Yor-bukh fun Yidishn yishev in Argenṭine · 1945-01-01 · 1945-1946 · p. Seite 27

י א ר - ב ו ך פ ו ן ״ ׳ד י ש ן י ש ו ב א י ן א ר ג ע נ ט י נ ע דאם זע5בע נעשעס אויך אין!ןאואוטי, װאו דער קאנצדער ײ־דישער קאנגרעם נעטם ארום דעם רוב מנין ובנין פון דעם האנארער ײדנטום. אויך אין ענגלאנד, װאו עם עקזיםטירט שוין כמעט אנדערטהאלבן יארהונדערט דער ״ועד הקהי?ות״ — באארד אװ דזשואיש דעפוטים — (עפעם ענצעך צו אונדזער דאיא), 8 דע- לעגאציע םון םארטרעטער םון די לאקאלע ״דישע געמײנרעם און קאנגרעגאציעם אין גאנצן לאנד, איז אויך פאראן. די ״אנגלא-דזשואיש אםאציאציע״ (ענגקיש-״דישע אםאציאציע), װאם באשטײט פון די ״פני״ פון דער ״דיש-ענגלישער געלט-אריםטאקראטיע און םירט אן אן אויםגעשפר^כענע אםימילאטארישע און אנטי-נאציאנאלע ״דישע פאליטיק. מיר דא אין ארגענטינע האבן צום גליק ניט קײן ״דזשואיש קאמיטעט׳/ װי אין די פארײניקטע שטאטן און נישט ק״ן אנגלא-דזשואיש אםאציאציע, װי אין ענגלאנד. װי פעלערהאפט עם זאל דערװ״ל נישט ז״ן די דאיא אין איר דעמאקראטישעריאר- נאניזאציע האבן מיר, צום גליק, ב״ אונדז נישט קײן אדגאניזירטע אפאזיציאנעלע קערפער- שאפטן, װאם זאלן אימשטאנד זײן צו באשטר״טן דעם ורעפרעזענטאטױון באראקטער םון דער דאיא. מיד האבן געװים קריטיקער און אפאזיטארן פון דער דאיא, דערהויפט פון איר אל- נאציאנאלער שיטה, װאם דריקט זיך אוים אין איר אנגעהעריקײט צום װעלט-קאנגרעם; עם איז אבער צום גליק נישטא קײן ארגאניזירטער כוח, װאם זאל זיך קאנען מיט איר גלײכ- שטעלן אדער קעגנשטעלן, װי דאם איז דער פאל אין ענגלישן און נארד-אמעריקאנישן ײדנטום. דער ארגענטינער ״דישער ישוב איז לויט זײן גײםט, טראדיציע און צוזאמענשטעל א פאלקםטימלעך דעמאקראטישער און נאציאנאלער. מיר האבן דא געלט-מענטשן, אבער דער רוב םון זײ שטאמט פון די פאלקם-שיכטן, און זײ האבן זיך נאך נישט באװיזן צו טראנם- פארמירן אין א געלט-״אריםטאקראטיע״, װי דאם איז דער פאל אין אלטן ענגלאנד און אין די פאר״ניקטע שטאטן. אונדזער אימיגראציע איז על פי רוב געקומען םון די םאלקםטימלעכע מאםן-ישובים פון מזרח און דערםאר איז בײ אונדז נישטא, ארער זי איז מינדערװיכטיק אין צאל און אין אײנפלום, די אםימילאטארישע ״פני״ םון מערב-אײראפע, װאם האט אװעקגעלײגט איר חותם אויך א טײל םון דעם נאדד-אמעריקאנישן ״רישן ישוב. אונדזער ארגענטיניש-ײדישע פאליטיק איז דערםאר אין איר תוך דעמאקראטיש, פאלקסטימלעך און נאציאנאל הן בנוגע די פראגן פון לאקאלן ײדישן עםנטלעכן לעבן, הן בנוגע רי גרויםע אל-ײדישע נאציאנאלע פראבלעמען. דאם ט״נט אװדאי נישט צו זאגן, אז מיר דארפן צופרידנשטעלן זיך מיט דער עק- זיםטירנריקער לאגע; עם דארך זײן די אויפגאבע פון דער באװאוםטזיגיקער נאציאנאלער און דעטאקראטישער ״דישער געזעלשאפטלעכק״ט צו טאן אלץ, װאם איז מעגלעך און אויםנוצן די ערשטע פאםגדע געלעגנהײט, װען רי אביעקטױוע אומשטענדן װעלן דערצו נינםטיק זײן, צו שאםן פאר אונדזער רעפרעזענטאטױון ארגאן, דער דאיא, א בר״טערן, א מער פאלקםטימ- לעכן און מער דעמאקראטישן יםוד און נאכםאלגנדיק דעם בײשפיל פון קאנאדער ״רנטום אויפכויען אן אמת דעמאקראטישן לאקאל-ארגענטינישן ״דישן קאנגרעס, לויטן אידעאלן טום- טער פון קאנאדישן ײדישן קאנגרעם. דאם דארך זײן דער ציל פון דער דעמאקראטישער און נאציאנאלער ״דישער פאלי- טיק אין ארגענטינע. — 27 — ו