Undzer Worṭ · 1946-09-24 · 26 (24.9.1946) · p. Seite 6

- lyi DINSTIK, 24.SJUl׳TEMi5r.,K 1y4b די אביל״ס-פיאט״״ן־זדערלאבדאכער א“, קאנפערעמן איגד, אזי• כאעולט און נעלאזט איגד* איינזאם אפניין אין בלום אין אונדזער ראנגלעניש מימן מדם. ואל ד• מעלם אדם־תערן, ■ די מים כלוט פארגאסענע אזן טיטן פ״ער פין די קרעסאטאר־ •עם פארסטאלעטע בלעטלעך "דישע נעש־במע. סיאיז א גרויסע פראגע צז זי, די מעלם. מאלט געקענס זאגן ם־ם א רי׳נעס געוויסן " ידיגו לא שפכו את הדם הזה וענינו לא ראו. און דערפאר איו יערער פרמו פץ מעלן לימן די א"• פראגע או•(־. אנ־א״נזי־טיקן. אופן. אדסט״דנדיק דעם איגמערנאציאנאל; פארום. א בפרושע ברכה לבטלה און ראם איז א״גנשלעך ד• אכילעם־פ־אטע פו; דער לאנדאנער קאנפערענץ. א:ילן0 איז א חעלד פון רער צר־כישער נ1יםאלאגה4 לוים 1x1 לענענד« האם איש 1יץ שוםער. וועלכע איז געווען א געמץ, אפנעמובלם, בעת רץ געבורט אץ הייליקן וואשער, אזו• אז קיץ שום פייצדלעכע פ״ל האש צו איש גישש «נקענס «ו׳שפיין. אלי4 דעי־ 3יאםע אבער, ווו ,< האם איש נעהאלסי את געבליבך א פלע£ וועלכער את אויך געווען דער איינדיקער פילבארער אויף פיינסלענע פ-ילן ארם, אץ דער לי פעראטזר ווערם רלרפאר יערער פילבארער פוגקט אנגערופן אכילעס־פיאשע■ געשפרייטע קאלאניעם, דאעיניעם אין קריגם נא־ זעם. און דערצו מוז ז• האכן די אראבישע וועלט אלם מימהעלסער. כיי דער היעמיקער לאנע שאפט זיך דער אייגדרוק, או א״י איז אפגעגעכן געווארן ארף הפקר צו עננלאנר און די טכנותדיקע אראבישע אלם פארוואלטער פון אי י איו ענגלאנד די איינציקע פאראנטווארטיעבע פאר דער וועלם פאר אלע רארטיקע געשעענישן. מ־ר ווי״סן נישט ווי לאנגזי מעט האלמן אין א״ןאפליינן דידאזיקע בלוטיקע פראגע. אבער מיר וייגע; איבערצייגט. אז פאר דעם. וואס עגגלאנד דיסקרימיג־רם אוגדו אין אלע הינזיכטן: אונדז, א באעולה ט און געשי לאגן פאלק - מעט זי ז־ך דאדפן פארעגספערן פאר דער בעשיכמע. יערער שטעקן האם צמיי עקן און רער צוויימער עק ווענדעט זיך צום שלע¬ די פראגע קען נישט נעלייזט מער. אויך. אן איינזייטיקן אופן. ז• מוז קוסען אויב! א־נטערנא* ציאנאלן פארום, ווי מיואל אויםגעזזערט ווערן אונרזער צער און צארן צו דער וועלט, וואט האט יוסף זאבי לעגאליזאציע בריוו צום צ. ק. פון רי באפרייטע יידן אין דער אמעריקאנער זאנע ב) באראטונג דער צ. ק. קע• באראטן די אדטיי אוץ די אנערקענמע ומילמעט־קע ארגאג־זאציעם מענן ד* ספעציפישע באדעיפעניש; פוי די יידישע פאר־״לעפטע פערזאנען א•; מיז זאר־ גן. אז די אפיציעלע א גקערפרעטאציע פון ד׳ פאדארדגוגגען פון דער טיליכער׳ מאבט ואל איבערגעגעבן מעדן - צו ד׳ וועפען די פארטרעטן. י 'ג) «*רטרעמוגג דער צ. ק. קע! ארויסטרעטן אץ נאסען פון אזעלכע פע־שלעפטע. מאם עי פאר־ טרעם. א/ם א באראמוגגם קערפערשאפט פאר דעי ם־ל־פער מאבט אין דער אטע־ ר-קאנער ואגע פאר דע ר דר־נגענדער ליי- זונג פץ וייערע פראבלעטען פץ רעחאכי־ לימאצ-ע און איבערמאנרערונגם פראכלעטען. דער דאזיקעי ראש. מערם אויפן גארסאלן וועג פרעזענם־רט רורכן פארביגדוננס־ 1) רעי פעלר קאמאנראנט אנערקענם רעם צענטראליקאמיטעט פון די באפרייטע יידן אץ דער אמעריקאנער אקופאציע ואגע. אלם אן אויסגעמיילמע פארטרעטערשאפם פץ יידישע ר״פ ים אין רער אמעריקאנער ואגע. 2) רער צ. ק. איו בארעכמיקט צו דערפילן - אונטער דער אדפדכט פון א פארבינדינגם־ אפיציר - פאלגענדע פמקציעם, ווי סיאיז אנגע־ נעבן אין 8 § און אנטשפרעכנד צו די עקדם־ פירנדע פארארדנונגען פון דער אקיפאציע־טאכט. א) טעמיקייט דער צ. ק. קען פונקציאנירן אין די רא־ מען. פון פאר־אנענע ה־לפםקמעלן אץ אזעלכע וומלטעטיגע אקציעם מאם זיינען צוזעצלעך צו די אפעראציעים פון רער ארי מיי, אונררא• און אירע פרייוויליק אננע־ שלאםענע ארגאניזאציעם און וועלכע אגמי שפרעכן רער אלנעם־ינער פארארדנונג פון מיליטער און אונררא. מענן רער פארזארגינג פון ד יפייס טיט רער דערלויבעניש פון אן אפיציעלן פארביגחאגספיציר. טיט רעם לעגאלחיתגגם־דאקזטעגט, זועלכער אנעלקענט אפיציעל י־עם צענטראל־קאםיטעט פון די באפרייטע יידן אין רער אטעריקאגער זאנע. אלם לעגיטימע אינסטאנץ, מערם ארויפגעל״גט א אונגעהייערע פאראנטמארטלעכקייט אויף דיגעוו־ילטע פיוערפון דער שאריח הפליטה אין דער אטע- ריקאנעד זאגע. פוגם מאטענט פון דער־לעגאליוירונב. באקומש רער צ. ק. אן אוסט־טלכארע פארבינרונג טיט דער סיליטער־רעגירונג און אווי ארום אויך א טעגלעכקיים צי האבן •א ׳רירעקטע קאנטראל און אויפזיכט איבער אלע עג־נים וואס זיינען נובע דער שארית הפליטה. רער צ. ק. באקוטט דאם רעכט אמפסערקזאם צו מאכן און באראם; די כדליטער־מאבם אויף דיי באדערפעבישן און נוימן פון די יידישע ד. פ. און איז מחויב אכטונג געבן, אז די באשלוסן ואלן . דורכגעפירט מערן אץ לעבן. בבלל באקומם רער צי ק. מעגלעכקיים פאר א ברייט פארצמייגטער טעטיקיים אמך• צו באי קעמפן רעם אנטיסעגדטישן גייסט. וועלכער תאטלעצטנס געפונעך אן ארם אין די מיליטער״שע קר"־ זן, א דאנק "געוויסע- א״נפלום! פון אונדזערע "באיינמע‘, בעלי־בתים. עם -רארך געפירם מערן א וזירקזאמע אמפקלערוגגס־ארבעם. וועלבע זאל בולט באוו־יזן די נתנטראזיקייט פון די באתויפטונגען אויך אונדזער אדרעם. אז די יידן זענען כלומרשט נישטיפראתקטמי. אלם סיסמער קען ד־נען די פולע לאנתמרמשאפמלעכע און פראדוקטיומזאציע י פונקמן. וואם צייכענען זיך אמם מים ז-ער א וויבט־ק_ארט, זאלן פארגעטעןדי רערציוגנס־פראבלעטען וועלכע פאיערן פיל אנגעשטרעג־ גטע ארבעט, מייל די מגנט אונדזערע איו נעווען 6 •אר אפנעריסן פץ יעדן קוואל פון ומסן אץ עם מעלן מוזן אמעקנעלייגט מערן גרויסע בחות און פיל מי. כרי צו ברענגען זי• צו א געוו־בע טי¬ רנה׳ רער אויסגעארבעטעד דירכן צ. ק. ברייטער פלאן געפט אדום די פזלע פראדוקטימיזאיג־יע פול די ברייטסטע מאסן פון אינדזערע דעפלאסירטע, אום זיי טכשיר צו מאבן צו רער פארשטייענדער עטיגראציע־מעגלעכקייט און ספעציעל קיץ ארץ ישראל, מאם דארף רורכנעפירט מערן אין לעבן. רער פלאן ,עט פ-יד, באטעפטיק; 36.000 ארבעטם־פעיקע "דן. ר• יידן ווילן נישם ארבעטן פאר דער די- טשער ווירטשאפט. ויי ומלן ארבעטן פאר די אטעריקאנער, אוגררא און יידן. לויטן פלאן דארפן 10.000 •ידן באשעפטיקט ווערן אויף לאנרומרטשאפטלעבע פערמעם, 9000 יידן אין פאכשזלן, 8000 אי• פאבריקן. 8000 אין ווארשטאטן, און 1000 אין בוי ארבעט. די ארטיי דארף זעלבסטפארשטענלעך העלפן טיט פאבריקן, ווערקציי: און פינאגסיעלע מיטלען. ביים רעאלי־ וירן דע□ דאזיקן פלאן. אלנעמ״ן נעממען דארף אונחעריונגע גענעראציע דערצויגן ווערן אין ני־סט פזן נאציאגאלער מ־ררע און ט" קענען פ־לן, אז זי איו צוויש; טענטשן און אלע פעלקער גלייך, אץ צמאמענתאני טיטן איבערגעמען א טייל איגררא־פונקציעם דורך ד• ד. פ. זעלבסט, איו די אויפגאבע פון צענשראל קאטישעט און ראיאן קאטיט^טן צו וארגן או ר• פאזיציעם זאלן פאר- נוטען מערן דורך פאסיקע. פ יאיקע און ערלעבע מענטשן. מעלבע ואלן אמך א נעהעריקן אדפן דערפילן זייערע פליכטן צום גינסטן פון ד־ דעפלאם־רטע יידן. בכלל איו טיט דעי לעגאל־זאצ ע געעפגט געווארן א מעג פאר א״ברייטער געמיעזאמער אר־ בעט, וועלכע דארך ווי געהע-ק אמסגעניצם מערן דורבן צ. ק. און אלע זיינע אינסטאנצן. טיר מילן גלויבן, אז אמך אין די ני־ע גאדיגגונגען מעט רער ג. ק. זיין מיסיע חרבפירן בשדפוח, זזעלכע זי באטדאנט פאר,׳יער גזיב־ק. האפנדיק צו מאכן פון די אראבער אירע מאבא/ן און סא־ טעליטן. עגגלאנד נאט־ט זיך דערכיי צו פארגעסן, אז די אראבער זיינען תמיר געווען א מקור פין האם אץ שנאה צ1 איר. י זאדגנדיק, פארן ומיל אוןי גאנצקייט פץ דער בריטישער א־מפעריע לייגט ענגלאנד נישט קיץ אכט דארויף, מאס אירע מעשים שטייען אין סתירה צו דער באלפור דעקלעראציע, צום מאגי דאט און צו אלע _התחיבותן, מאם וי האט אמך זיך גענומען אלם מאנדאטאר מאכט און חיץ לזה אמך די הבטחות, מאס די לי־באר פארטיי האט געגעבן צו די יידן, זייענדיק נאך אן אפאמציא־ געלע פארטיי. אפילו רער געוו. פראנצויזישער פרעט־ער לעאן בלום, מעלכער איילט זיך קיינמאל ניטט צו נעטען שטעלונג צו יידישע פראבלעמען, האס שוין סער נישט נעקענט דולדן די שקרים פון וייגע ענגלישע פארמיי חברים בנוגע דער א״י פראנע און האט אין "פאפולער" פארעפנטלעכט אן ארטיקל, אין ויעלבן ער האט דערפאנט רער לייבאר פארטיי אירע כפדרדיקע פ״ערלעכע הת־ ח־בותן צו יידן. אונטערשטרייבנויק, אז געוויסע קרייזן פוגם אויסעדן און קאלאניאל מי־ ניסטעריום באגייען לגבי דעם פאגאטישן פאן׳ אראביזם ד־זעלבע מעות־ם. ווי לגבי דעם שפאנישן פאשיזם. ער האט אמך אגגעזזחן. אז עגנלאנד טיסנרויכט מיפן מארם "טעראריום", ומיל רער טעראריזם אין א״י איו נישט עפעם אנדערש, ווי אי סארצזז־יפלטע פארם פין רעמאלט און אז דאס האט ראך די ענגל־שע רעגירונג פראמאצירט רעם טעדאריום, פארמאבנדיק כסדר די אויכזזיכטן פין האפגונג פאר די יידן אין איי און פאר דן ציוג־סמן פון רער נאגצער וועלט. ' די ענגלישע לייגאר רענירונג דעגקם אבער אנדערש. אויב מ־האט פארטתים ענגלאנד צו פארמאלפן מים א״י אץ זי פארוואלמעט שוץ א פערטל יארהונדערט, האט זי שוין אמך איר א חזקה און פירט־זיך טיטן כח פון געמאלם, למטן פרינציפ "כל הגדול-מחברו חיים בלעז”. אונטער דער סוגעסשיע פון רער אראבישער מעלם באמי ט ז־ך ענג; אגד אוטבאדיננט אפצו׳ טיילן ר• אי'י פראנע פין דער אלבעמיינער יירן פרא־ גע אין רער וועלט בכלל און אין אייראפע בפרט. ראם איו א פונקט. אויך זועלכן די יירן מעלן קייגטאל נ־שט מסכים זיין, ומיל דאם איז א פארלייקעגונג פון די יידישע רעכם, אלם פאלק אין זיין לאגד. ק־ינסאל איז די דאזיקע נויטוועג־ דיקייט - ס" פאר־ יידן גופא, סיי פאר דער איב־ ריקער ארןמיקער מעל ט - גישט געווען אזוי בולט, מי היינט. דאס מאלט אמך נעמיס באשטעטיקט די או. ען מען די פראגע זאל באהאנדלט מערן נישט דורן ענגלאגד אז; די אראגער, גאר דזדך די 21 פאראייג־קטע טלוכות, זיי וואלטן זיכער געזאגט זייער מאגיק מארם נו דארפן די יידן— זז• דער ענגלישער יזשר דיקטירט - בלייבן א וואנלער פאלק אין תמיר ויין אויסגעשטעלט אויך אלערליי סכנות און אויפן חסד לאומים, אינדער־ זעלבער ציים מען עגגלאנד, א פאלק פון עטלע־ כע אין פערציק מיליאן מענמשן, וויל האלטן א״י אלם שפרינג ברעם צו אירע ווייט פאנאנרער־ ס׳איז גישם קיץ זזונרעד, זזאס ד• אי" קאגפערענץ. מאם קומט א־צט פאר אין לאגדאן האט באקומען א הילב־גן אפקלאנג או־ף י ד• שפאלטן פזן דעד זזעלט פרעסע. די א״י פראגע איז אתים וו־יט איבער די גרענעצן פון א״י און בילדעט היינט. איינם פון די אינטערנאציאגאלע פראבלעמען, זואם דערזזארפן זייער לייזוגג. און טאקע דערפאר האט רער בריטישער אמסערן מי־ גיסטער בעומן פארלאגגט ד• שלום, קאנפערענץ, וועלבע פארנעמט זיך מיט ברומו של עולם שמיי־ ענדע פראבלעמען אנטייל צו נעמען אין רי' פארהאנדלונגען!וענן ארץ־ישדאל. רער שכל הישר דיקטירט, אז אויב ראם א״י פראבלעם אלו •א אזא וויכטיקע. פראנע, מאלט עם דאך געדארפט באהאנרלט מערן אויפן איג־ טערנאציאנאק פארום, יו־ אלע אנדערע אינטער־ נאציאנאלע פראבלעמען. נאבמער ,עט עט אוים צו׳ זיין לאניש, ווען מיר דערמאנעןזיך, אז א״י איו א מאנדאט־לאנד, וואם רער פעלקער־בונד האט פארטרויט עגגלאנד צו פארוואלטן דערמיט אץ די ארגאניזאציע פון די פאר־־ניקטע נאציעם, וואם איו רער פאקטישער יורש פין פעלקעריינד האט ראך איבערגענומען אלע ענינים פוגם אוי- בנדערמאנטן ברימינן. פאקטיש אי, אבער אין גאנצן אנדערש. ענגלאנד מיל נישט האב; ק״ן מיטתעלפער צו דער לייזונג פון דער דאזיקער פדאגע און מיל זין גישם פארלאזן אליך קייגע בוררות. אמת איו, זי האם איינגעלאדן אלם צדדים יידישע פארשטייער, פארשם־יער פון די א״ידיקע אראכער אדן צזהילף די 7 שכגזחדיקע אראב־שע מלוכות. רער פאקט אליין, מאם אין שפריים מעגן א״י האם ענגלאגד אפיצ׳על אנעדקענט, אלם צד אלע שכנותדיקע אראב־שע מלונות, ואגם עדות, ווענן ענגלאנדם איינזייטיקע איינשטעלונג לטובת דעם אראב־שן צד, און• היינם ראם כסדרדיקע חנ-דלען זיך און די הניפה צו די אראגער און לסוף די לאקרעץ זיסע ריירפונם פרעמיער עטלי צו די אראבער אויך דער קאנפע־ענץ גופא. סיאיז א סוד פארגאנץ כראר, אז דא שפי- לן א פילפאך גרעסערע ראל דער אייל, די סטראטעגישע באזעס אין רעם גאנצן נאענטן מז¬ רח. ווי די יידן און אראבער צוזאמען. און רער~ פאר פירט דך טאקע עננלאנד אין א״י מעשה בעל־הבית און האט נישט בדעה צו קומען צו רער או־ען מים רעם טאנראט אין רער האנט זאגנריק; נעמט, זיים מוחל אפ אייער ירושה און טיט מיט איר מאם אייך געפעלט: ראם א״י פראבלעם מערס איצט באהאנדלט אמך רעד לאנדאנער קאנפערענץ אמך במעט א הפקרדיקן אופן. רער "תשער צד נעסט נישט קי־ן אנטייל אץ אמך די פ. שטאטן האבן נישם גע- פונען פאר נויטיק צו שיקן צו דער קאנפעדעכין זייערע פאדשטייער, אדער מינדסטן אבסערמא־ פארן. אפיציעל הייסט עם. אז ד■ א״י־אראבער זיינען אויך גישט פארטראמן, אבער פאקטיש פארטרעמן זייערע אינטערעסןד• 7 חברים־ארא־ בישע מלזכות. אווי אתם מיל ענגלאנד ווארשייג־ לעך דעדלי־דיקן די א״י פראגע על צד היותר טוב פאר דער אראכישער מעלם, כדי אמך אזא אופן דך איינצושאפן זייער סימפאטיע, ברוך גולדשטיין. א ב ר י וו... א״נטאל באגינען ווע; אין בלויע־ארעמם געמנקען בין טיך האט גאלד, צעיכוואלעט א שלאג־געמאן אץ מיין שייב, און ווי א קוואל האט מ״טע פרייר פון א בריוו א בליץ געטאן - מים פלינל־געפלאטער פון א טויב... איך האב די ווערטער ווי שווארצע פערל געקליבן מאם האבן געפינקלט מ־ט פתיר — ווי בלענדנד ווייסער שניי. מי האט דיך די שטורם־נאכט פון דיין נעסם פארמריבן? האם א פראגע געברדוט מיט העלע־ל־בע אווי טריי.- - ביי אזגדז דנגט דאס לענן מים נאלד - מי א ואנג, און סירוזלט די פרייר - ווי א זילבערגער קוראל פיר של״כן ביי ברעגעם - זד א פישער אויף פאנג חען סיטויבם אמך א שיך - א מייפער פיש - טיט נעשאל... מיר שנ״דן־ארייך אונדזער פליק אץ בלדע־ווייט נאבאנאנד ידען ס־ערעסט איגדו די בעגקשאפט - וזי א־יזערגע צזזאנגען, א קללת לאום איבער אמך ערד פון שנאה און שאגד ווי םיאיז עטלקים שמייכל גיפטיק — מי דער- ביס פון שלאנגען.