Yor-bukh fun Yidishn yishev in Argenṭine
- Journal
- Yor-bukh fun Yidishn yishev in Argenṭine
- Volume
- 1945-1946
- Date
- 1945-01-01
- Page
- Seite 28 (sequence 30)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal volume
- OCR quality
- 77% known words query
- IRI
…/8823924-8824287--032-8823958- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
5 װאלד ארגמנטיניש־ײוישע אינטערעסן און פראכלעמען די זאך פון דער דאזיקער אירבעט איז צו באטראכטן אונדזער קאלעקטיװיטעט, געמײג- שאפט אדער געזעי^שאפט. עם רעדט זיך װעגן דער ײדישער געזעאשאפט דא אין יצאנד ארגענ־ טינע, פון דער ארגענטינער ״דישער געזעי^שאפט. און עם קומט אין באטראכט אונדזר געזעא־ ׳עאפט אין א באשטימטער צײט, אין א יאר, װאם ענדיקט זיך אין ױ5י 1945, װען די דאזיקע װערטער װערן געשריבן. דאס דאזיקע יאר װערט גענומען אין יבאטדאכט נישט איבער דעם װ״5 עם האט זיך מיט עפעם אויםגעצײכנט; װ״5 עס איז היםטאריש, — נ״ן. צופע^יק װערט גראד דאם יאר גענומען און באטראכט כאטש עם איז א געװײנ^עך ארגענטיניש־ײדיש יאר, עני^עך צו אנדערע יארן. <5אמיר אנהויבן פונעם באשטאנד און דאם אן דער נויטיקער םטאטיםטיק, װאם ז״נען ק״נמא? נאך נישט געװען און זײנען נאך איצט נישטא. און?אמיר דאם אנהויבן פון יעדן נאציאנאי^ געזע5שאפט5עכן שטאנדפונקט אדער צוגאנג. אונדזער באםעצקערונג אין?אנד איז נאך א ק5״נע, זינט זיבן יאר איז די ״דישע א״נװאנדערונג כמעט אפגעשטעצט. אויב די ײדישע באפעי^קערונג האט זיך פארמערט אין משך פון די דאזיקע זיבן יאר איז דאם נאר א װעגעטאטױוע פארמערונג דורך דעמאגראפישע פאקטארן און זי קען נישט ז״ן ק״ן גרויםע בא דעם אנהאצטנדיקן םיםטעם פון האבן װ״ניק קינדער און ב״ א באפעצקערונג, װאס 5ויט די װערםיעם איז זי נאך װ״ט נישט אריבער די דר״ הונדערט טויזנט. און די באפעלקערונגם-צא<^ שפילט נישט ק״ן ק^״נע ראלע אין דעם זין, אין דעם קױם םון דער נאציאנאלער קא^עקטױויטעט. א ײדישע אײנװאנדערונג איז געװאונטשן און נויטיק אין דעם גרויםן?אנד װאם איז אויך אונדזער און װאם נויטיקט זיך אין א גרויסן און דויערנדיקן אײנװאנדערונגם־ שטראם צו באפעאקערן זיך, צו באארבעטן זיך, צו אינדוםטריאיציזירן זיך, צו קאמערציא^יזירן זיך, צו פארגרעםערן דעם אײגענעם אינערי^עכן מארק; צו בארײכערן זיך און צו װערן אין דער װירק^עכקײט ״דאם גרויםע ארגענטינער פאילק׳/ װאם דער מחבר פונעם שטענדיק עמאציאנירנדיקן און דערהויבנדיקן ארגענטינער הימן _האט דיכטעריש געזען מיט הונדערט צװײ און דר״סיק יאר צוריק, װען די באפר״ערישע ארגענטינער מאי רעװא^וציע האט ערשט נעהאט געעפנט די טויערן םון דעם צאנד פון ריא דע 5א פצאטא פאר דער א״נװאנדערונג פון םר״ע מענטשן פון דער גאנצער װע5ט. 28 —