Undzer Worṭ · 1946-08-23 · 23 (23.8.1946) · p. Seite 6

ZAJT 6 אונרזער ווארט FRAJT1K, 23 AUGUST 1946 סיר האבן נישט די קראפט זויימער פאר־ צוזעצן און ענדיקן דעם בנין פון א! "דישער ארטיי, נאד יסוחת!ענע! אוועקנעל״נט נעווארן. אונחער נורל אלם יידישע חיילים איז ווי דער נורל פון נאנצן פאלק. די האנט, זועלכע האט געשלאסן די מויערן פון לאנד, זי האם אויך גע־ ליינט שטתיכלוננען אויף אונחער וועג פון אג־ הויב פון אונחער התנדבות ז• האט גוזר גע־ ווע; אונחער פונאנדערלאזונג. אבער רער נעדאנק פון א יידישער ארנדי איז נישט ליקווידירט געווארן. דאם מערק פון התנדבות פון צענדליקער מויזנטער יידןשע טע־ נער און פתיען. זי־ער שמאלצע דערשייגונג אין אוניפארטען אלם קינדער פון זייער פאלק, זייער אנטייל אויף די פראנטן קעגן שונא, זייער העל־ דנשאפט און זייערע קרבנית דאם אזיפהויבן די יידישע פאן אלם פאן פון קאמף און רעמוננ אץ אייראפע-דאס אלץ לינט אין אונחערע הערצער. און דאס וועט ווייטער לענן און פער־ טענם־רן אין ייד־שן האר*ן, ביזן באג ווען די יידישע ארטיי וועט ווערן א פאקט, ביז סיוועם קיסען דער טאג און די יידישע מדינה מעם אויפשמיין צום לעבן. צזזאסען טיטן גאנצן "דישן פאלק זיינען טיר אויפגעמרייסלם געווארן פון דער ברוטאלער האגם. וועלכע פאגראסירט דעם "דישן ישוב און די יידישע לעצטע האפנונג. דער בנומינער אני פאל אויפן "דישן ישוב-זיין ניל איז קלאח אויסצוליפערן אונה שוצלאוע אין די תענם פץ שונא. צעברעכן אוגחער נאציאנאלן חום השדרה, פארמאנדלען אונחער לאנד אין א צווייט גלותי טויזנטער יידישע חיילים קערן זק־ היינט גוריק אין ארץ ישראל, ביים שיין פון ברענענדע ווירטשאפמן. וואם זוערן נעמראטן פון די סאנק־ רעדער; ווען פיווילדעוועם דער םעראר פון רער אדטיניסטראציע אין לאגד. ווען טדזנטער קיג־ דער פון ישוב, און צוויסן• זיי די פיטנלירער פון דער יידישער אגענץ מערן נעפייגיקט אין די קאנצעטראציע־לאגערן. יידישע חיילים וועלכע האבן געקעפפט פאר "ריש; ווידעראויפלעבן אין דער נייער מעלם. מעלן רערטיט נישט טסכים ויין. און ביים פלאטערנדן פאן פון רער יידישער בריגאדע, אויף דער ערד פון אייראפע - די פאן פון קאפף, נקטה אץ רעמונג-שטייע; טיר אויף אכטונג און שווערן טראגן אין אוגחער לאגד די פאן פון שליחות וועלכע איו נאך נישט נעענדיקט. גאנט, ד. 2־טן יולי• 1046. דעו־ ועד פון דער יידישער בריגאדע. ראם ווארט פון דער יידישער בריגאדע אין טאג פון איר פונאנדערלאזונג טיטן דאויקן בלוטיבונד. וועלנער איז נע־ שלאסן נעווארן צוו־שן אוגדו אויפן פראנם, און איז געהייליקט געווארן אין אנכליק פון דער •ידישער קאטאסמראפע, קערן סיד ויך צוריק צום ישוב און רוסן איב און די מגנם צו א״גיקייט און צו אן אלגעמ״נער אויפשטורטונג. די מאם קערן זיך אום אין מולדת גייען צום פראגט. דאס מאם ו" האבן געזען או; געפילם אויף די חורבות פון פאלק. מעלן זיי ווארפן אויפן מאגי שאל, און ווי נעווער ברענגען צום געראננל פון דאם בילד פון די קברים און לאגערן אין דייםשלאנד מעם די קיין רו גישם נעבן. אין די- ער הארץ כריפם ראם בלום, מאם טריפם אייך נאך רער באפרייאוגג און וואם רופס צו גאולה. מאכם נישם קיץ שלום טיט קיץ שום פארם פון א גייעם גלית ווייל דאס פירט צו א נייער פארגיכטונג. שםרעבט צו א נ״עם. פרייען לעבן אץ אייער מלוכה - מים אלע ולעגן און אלע הויבט אוץ» די,פא; פון יידיש! רעוואלט און צו די חברים וועלכע קערן זיך צוריק אין מולדת־ ברידער פון וואפן זענען סיר געווען און סיר וועלן עם בלייבן. די ברידערשאפט פון "דישן וואפן מעט אויף אייביק קלאפן אין אוני דזערע הערצער. ואל שטענדיק אייך אלעמען באהערש; נאר איין געדאנק, דעי געדאנק פון אחדות אין שאפן און אחדות אין קאמף. -— אין שליחות פונם כבוד און נקמה - פארן ארויפטרעטן פון תי״ל צו דערפילן די אויפנאנע פון אקופאציע טיליטער אין דייטשלאגד. ז״נען פארעפגטלעכט נעווארן אין "ב ם א ב ק", ארגאן פון חייל פאלגענדע 13 געבאטן: 1) געדענק דיינע זעקם טילי»!! דערטאררעטע ברידער! 2> היט אם די אייביקע שנאה צו די מערדער פון דיין פאלק! 3) נעדענק. - אז די בישט דער פא־שטייער פין דיין פאלק אין עלאכט! 14 נעדענקז רער חיל אץ נאצי־רייטשלאנר - איו ראם ייר־שע אקופאציע־ 5) געדענק - אונחער דערשייגען אלם א״נהיים טיט איר פאן און הערב - פאר די אויגן פון דייטשן פאלק אין זיין לאנד - ראם א*ז שלין א נקטה! 6> געדענק! רי בלום גקסה - איז וי נקטה פץ .כללי־ יעדע נישט פאראנט־ ווארטלעכע סאם, שארם דעם ״בלל־! 7) מרעם ארוים ווי א שטאלצער ייד פון פאלק אין פאן 1 8) מייד אוים זייער געזעלשאפט, באשמיץ נישט ריין כבור! 9) קום נישט אין בארירוגנ טיט זי׳ - און נענים נ־שט פון זייער גאסטפר־ינד־ לעכק״ט1 10) פארשאלטן זאלן מערן - זיי, וייערע פרויען. זייערע קינרער. ז״ער פארטעגן און אלץ. מאס נעהער צו זיי - פארשאלמן אויף אייביקי 111 געדענק! דיין שליתוח - ראטעמען יידן, עליה אץ א פריי פאטערלאנד! 12) דיין פליכט — א־כערנעגעבנהיים, טרייהייט או; ליבשאפט צו די רעשטלעך פון רער שמערד און קאצעטן! 113 דיין דערשיינען זאל זיין טיליטעריש - "דיש! דין או־סזען ווירדיק, דיסצו־ פליגירט - תמיד און אוטעטום! דאס אלעס ברענגט כבוד דיין איינהייט! פארשאלטן זאל מערן - דער מאס העט נ־שם געדענקען. מאב ו״ האבן אינדז געטאן! א היים די יידישע בריגאדע אויפן עם דערמארט די נישם אין רער חיים רער אזזי גענארמער און פארדינטער אפרו, לדמן מוסטער פון אנדערע זיך אתיימקערנדע נאציא־ נאלע העלדן. שווער איז נעולען, אץ איז אויך אויף ווייטער, דער וועג פון "דישן שמאלץ און העלדנטום וועלכן זי׳ האבן דורבנעמאכט. טראגנ־ דיק טיט איבערנאטירלעכן העראיזם די פאן פון מםירח־נפשדיקער אנשטרענגונג אין קאסף טיט דער פינצטערניש. רי דאזיקע פאן מעט אויף מיי׳ טער, דורך די ועלבע סומיקע קעספער געמראגן מערן, אין רער פארמנעועצטער טעט־קייט לטובת אונדזער אנטגילטיקער נאציאנאלער רעולייווגג. י דאם הערלעכע בלאט, וועלכעם זיי האבן איינעשריבן איך אונדזער טארפיראלאנישער נע׳ שיכמע, טיטן א״גענעם בלוט, וועט אויף אייביק בל״בן אלם אוטשאצנארע נאציאנאלע צירוגנ פאר אוגדו, אזן פאר די צוקונפטיקע י־רישע דורות עם זועם ד־נען אלם אויסדרוק פון פאלקם־ ווירדע און העלדנטום, ז" האבן נעשמעלם רעם אגזען פון "דישן אפפער אץ איין ריי טיט פיל אנדערע פרייהייססיליבגרע פעלקען. מיר האבן דך טיט זיי נעזעננט טיט רי ווארטסטע געפילן. און סיר זייגען אין רער פוי ליער איבערצייגונג, או די געגעבענע צוזאנן, מעלן ז". פונקם ווי די טיליטעדישע שבועה, היי¬ ׳ ליק דערפילן. סיט א פארשטארקטער ליבע צום פאלק אין לאגד. בואכם לשלום לארצנו הקרושה!!עגדיק אויסגעשעפט. און מראץ־דעם, מאם די קער; זיך.אום י אין לאגד גישט צו בל״בן אויף ווייטעך אלם לעגיטיטע טיליסערישע קער־ פערשאפם, אין וועלכער עם גוימיקט ויך רער ישוב. דינע! די ווייטער ענג צוזאםעננעבונדן טיטן שמעדן דיםטאר־שן נעראנגל פו; "דשן פאלק, מערגדיק פארוואנדלם אין שמ^לצע יער מ ם־ע איו נישט קאדר! פון העלדישן העג פון ישוב. די יידישע בריגאדע, רי רוטפולע טיט׳ טרעגערץ פון קאמף און נקםה־א־דקאלן קעגג־ איבער די נרעסטע פ״נט פון דער סענמשה״ט, - און ברוטאלסטן פארניכטער פון יידיש; פאלק - האט פארלאזן אייראפע צוריקקערנדיק דך אין לאגד, צו רער נעגקנדעד א־יגעגער ווארע- פער חיים, ויענן ויעלכער 1״ האבן געטרדסט אין טשך פון יארנלאנגעד צעש־ידונג. ז" קערן דך אום צו ז״ערע נאענטע, צו קרובים, און דער עיקר: צו דער צדבערפולער ארץ־־שראל ודרליכקייט. סיר פילן און וד־סן. אז די פארלאזן אונרו אץ א שמערן טאטענט אין וועלכן זייער ל״ם־ טונג און 'םי האט פאר אונדז א קאלאשאלע באד״טונג, סיר פילן דאס ארך אין זי־ערע געי זעגניננם־ווערטער צו אונדז, אין וועלכע עם רריקט דך אדם יער צוזאטענגוס פון צופרירג־ ה״ט טיט פארביטערונב. צופרידנה״ט — צוליבן אוטקערן דך אתיים, צו רער סביבה אץ מעל־ בער 1״ האבן באקוטען ר■ געזונטע דערציוגג; פארביפערונג - צולים דעם וואם דער גורל ר״סט ז" אס פון אונח. אץדער אנטשייד־גוגנם־ שעה פארן גורל און צוקונפט פון נאנצן "דישן פאלק. ו", די מיטנלירער פון דער "דישער ברי׳ נארע האבן רעם ג־עסטן ט״ל פון זייער התחיבות פון דער געגעבענער שנוע־ אויסגעפירט נישט נאר בשליטוח. נאר אין א איבעריו־ננדער סאס. די ודים! אבער אויך, אז ראם ׳ידישע פרי־מילינמום., די התנדבות האם געשעפט איר יניקה פון ציו" מקורות: פו; רער פאלקם־אויפלעבונג אין דין לאגד און פון רער "רישער צרה אין גלות. ד• התנדבות איז געוועו באהדכט פון נקמה נעפיל קעגן אכיר־ותר־קן שונא; ד א־ז געווען באהערשט פון ג״סט פון דער יידישער ועלבסט־ שטענדיק״ט או, פץ. פארגאנג צו דערש־ינען אלם פאלק או־פן פדאנט פץ די פעלקער. רער וועג פון רער "!"שער התנדבות איז נעמען שוועד און לאנג, און נאר דורך אן עקשנותריקן נעראננל איי געשמאלטעט געווארן דער "דישער חייל אץ סיאיז פארטירט נעווארן רער אינהאלט פון דער "דישער בר־גאדע אין די פרעטדע ראטען. רער פארלאנג קוטען ציהילן» נר־דער אין גלות, רער פארלאנג ז" צו העלפן, אדך אין די שעהן. מען רער שונא האט שדן טיט א״וערנע פו־םם; געשלאגן אין ד־ טויערן פון א,,׳ - אין רעם איז געקוסען צום אויסדרוק א נרויסע ציו־ ניסטישע אנטפלעקוגג. ראם האס באשטיטם רעם אינהאלט און די שליחות פון רער י־דישער כרי׳ נישט ל״כט איז אננעקומען רעם "דישן חייל דך צו באטייליק; אין רעד טלהסה. פאר רעם דאזיקן זכות צו באגענעגען זיך אלם "ר, פנים על פנים טיטן שונא. איז דך או־סגעקזסען שמער צו ראננלען - אמך דין רעכט צו רער ■ידישער פאן איז ביי אים געווען צונענומען כמשך פץ ׳ארן און נאר אדפן פרא גט. אין שטורם פון הארסאטן און נאנס צו די פאדציעם- פון רער בריגאדע און ביי אירע אין קא״ף נע־ פאלענק זעלנער - א־ז אויפנעהמבן געווארן די "דישע פאן איבער די קעפ פון די "דישע קעם־ באמאפנט פיט עקשנות אץ ׳באוויםטז״ן, טיט א געשטורטט הארץ מאס־ האט נעמייטיקט פון רער שאגרע פון «ווייס! בוך, וועלכעס האט מים רערשטיקנדיקע קייטן ארוטנעודקלם דין לאנר - איז ארוים רער "דישער חייל צום קאסף אץ צו רער רעמוגג פון "דישן ■שוב אין ראם דערש״נעך פון "דישן חייל אץ איי- ראפע - אלם א יידישער קעטפנדער כוה - אין רעם א־ז געלעגן א טין תיקון צו רער נעשיכטע פון די לעצטע פינף יאר אץ גלות רורך אירע זעלנער האם ארץ ישראל איבעועענאסן איר קראפט צו רעם צעשמערטן גלות: דורבן טונריר פו; "דישן חייל האט גערעדט אייי צו רער וועלט, מעלכע האט זיך צונעמדנט ד׳ לעצפע יארן צו זע, יירישע אוטטאכט אץ שמאכקייט. עס איו געשען א נס, אץ די ערשטע שליחים פץ א״י ז־ינען אננעקימע; אץ גלות, אין אוניפארטען, און נעכראכם טיט דך די פאדע־ רונג צו רער אייניק״ט פון רער שארית־הפליטה, צי רער ליקמידאציע פון גלות, צו חלוציות, העפלה צו רער יידישער סריגה. ד־ שפראך פון רער בדיגאדע האט ארייג־ נעבראכט א נ״ע האפנונג אינם הארץ פון דער צעווארפענער שארית־הפליטה. און ראם ביים ערשטן טיעפן ויך! אין די טויערן פון די קאנצענמראציע־לא־ נערן, ראן מען סיהאט דארט נאך נעשוועבט רער .שאמן פון ט־יט, איז געשלאסן געווארן א בר־רערלעבער בונד, מעלם; סוועלן ג־שט קענען צעברעבן קיין שום כוחות, נישט פץ אינעזו"־ ניק און נ־שט פון דרויסן. אין רער באגעגעניש, יועלכע האט אוים־ געטרייפלט די יסודות פין רער נשטה, א־ז נתגלה געווארן רער ל ע ב נ ס וו י ל ן פון רער שאר־ת־הפליטה, זד אן אייזן געשמידט אץ פ"־ ער, אץ וואם מיר האבן געהיטן, וו• רעם לעצט; אין געזעגעגונגס־טאג פץ רער שארית־ הפליטה, אין מעטען און פאר מעמען איז נעווען רער אינהאלט פץ אונדזער זיין אץ לענן אין א״ראפע - איז ראס ווארט פץ רער "משער