Mannheim
Compact Memory

Undzer Worṭ · 1946-08-23 · 23 (23.8.1946) · p. Seite 2

Scan of the page
Image: UB Frankfurt, Visual Library (IIIF)
Journal
Undzer Worṭ
Volume
1 (1946)
Issue
23 (23.8.1946)
Date
1946-08-23
Page
Seite 2 (sequence 2)
Language
Yiddish, English
Belongs to
journal issue
OCR quality
65% known words query
IRI
…/7242850-8596732-8602056--189-8598136
Visual Library
page viewer of the UB Frankfurt

No entity mentions on this page.

OCR text

ZAJT 2 אונרזער ווארט FRAJTIK, 23. AUGUST!946 Jlitfkt un szotn in free Jisroejl Dr. Chain Weizman kenferirt rnitn englisto kolon jen-minister London. Dr. Weicman hot opgehaltn a geszprech mitn engliszn koionjen minister George Hall, ln geszprech hobn ojeh ontejl genumeii firnde perzenlochkajtn tun der Jid. Agenc, darunter Dr. Nachum Goldman. Protest tun der Jidiszer Agenc. Paris. DI Jid. Agenc hot zieh in a derklerung gesendet kegn der szllsung tun di ejropejisze durchgangs-punktn far jidisze plejtim, welche iz gekumen ln rezultat fun Englands forszlag. Drojung fun Irgun Cwei Leuml. Jeruszolaim. Der geheimer raäjo fun I. C. L. drot mit a kegn-akcje in faj az es wein ojsgeflrt wem di toj^urtejln iber di 18 farurteilte mltglider fun der sztern-grupe. Dl 18 famispete zajnen onerkent geworn far szuldik ln onfal ojf dl aizn-ban-warsztan Englender hobn gesztert Jidn tisze-b' aw gejn com Kojsl Maarowi. Cqltb dem arojsgangs far hot in Jeruszolajim, hobn Jidn cum 1-tn mol zajt 1800 ior, niszt gekent gejn tiszo b’aw cum kojsl maarowi. Dawid den Gurjon leiknt di njtentetiszkajt fun di Wajs-buch dakumentn. Ojf a prese konferenc hot Ben Gurjon opgelejknt di ojtentetiszkajt fun di telegramfai wos zajnen farefntlecht gewom ln ״Wajs-buch“, als telegrames fun der Jidiszer Agenc. Englisze ״Gentlemaaer“ rojbn in Tel-Awiw. Jernszolajlm. Di Tel-Awiwer gemejnde hot festgesztelt 300 faln fun rojbn micad dl englisze soldatn. Der journallsten-farband fun Tel-Awiw in JeruszolaJIm bahojptet. az Ezriel Sawarc, wice direkter fun ״Hamlszmar“ 1z gewom mishandlt micad di soldato, beejs er hot gepruwt cu sztem dos barojbn fun a juwellr ges2eft, wos geflnt zieh kegnlber der redakeje. Ojfbojen di ceszterungen! Tel-Awiw. Ojfn mohilizacje-rnf, cu der jngnt fun sztot an farszejdene kolonles un kibacim bajhilfik kajn in ojfboj fun di ceszterte kibucim durch di lecte militerisze akejes, hobn zieh gemoldn a grojse col frajwilike grejt cu gejn in jene erter fartretn di arestirte chawejrim. Bajra Waad Hapoel fun der Histadrut iz tetik a specjele komisje wos szikt fanander di'tnobiiizirte frajwilike ojf farszejdene erter. Iber 3 tojznt zajnen szojn arojsgeszikt geworn. Pojlisze prawokaeje in Jeruszolaim. Jeruszolaim. tn pojliszn hojz in Jeraszolaim Iz fargekumen an ondenk fajerung noch di gehongene kejeer pogrom-heldn. Der doziker ״trojef ownt“ iz organizirt gewom durch di onhenger fun gen. Anders, un nor zej hobn in im ontejl genumen. Di dosike unerherte chucpedike prowokaeje hot inm Jisznw arojsgerufn farsztendleche ojfregung. Bayreuther szpigl Hemszech lun zajt 8 Wen die -ewej hobn protestlrt, az zej zajnen niszt kajn Jidn nor dajczsze cigajner mit szriftieche bawajzn, hot der komlsar geentfert bezu haloszn: ,Es käme nicht In Frage, ich kann die Stadt Bayreuth nicht nur mit Juden und Zigeuner aus hochziehen, im Gegenteil, ich werde dafür sorgen, daß noch mehr Juden und Zigeuner aus Bayreuth herauskommen, außer solchen, die hier schon mindestens 20 Jahre gewohnt haben. Juden und Zigeuner sind bei mir dasselbe. Ihr hättet doch da bleiben sollen, von wo Ihr hergekommen seid...“ Nu wos zogt ir cu aza sprach? Dos iz szojn a baamter fun najem Dajczland, der her komisar, iz szojn fun lang ״entnaciflcirt“ gewom... Ich kon ajeh ober majne Ube lezer zogn. az baj undz in Bajrojt zajnen kajn nacis niszto... un ojeh iberhojpt niszt gewen ... un der szef fun der szuc-policej her Bayer, wi ojeh der flichtlings-komisar her Gishibel mit ale zajne nochlojfers, zajnen kajn nacis ... gewen ... P. S. Mir machn bakant, az der Jidiszer komltet ln Bayreuth hot zieh ibergecojgn ojf Llststr. 12. Telefon Nr. derzelber. Jidiszer Komitet, Bayreuth. Der gancer Jisznw kegn ieetn atentat. Jeruszolaim. Dl mitglider fun der Jid. Agenc un fun Waad Haleumi hobn farefntlecht a gemeinsame derkleracje wegn dem ieetn teror-akt in Jeruszolaim, rufndik dem ganen Jiszuw ojfcunemen a kamf kegn j. selche szojderleche atentato. ״Dos iz — wert gezogt in der deklaracje — paehdonlszer farbreclifi ojsgeflrt durch an umfarantwortlecher bando. Di fartreter funm Jiszuw hobn ojsgedrikt zeier tifstn milgefil di fajniljes fun di korbones funm atentat. Di jeruszolaim’er kehile hot proklamirt a log fun trojer cum ondenk fun di korbones fun atentat un di gance E. J.- prese hot farefntlecht szarfe artiklen kegn dozikn niszt-farantwurtlechn szrlt. A fortzecung fun der fargangenhajt!... Haifa (PR). Der erszter transport fun 1300 jidisze ״umlegale“ ojlim iz opgeforn kajn Cypem. Der gubemator fun indzl hot bakumen a bafel organizim 2 lagern ojsgerechnt ojf 10.000 Jidn. Ojf ewej szifn wos sztejen in Haifer port, 13 ojsgebrochn a hunger-sztrajk, culib dem wos zej darfn opgehrt wem kajn Cypem. Der entfer fun prez. Truman. Washington. Der prese-szef fun prez. Truman hot hajnt derklert, az der eugesziktcr — cum engliszn premier minister Atlee-entfer fun prezident Truman wegn der E. J.-fragc, anthalt niszt kajn «um plan. nor. farszejdene forszlagn. Der britiszer kabinet wet ln di nonste teg bahandlen ojf a specjeler zicung di dakumene forszlagn fun prezident Truman benojgeje Erec-Jisroejl. ,,MitgefU“-ojsdrukn far Jidn ... Cypem (PR). Der birgermajster fun Cypern hot ojsgedrikt zajn mitgefll dt Jidn culib dem wos dos indzl Cypem muz dinen als intemirungs-ort far di umglikleche Jidn. Miljonikc inwestiejes in textil-fabrikaejes. Tel-Awiw. Niszt kukndik ojf minimale krizis-simonim wos hobn zieh bawizn in der textil industri in cuzamenhang mitn fargresem fun Import fun bilike textil schojres fun oj sland, hobn niszt di textil-fabrikantn bedeje arajncufaln ln a szlechter sztimung. Der bester simen lz di grojse col fun naje textil fabrlkn, welche hobn zieh ongehojbn bojen in der gegnt fun Tel-Awiw, ln welche es wert inwestirt iber 3 miljon funt. Farszejdene moderne maszinen wein ojsarbetn fil sortn textil-schojres farn inerlechn un ojserlechn gebrojeh. Der kibuc ״Hamuchad“. Tel-Awiw. Mit '2 jor curik hot der Kibuc Hamucliad geccjlt 13.847 menczn, un bajm hajntik tog cejlt er 20.134 nafaszes. Dl col fun jeszuwim lz in di lecte 2 jor gewaksn fun 43 biz 52. Der Kibuc Hamuehad iamemt zieh mitn ajnordnen di 100.000 Jidn fun di plejtim lagern. Frahan a plan wegn fargresern dem kibuc mit naje 10.000 menczn. In kibuc zajnen jict do 21 Jeszuwim, wemens col datreft niszt wejniker fun 150 perzon un 8 jeszuwim wemens col waklt zieh cwlszn 300 un 500. Ale farlangen zej a wuks un ojbndermonte sume, sztelt mit zieh niszt for kenen ajngeordnt wern in di alte un naje ji&zuwim fun Kibuc Hatquchad. jidisze gewerkszaft far Erec-Jisroejl. New-York. Hecher 50.000 dolar iz szojn geszafn geworn durch di szpender fun jidiszn nacjonaln arbeter-farband in der lecter hajoriker .zamlung funm farband. Di ojbndermonte sume, sztelt zieh niszt for dem antgiltikn sachhakl, un wi men rechnt wet noch di sume dergrejehn biz 600.000 dolar. Di kraft fun der Hagana. (DT.) In zajchesmitdi arabisze droungen wegn derklern krig di Jidn in fal wen m’ wet arajnlozn di 100.000 Jidn kajn E. J. Iialtn gewiss krajzrt, az ojb England wet aroiswajzn fule antszlasnk&itn ln Ir Patestine Politik, wet cu kajn szum arojstrit niszt kutnen. Wen afile di Araber fun di szchcjncsdike lender wein jo wein helfn di palcstlner Araber, woltn zej dos geton nor in der form wi fremde mcluchcs hobn geholfn di szpanlszc kemfer fun bcjdc cdodini in dem birger krig. Di Jidn in E. J. zajnen fil beser ojsgeibt un bawofnt wi di Araber un men ken drajst zogn, az noch England, Egiptn un efszer Irak, iz di jidisze Hagana der sztarkster militeriszer kojeoh in miteln-mizrach. Di 0ד tojznt mitglider fun der, Hagana zajnen greser in col un sztarker wi di bawofnte kojehes fun Libanon, Syrie, Ejwcr-Hajardn un Saudje-Arabie cuzamen. Mitglider fun der Jidiszer brigade, zajnen in dl rejen fun der ״Hagana“. Prof. Laski baszuldikt di englisze polilik in Erec-Jisreojl Prof. Harold Laski hot in zajns an artikl ojsgedrikt di foderung cu der engliszer regirung ojscufirn di farflichtungcn wos zi hot ojf zieh genumen bakumendik dem mandat iber E- J. in baeng cum Jidiszn folk, un sztrajeht unter di »ojtwendikajt oncuhojbn a naje un klore pozitiwe pulilik in Erec-Jisroejl. Di englisze regirung ־— derklert er in zajn foderung — darf arojswajzn farsztendnisz far der läge fun di Jidn in Ejrope, wos 80 % fun zej zajnen geworn ojsgemordet mit hilf funm mufti un der haskome fun hojehn arabiszn komitet. Prof. Laski wendet zieh ojeh cu der engliszer regirung mit der frage, farwos zi untersztict in nontn-mizrach a reakcjnncrc oligarchje, un wos fara mitten zi hot ongenamen cu protestirn kegn antisemitizm in Ejrope un in di arabisze lender, un wegn niszt culozn kajn ojsforszungs-komisje wegn di ceszterungen in di E. J.-kibucim? Er glojbt niszt, az di mitglider fun der Labour-regirung hobn bedeje cu brechn dos gegebene wort, zajendik in opozieje. Zej gibn zieh niszt op — Iojt der mejnung fun prof. Laski — kajn cheszbn wi grujs es iz di jidisze tragedje, zajendik baajnflust fun di englisze baamte fun nontn mizrach, welche wlln gewinen di araber ojfn clieszbn fun di Jidn. Di englisze regirung wet zieh niszt bafrajen fun dem urlejl fun der geszichte un fun ir farantwortlechkajl far der läge in E. J. Ojb ״s’ Iz sztendik barechtikt“ cu hasztrofn a farbrechn wi terorizm, wen dos ken bawizn wern, iz ober kejnmol niszt barechtikt — farendikt prof. Laski zajn artikl — cu trajbn cu farcweiUung an alt folk mit a grojser fargangenhajt, un gor bazunder in moment fun zajn gresten wcjtok.“ Derklerung fun engliszn untemtatssekretar in Parlament. London. 1U.W.P.) Der untersztats-sekretarl— in kolonial ministerjum hot opgegebn a derklerung in engliszn Parlament, az s’ ken niszt zajn kajn rejd wegn־ opszteln di akejes kegn di niszt-legale organizaejes in Erec-Jisroejl, un kegn gewalt-tato wet arojsgetrotn wern mit der gancer szarfkajt. Ongebndik dl col fun dl arestirte un bafrajte Jidn beejs di lecte akejes, hot er eugegebn, az beejs di rewizjes in dt lokaln fun der Jid. Agenc. zajnen niszt onweznd gewen kajn arabisze daamte. Er hot ojeh- •opgcworfn dem forszlag fun a deputat fun der Labour-partej opeuszafn tojt-sztrof far trogn gewer. Wi azoj hot Amerike rezignirt fun tejlungs-pian Der engliszer tcjlungs-plan iz farefntlecht geworn inm moment, wen in Pariz iz iorgekumen Ci zicung lun der Jid. Agenc. Grojs farbiterung in di amerikaner cljonistisze krajzn hot arojsgerufn der fakt, wos di amerikaner regirungs-krajzn zajnen genojgt oncunemen dem engliszn tejlungsplan benojgeje Erec-Jisroejl. Ojeh der amerikaniszer forsztejer fun der anglo-amerikaner komisje hot zieh arojsgepogt far dem plan, opzogndik zieh sogar ojfcunemen a cijonistisze delegacje, welche hot im gewolt ojfklem dem jidiszn sztandunkt. Ojeh di ongezejene senatorn Wagner un Mied hobn bazucht dem prez. Truman, pruwndik interwenirn. Der pruw iz ober geblibn on derfojg. wajl der prezident hot niszt gegebn kajn klom entfer, un iberliojpt zieh niszt gewolt bindn mit kajn derklerung. In a por teg szpeter, hot im ba- Zucht a cwejte delegacje mit dem jidiszn kongresman Seiler berosz, weiche hobn geredt mitn prez. gor szarfe diburim un gelodert, az Amerike zol zieh niszt szte'in tarn tejlungsplan. Di delegacje hot niszt gehat kajn specjel heileche ojfname- In rezultat fun dem, hot zieh ongehojbn an sztarke akcje in der jldn-frajntlecher prese kegn prez. Truman far zajn handlang, un lozn zieh opnarn fun di Englender. _ Dr clJonisUsze flrer in tarsztendnlsz mit fil demokratisze un republikanisze tuer hobn gegebn cu farsztejn di onhenger iunm engliszn plan, az 5 miljon amerikaner Jidn wein reagirn ojin dozikn farat, un beejs di nowember waln ln 1946. baj dl nonste kongres-waln un in 1948 baj dl prezidentwaln wein zej sztimen kegn der jectiker regirungs-adminlstracje. Dos hot wajzt ojs gewirkt, un der frijerdiker pro-tejlungsplan-baszlus iz oji der wajl curikgecojgn gewom. (Undzcr Wort Pariz) Sztimen fun der engliszer Prese Stars and stripes. 5 Jidn farsztelt als szpitol-arbeter hobn gepruwt iberfaln dos regirungs-szpitl in Jafa, bichdej cu bafrajen andere 3 Jidn welche zajnen gewom farwundet un arestirt beejs’n klebn plakatn fun Irgun Cwaji Leumi. Lojt an oflcjeln komunlkat, zoln di 5 Jidn hobn gekumen mit an efntlechn ambulans fun Tel-Awiw, un es iz zej derlojbt gewom cu batreto dos gebtt fun szpitol un hobn mit gewer ongehojbn a kamf mit der szpitol-dlnerszaft. Wi men glojbt, iz ejner fun di iberfaler farwundet geworn, un zajnen szpeter mitn zelbn ambulans antlofn in a umbakanter richtung. Herald Tribüne. Grojs britanje hot ojf 3״ frontn“ geefnt a krig der umlegajer alija fun Jidn kajn E. J. Durch a militeriszer akcje in Dajczland, Estrajch un Italje, Erec Jisroejl, dos land fun ojfbli Der bawuster francojziszer pianist, Pool Laune hot farbracht in E. J. iber a chojdesz cajt un gegebn dort arum 25 koncertn, welche zajnen adurch mitn grestn derfolg. Chuc zajne eigene koncertn. hot er geszpllt -als sollst ojf di koncertn in E. J.- dikn filharmoniszn orkester un fun Jeruszolaim'er radjo. Er hot ojeh gegebn a raj koncertn in di kibucim. wu er hot zieh gefllt — lojt wi er hot zieh ojsgedrikt — wi baj zieh in der hejm, wajl a chuc muziker iz er ojeh a gewezener landwirl. Farn opfern fun Ercc-Jisroejl hot er in a szmues mit a mitarbeter fun ,.Dawar“ gemacht a sach-hakl fun zajne ajndrukn. ״Es zet mir ojs — hot er gezogt — wi ich wolt zieh gefunen ewiszn ajeh fun sztendik on ... ich hob arumgerajzt di weit in der!eng un in der brejt, ober äza carte landdurch a diplomatisze akcje in andere ejropejisze sztatn, wi ojeh durch a luft-akcje ibern mitllcndiszn jam. > Der engliszer okupaeje-komandir luft-flotmarszal sir Douglas, hot in Berlin arojsgegebn a bafel cu szlisn jede wajterdike bawegung fun jidisze plejtim, di reibe akcje hol ojeh untergenumen gen. Mc. Narney in Frankfurt un ojeh in Italje durch militeriszer un eiwiler macht. Ojfn diplomatiszn weg, iz fun Frankraj eh, Czechn un Rumenje geworn farlangt, oncunemen enleche akejes, ober on derfolg. Herald Tribüne. Trygve Lie. der gen. sekretar fun UN hot derklert. az im iz niszt bakant, az welche macht zol hobn forgelejgt cu bahandlen di E. J.-frage ojf der nontster sesje fun UN. szaft wl in E. J. hob ich in ergec niszt bagegnt. Ch’ hob niszt lib cu farglajehn di szejnkajt fun farszejdene lender, wajl jedes land hot zieh ir ejgnartike szejnkajt ober ch' wel zieh derlojbn cu zogn. az E. J. dermont mir di berg-kejt fun Frankrajeh saj ln ir geologiszn boj, un saj in ir pracht. Dos jidisze folk gehört cu di muzikaliszte felker in der weit. Darin hob ich zieh nochamol ibercajgt beejs majne bazuchn in di sztet un in di kibucim. Ober lojt majn mejnung, iz biz jcct niszt gebojm geworn kajn jidiszer muzikaliszer goen, wajl •dos folk iz gewen opgerisn fun der erd. Ober ich bin zicher, az er wet gcbojrn wem in Erec-Jisroejl, un efszer gefint er zieh szojn hajnt in ejnem fun ajere wunderbare, kibucim. (U.W.P.1

Text as recognised by OCR (ABBYY FineReader), without corrections. Entity mentions: TagMe (2021); their positions were matched to this text again.