Undzer Worṭ
- Journal
- Undzer Worṭ
- Volume
- 1 (1946)
- Issue
- 25 (16.9.1946)
- Date
- 1946-09-16
- Page
- [Seite] (sequence 1)
- Language
- Yiddish, English
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 62% known words query
- IRI
…/7242850-8596732-8602796--208-8598153- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
FRAJTIK 13. SEPTEMBER 1946 1 5 «witי',"* 1 '25■ ■Ulli 1 ^•111r ־ השואף-; OUR WORD WEEKLY NEWSPAPER היה חזק! 17. ELUL 5706 Szwere umruen in E. J. Naje banojfrajsn In E. 3. ' , Jerszolajim. Di ajznban llnje, wos lirt durch Tel-Awiw, iz montik ownt ojfgerisn geworn In cwej erter. Ejn explozje iz forgekumen in center sztot far der postgebajde סס di cwejte ojf der sztrebe cwiszn Tel-Awiw un Jafa. Dos efntleche informacje-biuro dd di prese-cenzur-sztele zajnetl cesztert geworn, dnrch borabes. Jeruszolajim. E. J.-dike ajznban-Iinjes zajnen — wi s'wert oScjel bakant gemacht — ojfgerisn gewom In 50 erter. A fracht-cug, wos iz farbaltn geworn in rezultat fun an explozje, Iz ongegrifn geworn äutch a grape fun 25—30 man- In Haifa iz » brrtiszer poUc|ant gesztorbn fun di wundn, wos er hot bakumen beejs an atentat. Ejn perzon iz dennordet gewom in Jeruszolajim. CuUb dl umruen iz in der nacht fun znntik ojf montik in ganc'E. J. farordnt gewom balagerungs-casztand. Brilisz militcr hot ojfgesztelt a sztachl-drot lengojs der banlinjc, wos firt kajn Jeruszolajim. Ojch in di forsztet (an Haifa, hot men gemacht enleche eojmungen. Wendung tun der Histadrut Heawdim ' Tel-Awiw. Di Histadrut Haowdim hot noch a drajtogiker konferenc, in welcher s'hobn zieh batejligt 600 delegatn fun ganen Iand, gerichtet a Wendung cum jidiszn folk, in welcher es wert gefedert: A koncentrirung fun der gancer cijonistiszer bawegung un dos fortzecn dem kamf farn gerechln eil, nemlech di hecherung fun der ajnwanderungs-kwote, wajtgejenste megiechkajtn fun hitjaszwut, mitn recht fun zelbstfarlcjdikung, un nacjonale umophengikejt iun an jidlszer mcluche. Waad Haleumi zogt zieh op tun cuzamenarbet mit der regirungs-farwaltung. Jeniszoljaim. Der Waad Haleumi bot montig opgeUaltn a zeksszoedike plcnarzicung, ojf welcher <fiz ajnsztimig ongenumen gewom a rezolueje niszt cuzamcn cuarbetn mit der artiker farwaltungsmacht fun der regirung. In der zicung hobn ojch ontejl genuinen jidiszc birgcrmajster an der forziender fun'm Waad Hakhilot. Der baszlus zet for di curikcijung fun Jidn fun ale baratnde komisjes tun der regirung. Naje zuch akejes fun der britiszer armej in Erec-Jisroejl Rabl Bernsztajn bazucht dam po'psi Watikansztot. 12. Sept. Der barater (ar jidisze Injonim baj der amerikaniszer ml- Hter regirung in Dajczland un Estrajch hot mitwoch opgehattn a geszprech mit dem pojpst Plus dem XU. Derklerung fun dr. N. Goldman wegn der Erec-Jisroejl konferenc London. Der amerikaniszer forsztejer fun der Jid. Agenc dr. N. Goldman hot in cnzamenbang mit der E. J.-konferenc in London opgegebn folgnde derklerung: ״Wen di brillsze regirung wet onnemen basztimte forszlagn fah der Jid. Agenc iz meglecb, az di jidisze organizaejes wein doch ontejl nemen in der doziker konferenc, ejder zi dernentert zieh cum sof, — di tir iz noch ofn." Wajtere cuzamensztojsn In E. J. Jemszolaim. Ln der nacht fun montik ojf dinstik zajnen wider forgekumen arojstretnngen fun jidisze teroristn kegn hritisze farwaltungs-organen. In Tel-Awiw iz beejs a cuzamensztojs derharget geworn a policejofleir un 4 andere policej oßeira zajnen farwandet geworn. Jidisze Agenc zieh opgezogt ontejlcunemen ln der londoner E. J.-konf. Qerald Tribüne. Di Ekzekutiwe fun der Jid. Agenc hot baszlosn niszt ontejl cu nemen in der konferenc fun ״Tundn tisz“ far Erec-Jisroejl, welche kumt for in London. Di decizje iz gekumen nochdem wi dr. N. Goldman un B. Loker hobn gehat a geszprcch mit min. Bevin. Troc Sem, wos der rezultat fun geszprech iz niszt bakant, wert ober farzichert, az dos geszprech iz gewen fruchtlos un, az di Agenc hot der engliszer regirung ibergegebn, az zi ken niszt ontejlnemen in der konferenc. In der derklerung fan der Jid. Agenc wert antergesztrochn, az di decizje iz an antgiltike, biz di enghsze regirung wet niszt baj tu ir sztelang. Sztarke sabolaz-akcje In Erec-Jisroejl Baszedlkt cjl-rern in Haifas Jemszolaim. Wi cs-wert oiicjel bakant gemacht, zajnen in der nont fun Haifa ojfgerisn un untergecundn geworn In 3 erter di ejl-rern. Dem zeihn tog iz in Haiia ojfgerisn geworn in der luft an ajznban-signal-hojz un a ban-brik iz baszedikt gewom. Beejs di explozjes iz umgekumen 1 araher. Montik fri iz in kimat ganc E. J. ajngesztclt geworn der gancer ajzn-ban farker. Es zajnen durchgefltt geworn zuch-akcjes kedej cu -antdekn ojfrajs-materjal baj baugebajdes, brikn un tcchnisze sklades. Der ojlo-farker in un arum Jeruszolaim iz zuntik farnacht ajngeszteit gewom. In der gancer sztot zajnen durch militer-patroln farhaltn un rewidirt gewom fusgejer. Der gehejmer radjo ״Kol Jisroejl“ hot zuntik in ownt bakant gemacht, az di ojfjrajsn in der ge gut fnn Haifa hot durchgehrt der I. C. L. Der spiker fun ״Kol Jisroejl“ hot szarf ongegrifn di jidisze pcrzenlechkajtn wos klajbn zieh ontejl cu nemen in der londoner E. J.-konferenc. Jeruszolajim. Britlsze militer-tejln hobn wider ongehojbn di zuch-akcjes in cuzamenhang mit di sabotaz un derer aktn. nunderter menczn wem eugenumen fun di wojnungen un farhert. In Ramat-Gan, weleher iz bawojnt durch 14.000 nefaszes zajnen. ale ni an er in elter fun 15 biz 20 jor gebracht geworn ki a lager, wu zej zajnen farhert gewom durch der policej. Dos britisze militcr wil bunten ojf der szpur fun di teroristn, wos hobn montik in ownt ojfgerisn di hojpt-kwartlr fun britlszn militer zicherhajts-dinst, beejs welchn es iz umgebunten a major un zajn froj iz farwundet geworn. Baj di farhern zajnen di fardechtike perzonen farhaltn geworn, fun zej iz di merhajt szojn bafrajt geworn. Es zajnen gefunen gewom umiegale, gedrukte publikaejes un a gehejme drukeraj. Kajn wofn hot men niszt gefunen. Glajchcajtik barichtet di britisze macht wegn wajterdike colrajehe eksplozjes un sabotaa-aktn in cofn E. J. Kajn ejnclhajtn zajnen noch niszt da- Beejs di rewizjes iz derszosn geworn a britiszer unter-oficlr. Beejs dos britlsze mlliter hot durchgefirt zejere operaejes, hot der gehejtncr jidiszer rsidjo ojfgefodert di bafelkcrung opeuwaxfn jetwedn min mitarbet mit der macht un niszt lozn zieh legitimirn. Tojturtejl Iber dl IS Szternistn farwandlt ojf lebnslenglecher tlise Jeruszolajim, 13. IX. Der urtejl iber di 18 Szternistn, welche zajnen farurtejlt geworn cum tojt far ojfrajsn di ajznbanwarsztatn In Chalfa, iz farwandlt geworn farwandlt ojf lebnslenglecher tflsc. Di Araber warft! op dem britlszn tejiungsplan ojf der Londoner E. J. konferenc. London, 12. IX. G fun di 7 ontejlnmeude arabisze sztatn ojf der Londoner konferenc hobn opgeworfn dem britlszn tejlungs-plan. Die nechste zicung wet zajn montik. Ojsgangs farbot opgeszatt Jeruszolajim. Der ojsnnms eusztarid far eiwil-perzonen, wos iz in radjo farordnt gowern dinstik fri, iz in di ownt szoen opgerufn geworn. Derklerung fun gen. McNarney London. Gen. McNarney hot opgegebn a derklerung wegn der DP-frage in der amer. okup. zone. Di col Tun di DP wakst teglech mit 1000 Jidn, welche kumen fun Pojln. Ojfn grund fun durchgcfirto geszprcchn wet warszajniech Frankrajch arajnlozn 5000 Jidn, Czechaj 10.000, Ilalje 10.000 un BelgjS I—2 tojznt. Jidn. Gen. McNarney hot onerkent dem CK fun di bafr. Jidn in der amer. 20ne als olicjeln organ wos darf rehabilitirn un farzorgn rasisz-farfolgte in di grenecn fun der gancer amer. zone. Di hojpt-kwartir fun der amer. in-armej in Dajczland hot bakant gemacht, az arum 15%funDP in derUSA-zone hobn zieh gemcldn cu fach un dercijungs-kursn.Ameistn wert bazucht der ojto-mechaniszer kurs, wos nemt arum 15000 perzon, wajtcr wem lebhaft bazucht dl kursn fun der engliszer un hebrejiszer szprach, sznajder-kursn, elektro un radjo-kursn, landwirtszaftleche un handls-kursn. Naje gerichts-forszriftn far DP. Lojt a farordnung fun der USA-hojptkwartir ken a DP niszt gemlszpet wem durch a dajczisz gericht, nor durch an amerikaniszn. In fal az der baszuldiktcr bakumt a sztrof fun hecher a jor tfisc, wet er ajngezect wem in a specjel, durch dl amerikaner ajngerichteter tfise. S’ iz ojch farordnt gewom, az jidisze DP tom niszt gehaltn wern in dajczlszn arest, niszt far un niszt noch der geriehts-farhandlung. Ale DP mitn ojsnam fun jidisze wein cwangwajz repatriirt wern ln fal fun farmiszpetn zej durch a militer-gericht. Byrnes’es rede in Stuttgart .Grojs ojfzen hot in di polltiszc krajzn fun der gancer weit arojsgerufn di rede fun amerikaniszn ojsernlminister Byrnes in Stuttgart. Ejnike cajtungen bacejehnen dl rede als wichtigste derklerung fnn Amcrike nochn soi fun der milchome. A sztarke cufridnhajt hot di rede arojsgerufn baj der dajczisz er bafelkcrung szojn culib dem, wi di dajczsze prese szrajbt — wos der amerikaniszer ojsern-minister iz spccjel gekumen kajn Dajczland bichdcj cu beengen di Dajczn a wort fun dermutikueg. Der bayeriszer premjer-minister Hoegner hot gezogt, az Byrnes hot geredt cu di Dajczn niszt wi cit a faazigter naeje, nor wi cu a frajnt, welchn men wil onwajzn dem richtikn Byrnes hot in zajn rede antergesztrochn, az Amerikc wil a dojerhaftn szolem, weleher zol gehn Dajczland di meglechkajt cn zichern zieh a geachtetn plac cwiszn di Farejnikte N'aejes. Er hot ojch batont di ambadingfe nojtwendikajt opeuszafn di wirtszaftleche zone-grcnccn, un cu bildn centrale farwaltungs-szteln, a gemejnzame finans-politik kedej cu fariojfn di inßacje gefar, bildn centrale farwaltungs-szteln far indostr! un ojsern-handl u. a. Di amerikaner regirung iz liaj der mejnung, az es iz szojn gekumen di cajt wen dl hojptfarantwortung far der bahandlung fun" dajezisze injonim zol wider ibergegebn wern dem dajcziszn folk alejn un di allirte zoln zieh bagnugn mit an algemejner kontrol. Azoj arum wet men kenen farkknern di okapaeje kreftn. Wajter hot Byrnes forgesziogn dl bildung fun a cajtwajiiker dajczszcr regirung, wos zol zichern a rujike demokratisze antwikinng fun Dajczland. Wegn dajczlands grenecn hot Byrnes gezogt, az er wet unlerszticn dem francojziszn forszlag wegn dem ajnglidem dem Saar-gebit cu Frankrajch, wi ojch di ajngliderung fun Königsberg cu Rus- Iand, dakegn dajczlands mizrach-gebitn welche zajnen jict unter pojliszer farwaltung zajnen noch niszt kajn antgiltike an wein durch der szolem-konlerenc rewldirt wern. Di in amerikanisze hent geünende zieh krigs-gefangene zoln bald curikgeszikt Byrnes firt ojs: ״Dos amerikanisze folk wos hui gekemft far frajhajt hot niszt bedeje cu farszklafn dos dajczsze folk“. Der grester tcjl fun der welt-prese, komentirndik di rede fun Ryrnes’n, kumt cum ojsfir, az di pdlitik fun dl F. Sztatn efnt far Dajczland a weg cu zclbst-reglrung un zelhst-dcrhaltung, swert ober untergesztrochn, az dos keu farwirklw.M wein blojz mit der Mitwirkung fun Sowictnfarband. ״New York Times“ szrajbt, ״batrachtndik Byrncs'os rede fun an engn sztandpunkt, I1ada.it 7i a pruw opeusztupn curik ojf mizrach dem barimtn ajzernem forliang, un glajchcajtik baraijen zieh di F. Sztatn cu szafn a fridn un cuzamenarbet cwiszn bejde ideologisz farszejdene helftn fun erd-kugl. A forsztejer fun der britiszer dclcgacjc ojf der parizer konferenc 110t zieh ojsgcdrikt, az es unterligt niszt kejn szum cwejfl, az fll punktu fun der rede sztien zieh ojl geszprcchn cwiszn Byrnes'n un Bevin'en, doch ken men di rede niszt batrachtn als gemejnzame amerikanisz-englisze derklerung. Wegn der frage fun dajcz-pojliszer grnec szrajbt dl ״Times" az wegn den! hot di britisze regirung szojn lang derklert az: ״Di haltung fun der britiszer regirung cu der realizirung fun der pojliszer majrew-grtnec wet ophengik zajn fun di rezultatn wos di pojlisze macht net derciin in di ir cajlwajlik onfartrnjtc gebitn“. Grojs farbitemng hot di rede arojsgerufn in Fojln, wu s'wert szarf kritikirt Byrnes’es nochgibikajt legabe Dajczland un di sztdung cu der frage fun pojlns majrew-grenecn. Ojch radjo-Moskwe drikt ojs umcufridnliajt mit der rede un citirt komentarn fun. cajtungen welche batrachtn Byrnes’es arojstrit als dajcz-frajntlechste rede wos iz gehaltn gewom far di lecte 10 jor. Di dozike rede hot gepast far ejnem wos wfj kandidim ojfn amt fun dajczszn meluche-prezident, ojch zogt radjo-Moskwe, az lojt Bymes'es ojsfirungen iz Amerike grejt cu endern dem Potsdamer opmach.