Undzer Worṭ
- Journal
- Undzer Worṭ
- Volume
- 1 (1946)
- Issue
- 25 (16.9.1946)
- Date
- 1946-09-16
- Page
- Seite 2 (sequence 2)
- Language
- Yiddish, English
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 60% known words query
- IRI
…/7242850-8596732-8602796--209-8598154- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
Mentioned entities
OCR text
Sidkt un szotn in Itet Jisroejl pim dn- ״om׳ wd! A grojser E. 3. film ״Di farfolgte kumen a hejm“, wert producirt. Der grester jiäiszer fllm, wos iz biz ject geszatn gewom, untern nomen ״Di farfolgte kumen a hejm‘׳, wet in kuren ojfge- Art wert! far der efnttechkajt. Der fllm ■wajzt in büder ale gebitn funm jidiszn ojfboj, fun jidisze dergrejehungen in E. J., durchgeflochtn mit dramatizaeje un iz geszribn funm jidisz-engliszn korespondent un nowelist, Major Lewin, ־ un dlrektirt funm E. J.-dikn kinomatograflst Lazar Ro- In der cajt wen der Jiszuw sztejt in kamt far dem recht fun jidiszn folk, curik bojen undzer land un szafn a hejm far di hejmioze, wet der najer fllm zajn di greste demonstraeje far E. J. un wet mit büder wajzn der weit, wos mir hobn durch fdealizm, akszones 1m onsztrengung ojfgeton in dem land fun undzere hofnungen, wos Iz dojres lang gelegn wist farworlozt durch fremde. England farsztendikt di arabisze meluches, wegn opszteln di ״umlegale“ allja. 1 Jeruszolajim, Di britisze regirung hot informirt di arabisze meluches, wegn ir baszius opeuszteln di alija noch far dem farefntlechn fun der oflcjeler deklaracje. Der projekt fun der doziker pojitik iz cugesztelt gewom di arabisze regirungen, blchdaj im cu sztudim. Wer zajnen di 22 famrtejlte? Jeruszolajim. 18 junge Jidn zajnen durchn engliszn militerlszn gericht farmlszpet gewom cum tojt un 4 mejdleeh cu lebnslenglecher tfise. Do zajnen di nemen fun di 22 baszuldlkte: Frida Berlin, Ester Grinsztejn, Malke Grlnewie, Jehudit Jechazkiel. Josef Jisroeli, Szlomo Szlezinger, Szlmszon jolner, Benjamin Kahan, Säraszon Sabarni, Awrohom Bahar, Chajim Eplbojm, Josef Frankfurt, Nusim Penzl, Oszer Raeon, Jedidja Salamon, Zew Fuks, Nachman Mnwachl, Josef Doar, Jischak Markowicz, Jeszahu Krech, Gabriel Wirst! un Nusim Gerszon. London. Baj der derefnung fun der E. Jkonferene, welche iz forgekumen dinstig dem y. d. ch., hot der britiszer premier Attlee derklert, az der Jectiker macew in Palestine tor lenger niszt dojem. Wajter hot Attlee ojsgeflrt, aa a lezung fun der E. J.-frage iz meglech blojz, wen bejde edodim — Jldn uh Araber ׳— wein arojswajzn farsztendnlsz far di interesn fun cwejtn cad. A plan, wi fest er zol niszt zajn ajngeworclt in der fargangenhajt, tor niszt genumen wem als lezung fun di kegnwertdke szwerikajta, wen er iz niszt fulsztendlk gerecht far der jectiker situaej e. Attlee hot farzichert, az dl britisze regirung wet ton ales, wos iz in ir macht, kedej cu helfn di Araber ln zejer sztrebung fanandereubojen zejer wirtszafts-Iebn in socjaln forsarit. Der premier brengt dariber cum ojsdruk zajn badojera, wos di palestinezisze Araber hobn baszlosn niszt ontejlcunemen in der konferene. Doch iz er cufiidn, wos der arabiszer sztandpunkt wet ojf der konferene genugnd un wirkzam zajn fartrotn. Wajter hot gezogt Attlee, az di ftljerdike engllsze regirungen hobn zajt 25 jor mit a bazundem lnteres nochgefolgt dem forszrit fun der nacjonaler Widergeburt kund di Araber. ,Ich bin sicher, az zej wein mit mir ajnsztlmlk zajn, az dl dozike widergebürt wolt zieh a sach langsamer farcojgn, wen di britisze annejen woltn niszt bazajtitt beejsn ersztn weltskrig, di terklsze her-» szaftin arabiszn tcjl fun Azje.“ S' iz niszt gewen kajn mangl in britiszer unterszticung, wos zol zajn a szterung cu der ojfname fun Ejwer-Hajardn in di Farejnikte Nacies. Fun der cwejter zajt glojb ich, kenen mir mit recht festszteln, az di ojfname fun Sirlje un Lewanon in der organizaeje fun dl Farejnikte Nacjes iz gekumen a dank der unterszticung fun der .britiszer regirung. Blojz in Palestine iz — cullb sibes wos mir wein do gemejnzam bahandlen — antsztanen a gruntzeclecher konflikt ewiszn der britiszer Politik un di arabisze sztrebungen. Attlee derklert, az di araber hobn jeet a gelegnhajt oncuhojbn a badajtnde wirtszaftleche antwiklung, fun welche zejere felker kenen cijen nucn un hechem zejer sztarkajt un stabilkajt. Er farzichert, az di britisze regirung wet ton alc, kedej cu sztien dem wirtszaftlechn un socjaln ojfboj fun dl arabisze lender. Wajter badojert Attlee dem Jectikn umrujikn cusztand in E. J., welcher brengt blojz szodn. ״Di dozike läge — zogt Attlee — farfltchtet und2 untereunemen ale onsztrengungen, kedej cu geflnen a lezung wos zol sichern dem wojlsztand un szolem Ojfsztand in Cypern. Cypern. 120 ojlim, welche zajnen farszikt gewom kajn Cypern, hobn zieh oebuntewet niszt gekukt ojfn fajer fun di englisse soldatn, foderndik, derlojbn zej opeuhaltn a konferene mit di fartreter fun der prese: Di macht hot maskim gewen derojf. Di forsztejer fun dl ojlim hobn derklert dl prese forszlejer, az di kinder bakumen niszt kajn milch un az men kukt zieh niszt um ojf di szwangere frojen. Wi es tejlt mit der engliszer radjo, zoln di internirte ojlim hobn baszlosn cu derklem a hungersztrajk, kedej cu protestirn kegn di badingun'gen, in welche es kumt zej ojs cu lebn. Der engliszer militer' fartreter, welcher iz gewen baj der prese konferene, hot eugezogt, az di kinder wein bakumen. milch un Radjo-ojdicje wegn (PR.) A specjele radjo-ojdicje fun London, ln der dajczszer szprach iz gewen gewidmet der tetikajt un perzenlechkajt fun prof. Weicman prezident fun der Jld. Agenc. . Di gance ojdicje iz gehaltn gewom in a zer-gehojbener sztimung. Cu zol dl tendenc fun der ojdicje dinen als a naje riehtung fun der engliser •politik legäbe der E. J.- In der doziker ojdicje iz. ongegebn gewom a genoje blografje fun prof. Weicman, zajn wisnszaftleche un poUUsz-cLjonistisze tetikajt, opsztelndik zieh afile ojf zajne arojstretungen in ale cijonistisze kongresn. Der spiker untercejchnt di speciflszkajt, az prof. Weicman iz a grojser sztaatsman — on a'sztaat, welcher flrt on mit zajne folks-genosn on kejn szum ewang, on welche es iz sankejes. Es wert untersztrajeht zajn absolut-negatiwe sstelung cu di teror-aktn, ojs'gefirte leetns durch cijonistisze extremistn. Prof. Weicman, troc-dem wos er iz in meszech fun di gance jom lojal legabe der engliszer macht, hot sstendlk gesztrebt ״cu a jidiszn Der premier farendikt: ״Ich bet in harc az di derefnung fun der doziker konferene zol glajchcajtik zajn dl derefnung fun a najem gliklechn kapitl in der gesachte fun Palestine. Di tat-zach wos mir zajnen zieh do cuzamengekumen iz, hof ich, a ־wajterer bawajz fun der frajntszaft wos ir un ajere felker farknipn mit undz un mitn britiszn Syrisze delegacje entfert Attlee'n. London. Der lejter fun der syriszer delegaoje baj der londoner E. J.-konfereno Paris bey El Kouri hot geentfert ojf Attlee’s derefnungs-rede: ״Mit grojsn interes hobn mir ojsgehert dem prerajers rede. Mir drikn ojs undzer herclechstn dank far zajn waremer bagrlaung un hotn in der kumendiktr zicung cu haltn undzer entfer-rede. az di internirte wein kenen arojsszikn brif fun lag^r. Ajnladung fun Hojch-komisar. Ieruszolaim (PR). Der hojehkomisar sir Kunlgham hot nechtn ajngeladn'in nomen fun der engliszer regirung prominirle jidisze flrer fun Jiszuw, niszt mitglider fun der Jid. Agenc ojf der konferene funm rundn-tisz, dem S. IX. 45. .Der britiszer kolonjen-minister hot szriftlech ibergegebn der Jid. Agenc az culib dem wos biz ject lz noch durch der Jid. Agenc niszt ongenumen gewom kajn sztelung wegn ontejlnemen in der E. J - konferene, wet er geewungen zajn ajneutadn andere jidisze torstejer fun E. J. prof. Ch. Weicmann sztaat .— azoj jidisz — wi britanje' iz englisz“. Wajter wem ibergegebn dl dergrejehungen funm Jiszuw in E. J. wu jugnt un eitere lernen in hebrejisze szuln un uniwersitetn, ojslebndik zieh fulkom kulturel. gajstik un wirtszaftlech in der hebrejiszer szprach. Der spiker untercejchnt di antwiklung fun der erszter fulkom-jidiszer sztot Tel-Awiwun jidisze kolonies un moszawim. Wajter dermont er do fardinstn fun C11 Weicman in der cajt fun dem ersztn welt-krig, wen er als lejter fun farzorgung fun krigs-sztof far der britiszer armej, hot durch - zajne derflndungen, geholfn arojsbakumen Zieh fun der szwerer läge in welcher es hot zieh gefunen di armej, niszt hobndik di lebns-wichtike roj-sztofn. Di ojdicje farendikt zieh mit der untersztrajehung az: ״Dl grojse szwerikajtn, welche rauzn in jectikn moment iberwign Wuicmanen bichdef richtdk onflm mit dl Jidn, welche zajnen ekstiem antojszt mit der engliszer politik legabe der lejzung fun der frage fun farblibene Jidn fun grojsn ehurbn, far welche England hot gemacht fun E. J. a niszt-degrejehtn trojm un welche hot opgesztupt di lejzung ojf an umbasztimter cajt. Mufti ruft a zicung fun hechstn arabiszn komltet. Alexandrien. Der mufti hot ojfgefodert lajtndc perzcnlcchkajtn funm arabiszn hojeh-komitet tcjkcf cu kumen kajn Alexandrien kedej cu baratn zieh wegn der krage fun arabiszn ontejl in der londoner E. J.-konferenz. Di komitet-mitglider wein forn kajn Egyptn wi di transport-meglechkajtn wein dos derlojbn. Di kenign fun Ejwer-Hajardn un Saudje hobn gebetn dem hojeh-konütet curikcijen zajn baszlus wegn bojkotirn di londoner Konferenz. Der kenig Abduila hot ajngeiadn dem forizeer fun komtiet Jamel Husein! cu firn baszprcchangcn wegn ontejl nemen in der konferene, dr. Hussein Kalidi hot wegn der doziker frage di fargangene woch farhandlt mit kenig Abduila. Czechaj wajzt ojs dajczsze Jidn. Prag (PR). Di ezechlsze regirung hot baszlosn ojscuwajzn fun Ire greneen 2—3 tojznt dajczsze Jidn. Der dtrektorjat fun TJNRRA in Dajczland hot derklert, zajn grejtkajt in ajnordnen di ojsgewizene Wirkung fun der atom-bombe. Washington. Lojt a baricht fun der atom-bombe-pruw in Bikini wajzt zieh arojs, az di radjo-aktiwe sztraln hobn durchdrungen di gcdlcht-opgeszlosene wfnt fun a szif, un ojsgeibt zejer tojtleche Wirkung ojf dl dort-gefinendc zieh lebedike chazejrim. Fun di 20 behejmes zajnen gesztorbn in meszech• fun 4 tog 6 sztik. Di iberike 14 bemeszech fun 2 wochn fun der ..sztraln-krankhajt“. Di unterwaser-explozje iz fil geferlecher far mnnezn un chajes wi an ojberfleehleche explozje durch di mengn fargiftete wasern. wos wem geszlajdert ojf der szif. Lojt forlojfike rezultatn zajnen bajm ojberflechlcchn pruw fun 3C30 s2czures, 176 cign, -un 146 chazejrim — arum 10%. iimgekumen fun der explozje un wajtere 10% zajnen gesztorbn in rezultat fun der ,.sztraln-krankhajt". Di UNRItA-transportn wein uiszt lajdn funm szifn-sztrajk in Amerike. New-York. Der gen. dir. fun UNRRA La Guardia hot derklert, az er hot bakumen a farzdeherung fun prezident fun Cio.-prof.- farejnen Joseph Cutan, az di iairüajt fun. di szifn wos firn di UNRRA-schojres wein fortzecn zejer arbet troc dem algemejnem jam-lajt-sztrajk. Der Cio.-prof.-farejn nemt niszt kajn ontejl in amerikaniszn szifnsztrajk, doch hot er bafojln zajne mitglider niszt durchcubrechn, di in di portn ojfgesztelte sztrajk-postn-linjDs, Noch ejner wejniker . . . Stuttgart. Der gewesener SS-oberszturmfirer un ojber-regirungs-rat Mussgay, wos i7 gewen lajter fun der gehejmer sztaatspolicej (Gestapo) — lajtszteile — Stuttgart hot zieh Ajfgehangen kedej ojscumajdn di gerichts-farantwortlechkajt. La-Guardia wegn emigracjc-meglechkajtn far plejtim. Hannover. Wajlndik in Hannover hot der gen. dir. fun UNRRA La Guardia ojf a frage fun emigracje-meglechkajtn far plejtim, geentfert az di badingungen cu emigrirn' wein zajn aktuel erszt in 6—9 chadoszim arum. Als emigracje-lendcr hot La Guardia ojsgercchnt, Dorem-Afrike, New-Zealand, Austra- Ije. Er hot ojeh geredt wegn gewiss meglechkajtn in di F. Sztatn ober er hot niszt zejer loknd geszildert di umsztendn cu bazeen zieh in der latajniszer Amerike. Beszas dem bazuch in Hannover hot La Guardia ojeh bazucht dem jidiszn un ukraji- Stars and Stripes. Fun der rusiszer zonc wert gemoldn, az bajm klejnem dorf Zeithein nont fun der Elbe hot men gefunen s, masn-grub fun 208.000 rusisze gefangene, wos zajnen dermordet un tejlwajz lebedlkerhejt bagrobn gewom durch di nacls. Stars and Strips. Der ״Rojter Sztern“, organ fun der Rojter Armej hot in an artikl, welcher lz ojeh Ibergegebn geworn durchn Moskwer radjo, baszuldlkt England in cugrejtn a najem krig. Spccjel wert forgeworfn, az inlensiwe milchome-cugrcjtungcn wem gemacht in Mltl-mizrach. Es wern gcbojt mlliterisze ajnrichtungen in Ejwer Hajardn, wos iz nont farbindet mit England un in E. J. wert gebildet a krigs-baze. Di grojs fun der expansje wajzt, az Grojsbritanje hot wajtere ciln, wi blojz di derh<ung fun ire ekonimisze un politisze pozicj6s in di arabisze lender. Kijew. Ojf der zicung fun ukTatnissn Ojberrat iz ratificlrt gewom der 5-jor plan far widerojfboj un antwiklung fun der ukrainiszer republlk. Es zoln untergenumen wern badajtnde arbetn mitn cbeszbn, az noch di 5-jor zol di ukrainisze industri producim 50% fun der sowietiszer giseraj un 35% fun der sowietiszer sztol un kojinprodukeje. Der ״Dnieprostroj“ zoi wider ojfgebojt wern mit a gresere lajstungsfejlkajt, wi biz der milchome. Moskwe. Di barimte sowietisze szriftszteler Mikolaj Tichonow, Michail Zoszczenko un Anna Achmatowa zajnen ojsgeszlosn gewom fun farband fun sowietisze szriftszteler. IVashington. WI es wert mitgetcjlt, hot sof ujgust dl col arbetslozc batrofn 2 miljon. New-York. Dos Wajse-Hojz hot bakantgemacht az der driler atom-bombe experiment lz opgel^jgt geworn ojf a umbasztimter cajt, culib der nojtwendikajt ojscuforsan dem rezultat fun di erszte 2 experimentn. Parizer konferene Paris. In der politisier komisje far Finland iz ajngeflosn a britiszer forszlag, ojf welehn es darfn forgelejgt wem mejnungs-farszejdnhajtn, in durchfirn dem finiszn fridns-opmach far di fartretungen fun Grojs-Britanje, Rusland in Finland. Der forszlag iz ongenumen gewom mit 7 kegn 4 sztimen. In der politisier komisje far Italje hot der ukrajiniszer delegirter Petrowski untersztict di jugoslawisze foderung ojf der sztot Go Rizia in der Juliszer!Venedig. Derbaj bot der jugoslawiszer delegat Karldej derklert, nz Jugslawje wet niszt onerkenen kajn -szum decizje un wet niszt unterszrajbn kajn szum szolem-opmach mit Italje, ojb es wet niszt geendert wem di ״francojzisze linje", d. h, di jectikc jugoslawisz-italjenisze grenec. Karldej hot geendikt mit di werter: ״Mir kenen fil zachn ojfgcbn, ober mir wein kejnmol niszt ojfgcbn di frajhajt un umophengikajt.“ Frankrajch, Belgje, Chine un Katnfarband zajnen gekumen cu a heskem forculejgn, wegn dem oplejgn di gen. farzamlung fun di Farejnikte Nacjes fun 23 seplcmbei ojfn 23 Oktober. Molotow hot derklert, az er iz maskim, der ojsern-ministorn-rat zol onhojbn dahandlen dem cajtpunkt far dem ojsarbetn szolem-opmachn mit Dajczland un Estrajch. * Di internacjonale baszprechungen zoln durchgefirt wem in folgndikn sejder: 1. Di parizer konferene wet fortzecn ir arbet biz mitn Oktober. 2. Di gen. farzamlung fun der UN wet zieh onhojbn dem 23 Oktober. 3. Nochn oplejgn di parizer konferene wet zieh der ojsern-ministorn-rat wider cuzaroentrefn, kedej antgiltik ojscuarbetn di szolem-opmachn mH Italje, di Balkanlender un Finland. Ojf der zicung fun der politiszer -an teritorjaler komisje far Ungarn, hot der fartreter fun di F. Sztatn gen. Bcdel Szmidt untersztiet di czechisze foderung ojfn optretn a gebit ojfn dorem-berg 'fun Dunaj far Czechaj kegniber Bratislawa. Der amerikanlszcr delegirter bot zieh szpeter arojsgezogt kegn dem curikfirn fun 200.000 in der Czechaj lebnde Ungarn, derklerndik, az der forszlag darf opgeworfn wern culib humanitäre un wirtszaftleche tajmlm. In der wirtszaftlecher komisje far Italje hot der brazlljanlszer fartreter derklert, az Brazilje szteit niszt arojs kajn specjele fodemngen cu Italje, wajl di italjenisze farmegns-wertn in Brazilje genign ojf cu dekn di foderungen. Her abisiniszer delegirter bacejchnt di reparaeje-foderungen fun zajn land ojf a some fun 730 miljon dolar. Der holendlszer delegat hot derklert, az di holendisze fodemngen cu Italje batrefn 42—43 miljon dolar. Attlee derefnt di E. J.-honferenc in London