Yor-bukh fun Yidishn yishev in Argenṭine · 1945-01-01 · 1945-1946 · p. Seite 6

יאר־בוך פון ״דישן י ש,־ ב אין ארגענטינע מ. שענדערײ די אדגאניזירונג פון ײדישן קהילה־לעבן אין ארגענטינע. רער מחבר װײזט אן אויףז דעם גרויםן אונטערשײד פון די קהילות אין די א^טע הײמען און אין אמעריקע; אין די פרײע אמעריקעם, קענען די קהײצה-ארבעטן נאר דורכגעפירט װעדן פון און פאר פרײװײציקע מיטגלידער און אנגעהעריקע און אזוי איז עם אין ארגענטינע, װאו די חברה קרישא, מיטן קאנצענטריהן װאם מער די פארשידענע געזעלשאפטרעכע פונקציעם אונטעד איר השגחה, גייט אויפן װעג און איז שוין גאנע נאענט צו די אלע ארבעטן װאם די קהילות אין די אצטע ה״מען האבן דורכגעפירט. ז״ט 35' דוד נאלדמאן בוענאם אײרעם די הױפטשטאט פון ארגענטינע — דאס איז בלויז א״ן קאפיטל פון א װיכטיקן בוך װאם ה׳ גאצדמאן האט אנגעשריבן אונטערן טיט?: ״יידן אין ארגענטינע״ — און אין װעלכן דער מחבר שױדערט דעמאגראפיש די הויפטשטאט און די פראװינץ-שטעט מיט םפעציעלע דאטן װעגן דער ײדישער באפעלקערונג אין הויפטשטאט. זײט 40 אליהו טראצרוי דער נײער ײדישער אײנװאנדערונגם־שטראם אין דרום אמעריקע — דער מחבר שיצדערט אין דעם ארטיקל די עמיגראציע-פראבלע- מען װאם רער נאציזם און פאשיזם אין אײראפע האט פאראורזאבט, װאו כװא- ריעם פליטים האבן פאדפר״צט פארשידענע א״ראפעאישע ברעגן און ענדלעך האבן זײ אויך דערגר״כט ביז צו אמעריקאנער ברעגן, װאו ז״ האבן מיטגע- בראכט מיט זיך א חוץ צױויליזאציע, קולטור און ארבעטםלוםטיקײט און ענער- גיע — אויך אנטיםעמיטיזם װאם די פינפטע קאלומנע האט ז״ נאכגעשיקט, אבער אין משך פון די לעצטע צװעלח יאד זײנען די א״ראפעאיש-״דישע פליטים, גע- װארן א װיכטיקער פאקטאר אין לעבן פון די?ענדער אויפן דרום-אמעריקאנער קאנטינענט. י זײט 45 מיכל הכהן םיני דעד באגינען פון אונדזער ישוב — (א ב^עט? זכרונות) — אין דעם קאפיטל זכרונות פון היגן ״דישן לעבן מיט קנאפע פופציק יאר צוריק, שױ־ דערט דער מחבר א דיםקוסיע פון זײן פאטער מיט דעם רעמאלט נאך ױנגן םטו- דענט, דעם הײגמיקן בארימטן דר. ענריקע דיקמאן, א דיםקוםיע װעגן רעליגיע און פר״דענקערײ, באװ״זנדיק, אז פאנאטישע פרײדענקערײ איז פונקט אזוי און אפשר נאך מער פאנאטיזם, װי פאנאטישע גלויביקײט. זײט 49 ב. רעזניק קולטור און דערציאונגם־פראבלעמען פון דער ײדישער קאלאניזאציע אין ארגענטינע — אין דעם ארטיק? װערן ארומגערעדט פראגן פון ײדישער קוצטור און שױ־ארבעט אין ארגענטינער פראװינץ-שטעט און אין די קאלאניעם. עם װערן דערמאנט א רײע פעילערן אין אמאליקער דערציאונג, צוליב פאשידענע םיבות און ער װײזט אן אויףי דער נויטװענדיקײט פון ארגאני- זירן אויפםנ״ א געזונט און פעסט ״דישן שױ־װעזן אין די קאלאניעם מיט א פאר- מו5ירטן פרינציפ: אז ק״ן א״ן קינד אין שױ־עלטער טאר נישט בױיבן אן אן עילעמענטארער ײדישער דערציאונג! זײט 53. ברוך הױכמאן די צװײטע גרויםע תקופה פון יקא-קאלאניזאציע אין אר־ גענטינע — א זײער אינטערעםאנטע שױדערונג װי אזוי די נײ-אנגעקומענע קאלאניסטן ז״נען אויפגענומען געװארן פון די אלטע, שוין באזעםענע קאלאניםטן און װי אזוי די הארעפאשנע ״דן זײנען איבערגעקומען די שװערע אנהויב צ״טן, 6 —