Undzer Worṭ
- Journal
- Undzer Worṭ
- Volume
- 1 (1946)
- Issue
- 22 (16.8.1946)
- Date
- 1946-08-16
- Page
- Seite 2 (sequence 2)
- Language
- Yiddish, English
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 63% known words query
- IRI
…/7242850-8596732-8602055--180-8598128- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
Mentioned entities
OCR text
ZAJT 2 אונרזער ווארט FRAJTIK, 16. AUGUST 1946 £idkt un szotn in £rec Jiswoejt Der Jlsraw grejt ojfcunemen di 100.000 Jidn. Jeruszolaim. WI es iz farefntlecht gewom ojf & plenar-zicung tun Wad Haleumi hot di Jldisze Agene farendikt di forbrejtungen ojfcunemen dt 100.000 Jidn. Sol August hojbt men on bojen a lager far 10 tojznt perzon. Di Jid. Agenc hot opgekojft gebajdes farn dozikn lager baj der Amerikaner arme! in Frankrajch. Di gebajdes wem dekonstuirt un gebracht in E. J. mitn!am weg. Wi es hot derklert a forsztejer tun Waad Haleumi, hobn bemeäzech tun jor 1946 ajngewandert kajn E. J. fun Ejrope 10.000 ״umlegale" ojlim. Opgeszaft dem larbot far englisze soldatn. Jeruszolaim. Der farbot fun general Barker far englisae militer-lajt, niszt cu hobn kajn bacijungen mit Jidn, iz opgeszaft ge- Dos k J.-problem — ojf a zicnn; hm engliszn kabinet. London. Der britLszer kabinet hot opgehaltn a zicung wegn E. J.-fragn. In der zicung hobn zieh batejlikt feldmarszal Montgamery un andere hojehe oficirn. Der farlojf fun der zicung Iz noch forlojflk niszt bakant. In di nonste teg wet farefntlecht wem a. derklerung fun der eiigltsser regirtihg, wegn ire eukunftike plener benogoje EWe-JisroejL Baiojnang far antdekn di atenteter Beirut. Di Lewanon-regirung hot basztlfnt a bal6]nühg fun 10.000 fuht far helfn antcWkh di atenlet&r bjfh britiszn konsnlat uh amerikaniszer gezandszaft in Beirut. Farsztarkt dem kamf kegn di ״Umlegale" tbüdoA. Öl britiske tegirtihg hot baizlbSh oncunemen mosmitlen kegn der jldüzer umlegaler ajnwanderung kajn K J. Lojt dl dozike jedijes, zol ajngeordnt wein ojfn f&dtl CJpflrh k zainlläget, ih tfeläm ei säte bajtwajlik mteriUH Eh als ״um- WgUle" ojlim. Fuh dOH eoln Sej töjfc a plan- 1A6aSR prtigriüh Atajflgfelöfcn Wfertl kajn fiefc-Jftftejl. FörlöjAfc Wfern gtztzevn 1800 sertififi&ta inbft&tlfech. Durch als wegn kajn Ercc-Jlsrotjl. JanUar dos jor hot geil. MöfgAft, feel hin W4M.RA ln Bäjcziand derklert fair prsseforsztejer az er glojbt, az der cusztrom fun mizrach-ejropejisze Jidn in der amerikaner zone fun Dajczland, gejt lojt a gut-organlzirtn plan fun an umbakanter organitaeje, un hot dem eil di ojswanderung fun di Jidn fuh Ejrope. A forsztejer fun der britlaetr regirUng hot derklert, az di dozike mejnung fun gen. Mogan Iz warszajnlech eines unbagrindet Der bjbef-rabiner fun cwejtn pojliszn annef-körpus in Jtalje Natan Hübner hot derklert far forsztejer fun Associated Press, bz in di lecte chadoszim zajnen fun Pojin ongekumen kajn Italje arura 16.000 Jidn, ewiszn zej a tejl wos zajnen curikgekum'en fun RUsibhd. Rabiner Rubnt> hot gezogt, az fun RuSland hobn zieh unigekert kajn Pojin arum 120.000 Jidn, fun zej der grester tejl mitn eil onciikumen durch Italje kajn Paleetihe. Amber opgeworfn dem tejlungs-plan. Jerusfeblaim. Jainftl HusBelni der fowieer föh der arabiszer ekzSkUUwS in E. J. hot npgeworfn Englands ajnladung cu batejfflew Mch in der Palest ine konferenc in Ifondbn. Br hot derkllrt, az in nomen fun der arabiszer ekzekutiwe. ken er niszt ontejl hensen ik kfcjn farhandlungeit wegn der tejluAg fün Palestine. Nor E. J. ken ject ratewen di Jidn, wos Iebn noch in Ejtope aerklbtt tftrbeft Lehman; E. J. iz der ejneiker ojswOg faf di lebn gb&Ubene Jidn in Ejrope hot derklert HStbert I-SmSh, det gflWeiener New-Yorker g־uWfetn6üt. CWÜztt Andere höt Sr ojfell tzSäogt: ״Fun MS iöft hob gCzen un wsjs wegh dek BBteklecher lagfl f\ih di tfldh ih dl Ibtzerü far di hejmloze, bin ich ibercajgt, az ojb men wet zej bald fun di lägehi nlt arojslozn, wein feej a each aropzinken moralisz un flzisz“. LOhman, welcher iz biz Ject gewen direkter fuh der UNRRA hot cUgegettn: ,Ich bin {berctjgt, az cü!hlr zajneh Cijonistn, oder hlb, ober E. J. ü Ject Hi «jndke gelegnhajt un ibeglechkajt far der iejzung tun Jidn Problem un mir muzn ojf dem basetejn. Der ojfn fun Ibergebn di gebajde fun der Jid. Agenc. Jeruszolaim. Di militer-macht hot mitgetejlt der Jid. Agenc, az zi bakumt curlk dem okupirtn binjen un ire forsztejer zoln zieh meldn noch di szlislen. Di Agenc hot derklert, az zi ken opnemen di szlislen, nor noch dem wi zi wet hobn di meglechkajtn in onweznhajt fun a mlllter-oflcir durchcuflm a kontrol inewejnik wos es feit. An ofleir Iz dan awek cum h’ Ajzenberg, sekretar fun der Jid. Agenc un im gewolt Ibergehn di szlislen! Wen h’ Ajzenberg hot zieh opgezogt zej onnemen, hot der ofleir zej ibergelozn baj im un iz awek. Naje opzftc-merk farn Jiszuw. Tel-Awiw. A grojse col medlkamentn ojsgearbete in Jldisze fabrikn in E. J. zajnen opgeszikt gewom kajn Grichnland un Terkaj. Italjenisze sochrlm un fabrikant hobn eich gewondn Cum Tel-Awiw'er handlekamer wegn kojfn farszejdene E. J.-ojsarbetungen, wi machselrm, rowem un zajdns. Enleche Wendungen zajneh ongekumen fun Jugoslawje-un andere lendet, gewezene unter der hltleristlszer okupaeje. . . . un troc sie szterangen, a naje pozieje! Jeruszolaim. In 'Galll Hatachton lz forgekumen a grandjeze fajerlechkajt fun lejgn dem grundsztejn fun a naj jidisz dort ojfn nbmen fun brlgaälr Kisz, gew. mitglid fun der Ekzekutiwe fun der Jid. Agenc un dlrektor tun polltlszn departament. Brigadir Kisz iz gewen szef-inzinier fun der 8 engiiszet arme} Uh iz gefaln. beejä di szlachtn in Tunis. ״Kfar Kisz" geflnt zieh vjfn bodn fun KKL ojf bazecn jldisze soldatn wos hobn gekemft unter der onflrerstatt fun brigadir Kisz. Dos dort wet bazien 60 farm-ejn- Demonstratiwer tat fun a engliszn kolonel. London. Der Int. kolonel Rusin bot als Protest kegh der fengltszel* bAASTQAg bfenojjjSje dem jidUZn llsZQw ln E. 3., zlfch opge- Soft fuh ale iäjne titulh üh Aid mllitfeK In astzSej^n brif cu det engliszef prese SzTajbt Br: ,Ich hob zieh ongögSbn in deinlsje un Der jidiszer bajtrag in der iecter krig. Lojt di äferh fuh det, leetns arojsgegebener, Btbszur diir'ch der Jid. Agenc, wfign jldiszn bajtrag ih drf■ lSfcter ■frelt-krig, wem äermönt folgnde faktn uh eifern: Der hebrejiszer uniwersltät hot antdekt a wirkzame hejl-metode far farwundete, welche iz mit derfolg ongewendet gewom ln der praktik. Dos hebrejisze technikum hot derfundn a najem tlp iun a mlnendetektor. Dl jldisze ihdustri fun iahd hot gellfd'A dem militer p'rodüktn fun Iber 150 mlljon dolar. Der ,Bolejl-Bojne", di unte'm6K1üSö§-gez41szafl JUh der klstadrut. hot öjsgefirt färszejdehb ätbetn ln farszejäH16 leddef fär Iber ÖÖ mlljbn dolar. Ojeh ändere jldisze uflternemühgen zäjhen tetik gewen far engliszn müiter ojf farszejdene Di jldisze warsztatn in Halte hobri tzlsnend öjsgefirt farszejdene reperatur flichtn fäm Bn'gÜszh militer. An ongezen ort hobn oich famumen di jldläe mechhiker-specjällsth bajlb lajstn fär det mSchahlLlrter optejlung. Di Jidn hobn ojsgearbet. 3 mlljon mines, welche zajnen farwehdet geworn k^ji Rbmmel’s arinej in Cofh-Afrike. Ojfn gebit fun chemisze materjaln unterszticung hot zieh ojsgbcejchnt di P0tas2gezelszaft, ün dl JidiSze fabrlkatn — mit kiejdung un geceitn. Di col Jidn wos zajnen gewen in det krigS-onsztrengung. hot dergrkjcht a glajeh Procent, wi England beejs der fuiSr moblllzacje fun der bafelkerung. Dl col Jidn in der amerik. zone. 85 töjZnt Jidn gefififen zieh Ject in der atnerikäfler tone lh Dajczland. Di col hält in Sztajgh culib dem, wc* jedn chojdesz kumen cu 5000 Jidn fun Pojin uh andere erter. Azoj hot detkiert der foraicer fun di bafr. Jidn in der ametib. tone, dr. z. Grinbarg. Der ejnclkbr wuncz fun di dozike Jidn iz ojie zajn kajn E. J. rezignir fun ale ojscejchnungen wos ich hob zieh derworbn in meszech fun iber 5 jör militer-dinst, cuzejendik wi di Labour-regirang hot faratn di principn fun di 4 frajhajtn un zi bahandlt ojf aza ojfn dos ejneike folk in der weit, wos hot niszt zajn foterland." Anti-jidisze hece in Egiptn. Jeruszolaim. Der hojeher arabiszer komitet hot farefntlecht a dekleracje in welcher es wert gemoldn, wegn farsztarkung fun antl-jldlszn bojkot ojfn ekonomlszn, socjaln un kulturein gebit. Fun Kairo tejlt men mit, wegn a farsztarkter antisemitiszer hece, heszejehes mitn arestirn fun komunistn un Andere linke tuer. S' zajnen zogar arestirt gewom fll Jidn, far klojmersztn cezamenhang mit komunizm, ojeh di prese hot ongehojbn a sztarke kampajn far ״bafrajen dos land fun fremde“ (gemejnt ... Jidn). Ojf jldisze wojmingen an lokain geflnen zieh jidn-fajntleche lozungen. Farcwejflte läge fun di Tejmon’er Jidn. Jeruszolaim. Fun Aden (Tejmon) kumen on kesejder alarmimde jedijes fun dl dortlke Jidn wos gejen ojs fun hunger. Zej betn tejkefdike flnansjele un mediclnisze hilf. Culib szlechter demerung iz ewiszn zej ojsgebrochn a szrekleche cholere-epidemje, un kimat jeder fal farendikt zieh mit tojt. (״Undzer Wort" Paryz) Prez. Truman hot zieh noch niszt arojsgezogt wegn engliszn forszlag. Prez. Truman hot derklert, az er hot noch niszt arojsgezogt za.jn mejnung wegn najem engliszn plan benogeja E. J., wajl er hot sich noch niszt bafeent mitn baricht. Er hot ojeh derklert, az er hot kajn szum sztelung niszt ongenamen cn di lecte brltisze akejes kegn der umlegaier alija. Forsztejer fun der Jidiszer Agenc, wein zieh batejlikn in di zicungen fun der Pariszer konferenc. Paris. Forsttejer fun der Jidiszer Agenc, wein ontejl nemen in di komisje zicungen fun der Fridns Konferenc un wein kenen gebn zejere dergencuags forszlagn cu di fridüs-terhandlungen mit Italje, Bulgarje, Rumenje un Ungarn. Komisar far jidisze injonim baj der bajeriszer regirung bafrajt fun posln. Der bajeriszer minister President dr. Ho egnet lz ojfgefodert geworh durch der amerik. militerregirung cu bafrajen fun zajn postn dem komisar far Jidisze Injonim Hermann Det grbätet tajl fun dajczn szodn erzac gejt far Jidn. Der grester tejl fun di 25 mlljon dolar wos di szodn-erzac konf&renc hot basztlmt far fargitign di korbones fun näelzm, welche kenen nlt curlkgebracht wem in zejere hejmlender, wet banuct •wem cu helfn szteln ojf di fls ejropejiste Jidn. ajnszllsndlk di Jidn fun Estrajch un bajczlahd, welche wiln ojswandem fun di dozike lender. An opmach wegn der doziker frage iz dergrejeht gewom durch forsztejer fun di F. Sz., England, Frankrajch, Czechoslowakej un Jugoslawje. Lojt dem dozikn opmach wein blojz ewej un a halbn mljon dolar danuct wem far nlt jidisze korbones. Di reszt wet ojsgegebn wem cu helfn Jidn. Lojt dem ojsgearbetn plan, darf di ajnordenung fun a derwaksenem mencz, a ehuc in ojsnam-faln kostn nit’mer wi 2.000 dolar un 2.500 dolar far a ktnd unter A jidiszer doktor hot derfundn nit zebare Pitsburg. A najer sort briln lz farfolkomt gewom, wos wem atajngezect ln ojg un men darf nit hobn di gewenleche ojgnglezer. Dl hajb brU iz antwiklt gewom fun Dr. Willaih Fajnblum, a New-Yorker ojgn specjallst, welcher hot ojf dem gearbet 23 jor. Der najer model Iz hit gemacht fun gloz hör fun plaBtik, un es szwimt in dem ojg, kojni önrimdik dos hajtl. Dr. Fajnblum zogt, az mit di naje glezer ken men ojeh a sach beser zen wi mit di alte ojgn-glezer un zej wem nlt cebrochn. Mitglider fun der jidiszer Agenc, baj Dr. Ch. Welzmanen ln London. Pariz. 5 Mitglider fun der ekzekutiwe fnn der Jidiszer Agenc, zajnen opgeforn kajn London, wu zej wein ophaltn a baratung mit Dr. Ch. Wcizman, welcher hot niszt gekent kumen cu der ckzebutiw konferenc in Pariz, culib zajn szlechtn gezunt-cusztand. Tel-Awiw wet hobn dem grestn park. Dl sztet in E. J. un aüle di grojse un modeme sztot Tel-Awiw hot ojeh niszt genug parkn, wu di bafelkerung zol zieh kenen opruen un baszien zieh in di szotns fun zejere bejmer. Dos iz a sztark ongewejtokte frage. Der hejser klimat in E.j. farlangt erter, wu di menszn zoln zieh opruen. Dem grestn park farmogt szojn hajnt Tel-Awiw. Dos iz der ,,Gan-Melr", ojfn nomen fun zajn grlnder Mejir Dizenhof. Der ״Gan-Melr" famemt 26,dunam land. Ject gejt Tel-Awiw ajnordenen a park, welcher wet farnemen 102 dunam bodn. Dos wet szojn zajn a park mit parkn cuglajeh un wet zieh niszt szemen far andere grojse sztet. Der park wet zieh geflnen ojf dem zamdikn jam-breg fun Tel-Awiw. Fun dem park wet men ojf trep kenen aropgejn in jam arajn. Der sztot rat hot szojn ongehojbn di forberajtungs arbet far dem dozikn park. Fun Jidisz Muzikaljszn lebn! Di jldisze opere in E.J. fajert ject an ״altn“ jubileum — 5 jor zajt zi ekzlstirt. In di 5 jor zajnen ajfgeflrt gewom 18 operes un muzikalisze komedjes. 150 tojznt cuherer hobn bazucht di dozike lorsztelungen. Der Tel-Awiw’er simfoniszer orkester hot zieh geszafn a gutn nomen in di arumike arabisze lender, wu er hot szojn merere mol gegebn koneertn. Ject klojbt zieh der orkester cum ersztn mol cu bazuchn England, wu er wet gebn 12 koneertn. 6 koneertn wet er gebn in London in grojsn zal fun ״Albert Hai", di ibrlke 6 wet er gebn in di englisze prowlnc sztet. Engliszer sadizm in Erec-Jisroejl. Jeruszolaim. FroJ Wera Wejcman hot ibergeszikt a brif cu der E. J.-prese in walehn zi hasztetikt dl sadlstisze ceszte». rangen micad di englisze soldatn. Froj Wcjcman szildert in ir brif, wi di englisze soldatn hobn beejsn' vesztern dl cijonistisze biuros geszrign ״heil Hitler . . Oxford. Ojf der konferenc fun Kristn un Jidn hot der formender dr. McCraskon derklert, az s’ wet gerufn wem a konferenc fun specjalistn ln fragn fun antisemitizm wu s’ wein arumgeredt wem folgndc problemen: Di arbet in dajeze kirchn un szuln cu sztarkn di ejnikejt ewiszn kristn un Jidn, dl bakemfung fun anti-jidiszer sztlmung ewiszn di farszlepte un dos fardamen dem antisemitizm in dl mizrach-ejropejisze melucheS. Frankfurt. Gen. McNarney hot ojf a prese-konferenc ojsgedrikt zajn sztand- Punkt kegn der kesejderdiker cuwanderung fun pojltsze Jidn. Lojt der mejnung tun zajn ratgeber far jidisze injonim dr. Bernsztäjn, darf men derwartn in der amerikaner zone dem nuflus fun lOD.OOO pojlisze Jidn. Dos wet balastn dem amerikaniszn szrtajer-coler noch der ojflezung fun UNRRA mit wajterdlke 84 mlljon dolar jeriech. Wen di F; Sztatn wein in princip arajnlozn ale farfolgte, damolt darf men rechenen ojf a cuflus iun wajterc 200.000 Jidn fun Ungarn, Bulgarje un Rumenje, welche zuchn a näje hejm. Gen. MacNarney hot derklert, az er hot eurikgeszikt a eug mit ajnwanderer fun der britiszer zone wajl di Jidn wem dort niszt farfolgt. Er hot batont, az er wet ton ales, wos iz in zajne kojehes kedej niszt cu derlozn cu a wajtcrcr ajnwanderung. Ober ai plSjtlm weiche geflnen zieh szojn in der amtrikaner zone muzn geholfn wem. 3' iz larhanen a plan az di amerikaner arme] zol ßwh farnemen mit der farzorgung fun dl f&TMlepte perzonen, noch dem wi di UNRRA Wet aj'flszteln ir tetikajt. Dl cuwanderung fun 27.000 farszlepte hol geszafn farn gen. Clark grojse szwerikajtn. Di kriminal policej in Darmsztadt hot gecha.pt dem gewesenem lajter fun Gestapo in KolomeJ i Pojin) Peter Leideritz. Er hot eich ojsbahaltn unter a fremd nomen in Odenwald als land-arbeter. Lcderitz hot ojf eajn gewisn tojrnter dermordete Jidn un fll opgeszikto in farnichtungs-lagem. Zajn froj iz ojeh arestirt gewom als mitszuldike. jngemeine jidisze najs