Yor-bukh fun Yidishn yishev in Argenṭine · 1945-01-01 · 1945-1946 · p. Seite 26

יאו־בוך פ ו ן י י ■ד י ש ז י ש ו כ א י ז ארגענטינע אבער רי אלגעמײנע כאהיטישע ארדענונגען, אין װעצכע אונדז הומט אוים צו ל([בך אין רי לעצטע יארן, האבן אומענלעך נעמאכט אזעלבע אידעאלע װאלן. אגב, זאל דא אננע- װיזן װערן, אז אין קײן שום אנדער לאנד, מיטן אויםנאם םון ארע-ישראל און קאנאדע, זײ- נען נישט דורכגעפירט געװארן דירעקטע רעמאקראטישע װאלן צו די דערמאנטע קאנגרעםן און קאנפערענצן. אומעטום איז מען דורך די באדינגונגען םון ״דישן לעבן, געצװאונגען געװען אנ- צוקומען, גענוי װי ב״ אונדו, צו דעם םוראגאט-םיםטעם פון אומרירעקטע װאלן דורך די עקזיםטירנריקע ארגאניזידטע ײדישע געזעלשאפטלעבע אינםטיטוציעם און קערפערשאפטן. דע- לעגאטן פון רי ראזיקע אינםטיטוציעם און ארגאניזאציעם שטעלן מיט זיך פאר די װאל-זןװר- פנורפואפגו, װאם קלײבט אוים פון איר מיט די פארטרעטער פון די לאקאצע ײדישע אםיפות און קאנפערענצן. מען רארוי רערבײ אנערקענען, אז װי װײט אזא װאל-מאדום זאל נישט זײן פון דעם דעמאקראטישן אידעאל, שטעלן אבער דאך פאר אונדזערע געזעלשאפטן און אינסטיטוציעס, פילאנטראפישע, קולטורעלע און װירטשאםטלעבע צוזאמען מיט די ״דישע פארטײען, דעם רוב בנין ומנין פון דעם געזעלשאםטלעך-אקטיװן, ארגאניזידטן ״רנטום אין יעדן לאנד און אויך בײ אונרז אין ארגענטינע. די יידן, װעלכע האבן אן אקטױון אינטערעם אין יידישן לעבן, ז״נען אנגעשלאסן צו װעלכער נישט איז קערפערשאפט, זײ עם פילאנטראפישער, קולטורעלער אדער עקאנאמי- שער. מיט די ביזן עקםטרעם פאםױוע און גלײכגילטיקע יידן, װעלבע האבן נישט אפילו דעם אינטערעם צו א װעלכער נישט איז יידישעד חברה, אדער אינםטיטוציע, װאם באזארגט די לאקאלע קולטורעלע, עקאנאמישע אדער נאציאנאלע נויטן, קאן מען זיך נישט רעבענען בײ רער ל״זונג פון די נאציאנאלע פראבלעמען םון ״דישן פאלק. אט דער פאםױוער יידישער, ײדישער נאר לויט זײן נאמען, עלעמענט װעט זיך זיכער נישט באטײליקן אויך אין די דע- מאקראטישםטע װאלן. אויב דעלעגאטן פון דער דאיא, װעלכע רעפרעזענטירן אלע, אדער דעם גרעםטן רוב פון אונדזערע פילאנטראפישע, קולטורעלע- עקאנאמישע, רעליגיעזע קערפערשאפטן און פאר- טײאישע גרופירונגען װײלן שלוחים צו די אל-ײדישע אםיםות ז״נען זיי, אין די געגעבענע אומשטענדן, זיבער ראוי צו רײדן אינעם נאמען פונעם ארגענטינער יידנטום. די זעלבע באטראבטונגען זיינען אויך גילנןיק בנוגע אונדזער לאקאלער יידישער רע- פרעזענטאנױ, דער דאיא, װאם װערט, װי באװאוםט, צוזאמענגעשטעלט פון דעלעגאטן פון דעם רוב אויבן אויםגערעכנטע ״רישע געזעלשאפטן און ארנאניזאציעם. אז עם ז״נען דא בײ אונדז געװיםע יחידים, אדער אפילו גרופן, װאם ז״נען נישט מםכים נישט מיט דער דאיא, נישט מיט איר אנשליםונג צום יידישן װעלט-קאננרעם. דאם קאן ק״נער נישט ל״קענען. אבער דאס װעט ז״ן אומפארמײדלעך אפילו אין דעם םאל, אז םיי די ראיא דא אויפן ארט, םײ די ײדיש-ארגענטינישע דעלעגאציע צו די יידישע װעלט-קאנגרעםן און קאנפערענצן װעלן געװ״לט ז״ן אויך דעם דעמאקראטישםטן אוםן. אונרזער גאנצע ײרישע געזעלשאפטלעכקײט איז געבויט אוױי דעם פרינציפ פון פריױויליקער זעלבםטריםציפלין. מיר קאנען נישט און װעלן בײ די באדינגונגען פון אונדזער ײדישן לעבן קײנמאל נישט קאנען אנװענדן דעם אבליגאטארישן צװאנגס-פרינציפ בײ דער שאםונג פון אונרזערע רעפרעזענטאטױוע אל-ײרישע ארער לאקאל-ײרישע קערפערשאםטן. שטענדיק װעלן זיך געפינען מיעוטים, װאם װעלן זיך נישט אונטערװארםן די מםכנות און באשלוםן פון די רעפרעזענטאטױוע ײדישע ארגאנען, מעגן זיי נעװײלט זײן אויך דעם דעמאקראטישםטן אופן. מיר זעען, אז אפילו אין אזא דעמאקראטיש-געװײלטער קערפערשאפט, װי עס איז דער וער הלאומי, װאם איז דער פאקטישער פארלאמענט םון דעם ארץ-ישראל ישוב, ז״נען נישט םארטראטן געװיםע םעקטארן פון ארץ ישראל ײדנטום און אנערקענען נישט דעם אוי- טאריטעט פון רעם העכםטן ארנאן פון ײדישן ישוב. — 26 —