין ב. א״רעם, אויך אין א ד״ע שטעט פון אינקאמד עקזים־ טירן צענטראלע אינםטיטוציעם װאם זײגען ענלעך אויך קהילות און װאם קאנען אנטװיקיצט װערן אין רעגעצע קהייצות. אפיצו דארט װאו דאם ״דישע לעבן איז נאך נישט צענטראליזירט אנטיילנעמער פון ערשטן קהילות־צוזאמענפאר אין ארגענטינע, דורכגעפירמ אין צוזאמענהאנג מיטן ערשטן יובל פון דער חברה קדישא אשכנזי אין בוענאם אײרעם דעם 12-טן דעצעמבער 1044 באקומען די חברה קדישאם אן אנגעזעענע םיטואציע אין דער ״דישער געזעלשאפטלעכק״ט. ז״ ז״נען כמעט די א״נציקע ״דישע קערפערשאפטן אין לאנד װאם האבן נישט נאר געזי־ כערט ז״ער א״גענעם בױדזשעט נאר קאנען אויך ב״טראגן פאר די בױדזשעטן פון לאקאלע און אלגעמ״נע ״דישע הצטרכותן: שיול-װעזן, צדקה, קאמפ״נען א. ד. גל. מען קאן אויך 'מיט זיכערקײט פאראויםזאגן, אז דאם ״רישע לעבן װעט ביל אונדז ימוזן קריםטאליזירן אין צענטראלע קהילה-פארמען צוליב א״ן זײער װיכטיקן םאקטאר װאם ילאזט זיך דערװ״ל שװאך פילן אבער מיט דער צ״ט װעט ער פארװאנדלט װערן אין א גאר הארבער פראבלעם. עם איז די פראגע פון כלל-טוער״, אוױי װעלכן דער ״נגערער אין לאנד געבוירענער א׳ון דערצויגענער דור רופט זיך שװאך אפ און װעלכן די איצטיקע םון דער אל־ טער ה״ם געקומענע דורות װעלן דאך צוליב פארשטענדלעכע טעמים גישט קאנען א״ביק ׳פארזארגן. עם װערט אלץ שװערעיר צו קריגן פערזאנען װאם זאלן װעלן װירמען ז״ער צ״ט, ענערגיע און א״פער פאר בלל זאכן. צום ערשטן מאל האט זיך עם אפגערוםן אויףי די כצא־ ישראל באװעגונגען װאם מוזן אלץ מער און מער אנקומען צו באצאלטע מיטארבעטער װײק דער טיפ פון בלל-טוער װאלונטיר איז כמעט װי פארשװאונדן. די לאקאלע אינםטיטוציעם האבן נאך דערװ״ל עםקנים, אבער מען דארוי גאר נישט ז״ן אזוי װ״טזיכטיק אוױי פאראוים־ צוזען, אז אין א פאר צענדליק יאר אירום װעט די ״רישע ב. א״רעם נישט האבן ק״ן פאר טויזנט פערזאן װאם זאלן זיך קהלן ארום אירע פאר הונדערט גרעסערע אדער קלענערע אינ־ סטיטוציעס. שוין איצט מערקט זיך בײ אונדז די טענדענץ צונויפצוגיםן נאענטע און ענלעבע קלענערע אנשטאלטן אין א״ן גרעםערער צענטראלער קערפערשאפט. דער מאנגל אין בלל- טוער װעט צװינגען צו פירן די ראזיקע צוזאמענשמעלצונג אין אלץ גרעםערן מאםשטאב ביז קומען צו א צענטראלער קהילה װאם פירט אן דורך א רעצאטױו באגרענעצטער צאל עםקנים ■מיט אלע פאר דער ״דישער געזעלשאםטלעכק״ט נויטיקע אנשטאלטן. — 37 —