Yor-bukh fun Yidishn yishev in Argenṭine · 1945-01-01 · 1945-1946 · p. Seite 7

י א ר - ב ו ך פ ו ן ״ ד י ש ן י ש ו ב א י ן א ר ג ע נ ט י נ ע ביז ז״ האבן זיך אײנגעארדנט אויףז די יקא-פעלדער; און כאטש געלעבט צע- װארפן, װייט פון איין קאלאניע צו דער אנדערער, האט מען צװישן זיך נעטאן שידוכים און רורכגעפירט גרויםע ימים-טובים און די ױגנט האט אנגעפירט םינז א שיינער יידישער קולטור ארבעט, דאס איז אלװ געװען אין דער שיינער תקופח פון די יארן 1900 ביז 1915. זייט 58 נ. כ)ריטשמארי די צוקונפט פון דער ײדישער קאלאניזאציע אץ ארגענ־ טינע — אין דעם ארטיקל, באדויערט דער מחבר, װאם ער האט בעת זיינע בא- זוכן אויףי די יידישע פעלדער געפונען יבלויז אייננעהויקערטע יידישע הייזקעם, זעלטן װען א פרוכטן-בוים, נישט געםלאנצט, נישט געבויט, און דער מחבר גע- פינט דערויך א תירח, װאם איז אבער נישט קיין תירח, און דער מחבר װייזט אן אז די דר״ טויזנט יירישע קאלאניסטישע משפחות װאם פארנעמען א שטח פון א קנאפן האלבן מיליאן העקטאר לאנד, ,צעשפר״טע איבער פארשידענע ארגענ- טינער פראװינצן, האבן א מעגלעכקייט צו פארפעםטיקן ז״ער יארן-לאנגע הארע- װאניע אין א שיינעם אנהאלטנדיקן אידעאל, אויב ז״ װעלן א חוץ קולטױוירן די אגראר-פראדוקטן, אויך פאהשענערן זייער װירטשאפט, באקװעמער און ליבער מאכן ז״ערע היימען און פארשטארקן דאם געזעלשאפטלעכע לעבן, דעמאלט װעלן אנהאלטן די אידעאלן פון די יידישע ערד-טרוימער. זייט 66 מאיר בורםוק פאנאראמע פונעם יןולטור־געזעלשאפטלעכן לעבן אץ דער פראװנץ — אין דעם ארטיקל שילדערט דער שרייבער דאם יידיש-געזעל- שאפטלעכע לעבן אין די קאלאניעם און די קולטור-טעטיקייטן אין די זעלבע און דאן גייט ער איבער צו באריכטארטיקע שילדערונגען פון טעטיק״טן אין די פרא- װינץ-שטעט: קארדאבא, םאנטא-פע, טוקומאן און םאלטא, םאן כואן, מענדאםא, קאריענטעם, רעםיםטענסיא, באהיא בלאנקא און א.א.װ. ז״ט 12 ל. חדקל אונחער ליטװגישע מץיל) — (די מוזיק װאם ציט דעם יחום פון רי צייטן פון בית-המקדש און די ליטורגישע מוזיק פון גלות). אין דעם ארטיקל שילדערט דער מחבר ךי װירקונגען פון מוזיק אויף די חושים פון די םעלקער, די קריגערישע מוזיק און די מוזיק פון בארואיקונג און די ר״נקייט פון די ״דישע מאטױון װאס האבן זיך בעת אזויפיל װאנדערוננען, ל״דן און פיין, דאך נישט אםימיליףט און זי שטעלט נאך אלץ מיט זיך םאד די גייםטיקע פיזיאנאמיע םוןי אונדזער פאלק מיט צװ״ טויזנט יאר צוריק, בעת מען האט אונדז אפגעריםן פון אונרזער הייליקער ערד. ז״ט €0 קהת קלינער ״כ׳װעל מיר הױפן א געלעכטער״ — א פאעמע, אין װעלכער עם װערט מיט ביטערק״ט און צער געשילדערט,די שוידעדלעכע טיראניע פון היט- לער-רעזשים אין די אקופירטע יידישע שטעט און שטעטלעך אין פוילן, װאו מען האט אין משך פון זעקם לאנגע יאר נישט בייטאג און נישט ביינאכט — נישט געלאכט, נישט געלאכט... זייט 86 צאלעל בליץ א תװעדשניט איבער זיר אלײן (שטימונגען) וועגן יירישער שפראך, יידישער קולטור, פון אמאל, אין אלטער ה״ם און ה״נט איז ארגענטינע, אויך די פעלדער, און אין שטאט װאו עס ק״טלט זיך דאם יידישע לעבן פון די שטימונגען, זינגען ביים מחבר ארויס לויב-געזאנגען פאר דער ״דישער שפראך, װאם קיינער װעט קיינמאל נישט קענען מנצח זיין, נישט קיין גואישע און נישט קיין יידישע שונאים. זייט $4 — 7 —