Undzer Worṭ · 1946-08-09 · 21 (9.8.1946) · p. Seite 3

FR&JTtK. 9. AUGUST 1946 אונרזער ווארט ZAJT 3 ו...׳»!ן LJL*. י¬ IIIHI|lll|l|lll1n|UIIII!..׳׳<׳׳-׳ 111 ב] 1ך IV! IliHkiillllllliiinllilimiilliiltm ן וחוו IMIIUIlnillllnm■ nmmimuiiHi לעך. אז אייך איטאליע וועט טוזן רורכניץ רעם ליושטן און קאטוגיםטן. די קריפטלעך רעמאקרא־ זעלבן עוואלוציע־פראצעס. מישע את מאקע א קריספלעבע פארם", אבער דער רעזולמאם פון פלעניסצים נאזיצט א זי פארסאנט אויך א נעוויטע פאציאלע באפאד־ צווייפע באד־יסזנג. עם האט זין אמיסגעוויזן* בזנב אמת אין באש־ידענערער מאס, ווי די פראג־ אז די עקזיסמירנדע פון יארהונדערטער היסטא־ צויזישע ם,פ.ר. גישם אן אייגפלוס אויפן יואל־ חשע קאנסראסטן צודשן דעם טאגארכיםטישן, רעוולטאם את געווען די ש&עלונג פון וזאטיקאן. קאגםערוואטיוון דרום אין דעם רעפובליקאנישן פארעפנטלעכנדיק דעם 46-,22.5 אן אויפרוף, אינדוסטריעלן צפון, עקזיסטירן אויך זוייטער. אין וזעלכן ער'האט פארנאטן דערמיילן די נעפענדיק אין אכט נאך די סעפעראמיסטישע קירכלעכע סאקראםעגטן די קאסיילן, וועלכע שטרעבונגען פין סיציליע, זעען פיר. אי די מים זועלן שטיסען יפאר די לינקע קאנדידאסן. אין שסאלץ געפריידיקטע דורבן פאשיום אייניקייט און אפיציעלן ארגאן פון וואטיקאן "אבסערוואטארע נעגוגדנקייט פון דער איטאליענישער מלוכה, ראטאנא־. האבן די אוטברישע נישאפן אין א איו נאר געווען א פיקציע. פאססאר בריף גערראט טיט פאנקציעם פון קא־ דעו א״נעופ?1 דיו0ר גאגת, נעוק י'?א«'לן תו■ פרא״ינץ «׳, 0,״ רע״למ01 ־ץ osn ו־ם פאל. 1וק ," "על! שס-סען פאו־ ד- לינק01 ,אול8 0.8אל,ע כו, נ,,ימלא- גת־־ «<T ת־ ד.«־ ת־גאספערי <T ״ 0=n ,s, א ס8נ.פק0 ״ם 80,8ל,ענ,״ן דאו נעפ״ס תכנע! pp נח ־1[ וי לינקע הש באלן. פאיזפנדיב ,ין■ אויף בעזעבלעו ־״ו0על־ ז״ -ת, אי! סעפאואפע "«נ!,?!אפ גרי ק 1״( א״מענ־ן, ה|1ם יו נ״,־0ן10 ״ יו ק?אל-מ יעניריגג «1 7 קי'«לעת נ,־ם״ל, " _״ ־י| ״ "1ןו8לם-"" 8ין ״ עדא־־!,.. קאנ״גיפס!. , סאגיאליס:,!.! ועפ,ב¬ ן האט אויסבעקליבן ד״ם נלותי בך, ג,שם ־;ן נל״בן ליקאנער אין א״ן אוטאפהענניקן• קיין "שותף" פון נישע געזעצלעכקייט און פארסיידן כלוט פארניסונג. לוים די ווערסער פון פאליטישטרי איבערזיכט ראניע!) אין 10־טן יארטאג פון אנעטען דעם סיטל.* "ק״טער פון אביםעיעף. דאם »יו געיוען א נעשיקטער סאגעוור, וועלכער האט גער/אט בדעה ראסעווען אין דער לעגטער טיגום דעם סאוואישן- טראן דורך דער פעחאן פון אומבער־ מא. באקאנמער פון ויין קאספראסיסלאזער שטע- לוגג קענן פאשתם. בום ערשטן מאל אפשר אין דער געשיכטע האם אוסבערטא רער 2-ער, יאלם קענ־ג.םון א נרויסן פאלק געפירט א וואל־קאספאגיע אויף צו אייגהאלטן דעם טראן. מען דארף צונעבן, או ער האם זי נעפירט געשיקט. נישט נעקוקט או־ף דעם, וואס די נרעסטע פארטיי, די קריסטלעך־ דעמאקראטישע טיט אלצידע״דע־נאספערי - אין דער שפיץ, האש באשלאסן ם־ם א מערהייט פון די אויפגאבע פון דער נייער רעגירונג איו פאקסיט א שווערע און א פאראגטווארטלעכע. ' ׳ 1 ' ™ », א,מ.,י״11 ״, עדן ־ ״,ל,״, 8[ איסאליעגיעער ק8םיניפ«-שעו ניי־י־נ האם ע° נ״ם 8'ו ,יעגן תם. א, י‘ יאל אין תו m א ביותואזעו ,פפיפען לפובת תו ועפונל.ק. ך, ״ניום ‘ עו אע באתעלאנא גע,8°פן. 8,י' <ו 8 ג״ע עושפעו ויי פאולויפן ראדיקאלע באשלומן פון א ׳_ דןו וע־1בל,,ן 8,, ״ל,8 w,K m־iK, איסאליעניעע .^בלעגין' נבענסעו פין דעו תו פויונם־קאנפעוענץ בנוגע איסאליע. די ראיאליסטישער פראנבויוישער עמינראדיע אין די פראגע פון טריעסט און דער יולישער ווענעגיע האם ויך נעענדיקט טיט א קאטפראמים, וואם ועט פאר די״איגטערנאציאנאליוירזגג אויף « נעוויסע ציים די אויבן דערמאנטע מעריסאריעם. דער דאדעקאנעז איו אפגעפאלן » גריכלאנד פיאנקרייך זיינען באשטימם נעווארן ייטן פון דער נרויסער פראנצויזישער רעוואלו־ ניעו און דארט וועט ער וואדמן אויף אן אגט־ שפרעכענדן מאטענם, כדי אגהויבן א קאסף פאר רער פארלזירענדער קרוין. גל״כצייטיק טיטן פלעכיסניט, האבן די דעם 1916. 8. 18 איו. דע יודע. אנטשפאנען רי אימאריענישע רעפובליק. נאק איגטערוובן די בייגעלייגטע פארווורפן קענן דעם..2.6 דורכגעפיר־ מן פלעביסציט, האט דאם איפאליעגישע ק^סאניע געריכט אנערקענט, או די געועצלעך פאראויסגע־ זעענע שטיטען־מערהייט האם דעצידירם ווענן דער ענדערוננ פון דער מלוכה סטרוקטור אויפן אסענינישן האלב־איטל. אויף אזא אויפן האט דער לעצטער רעפרעזעגטאגט פון דער םאוו»ישער קחין. קעניג אומבערטא דער 2,ז*ך, צעשיידט טיטן מראן. אוטנעפער 900 יאר, נאכן פארליינן די דיגאסטיע חרך אומבערטא רעם ערשטן י-״דעם זויים־האנטיקן־ און ארום 85 <אר. ווען די סאווא־ אישע פירשטן און קענינן פון םיעטוונט האבן צום ערשטן מאל איבערגעטסען דעם טראן פון רער פאראייביקטער איטאל־ע. אייראפע איז ווידער ארימער נעווארן טיט איין מאנארכיע. וועטענס אנטשטייונג, שטייט אין צוזאטעגהאננ מיט דער אין 19 -ה. הערשנרער פארם פון פארלאמענמארישער דעמאקראטיע. דער קעגיג וויקטאר עטאגועל פאר עקהצעלאנם (דורך און חרך, מאגאדך, אן שום שעפערישער ווייונדיק ויין גאנצע נישט שטאנדהאפטיק־יט און אימפאואנם, נעפעגדיק גאך אין אכט דעם ניו־סן פערספעקט־וולאזיקייט, ספעציעל פון ךקר נלומ ״X״, י אין נעשמאלט פון איבער 1,5 טיליאן ווען טוסאליגי איו אין אקטאבער 1922 בעקוםען אוטנילטיקע וואל־צעט־ען. נישט ווילנדיק חקס גו דער טאכם. איסוועזנטלעכע זייגען די ארממעג- ז־ך אן רי ענלעכקייט פון איר אנטשטיין צו טן דעם קעניגם פארטיידינער, אז איטאליע האט דער נעגעוע פון רער «-עד פראנצותישער רע־ זיך דאסאלםם געפונען אין צושטאנד שון פ-ל- פובליק, וועטענס לענאליטעט עם איז.געווען צורי דריטל שטימען זיך אמיםזאנן פאר א רע• םןבלקי אן] ךץ שטעלןננ פ!ן די איבריקע נ^אלן^^6ץא נעיואלם-אקם^: ששארקסטע פארטייען, ד סאציאלים^ א1ן קא י״״ ,»« ידי" סוניסמן איו געווען אן אומצווייפלהאפטע, האם דאך דער רעיולטאט פון פלעביסניט ארויסגע• שטעגדימז באאט א., א, אי, רער צ״ט פ" דעד רעוולטאט פון צופעליקער שטיטען מערד,יים פארנעקומענע זואלן צו דער גןאנסטיסואנטע גאר קלייגע נרענעץ קארעקטורן. די הויך פון דער לעצטער מלחמה האטדער קעגיג םאני6עם- אין רער קאנסט־טואגטע אין די 80־ער יארן פזן אריינגעמדאגן. ציזאסע! םיט! פארלאזן דאם לאנר ד■ קריצם רעפאראציעט את שטארק רעה׳נירם טירם זיין פססיוון ווידערשטאנד m םאש,זם 19 יארהוגדערם. ערשט נאך לאננע יאדן 6ןן חרבן נעוועוענעם קעניג. א געוויסע א(טשפאטננ נעווארן אין פארהעלפניש צו די סאוויעמישע טיט ניט אננעפען דעם פארפעל! מיטל 6ו[ «וי־ שווערע אינערלעכע קאטפן האט וי זיך אוטגע- פון ח געמיטער. צווישן ח פארטייען, וואם פאדערומען. די פראגע פין קאלאניעם את אויף בערשסן באפעלסהאכער. בארייטיננסלא, איז אויך וואנדלם פין א פארמעל סאגקציןונירטעף האבן נענופען אן אגטייל אין די וןאלן. זזאפ די א יאר אפכעליינט נעווארן. א סיקצעם פאר אי־ געווען ח דעצידירגדע ראל וו»& האפ געעפילט טלוכה־פארם אין אן אלנעט״ן אין פראגקרייך נרעסטע 3אל שטימען באקומען ח קריסטלעך מאליע איו דאם איינם־רן אין רער הקדמה צום דער ק־יזערלעכער הייה איו ’ דער איבערקערעגיע אגערקעגסן קאנסטיפיציאנעלן וועון, גאנץ טענ׳ דעמאקראטישע און גאך ויי שפאנען די םאציא- טראקסאם פראיעקט טיט איר ד• קלאזול. או וי y * * ״ י 1 ׳ י׳ ¥ - האט אנטייל גענוטען אין דעד טלחפה קעגן דיימשלאנד. א באוונדערער נצחין פאר א־סאליע ר P4 4M M Mt את ראם אנערקענען איר דעם דרום־דיקן טיראל. ü U 7 7 J \] m 7 H וואט איו פארנעקומען נישט געקוקם אויף דעד עטגישער א־בערוואב פון עסטרייכישן עלעטענט פאריז,פר. (ב,ב.צ.) דעם 8׳ 5, תויבט ויך צוזאמענצורופנ די "חש אראבישע קאנפעחןנץ און טראץ רי באשליטן פון דעד אטלאנטיק־ »נ ח קאנפערענץ פונ אלוועלטלעכנ עקזעקומיוו ם1נ רזנו־נ טיש. גישט רערהאלטנדיק די אפ.,י- קארטא, היות ווי דארם נעפינעז ייך נרו־סע אי- פוב רער "וישער אגענץ בכדי, צו באטראכטג עלע שטעלוגג פוג אטעריקע אוב פרעו. םר1ם?נ מאליענישע עלעקטראענערנעטישע יוערק־אנט־ ח נעשאפענע לאגע מיטב באשלוס פיב עננלאנד' צו רער פראגע. ח צייטונג «טיבט רעם פרא־ שטאלטן. צו שאפג איג א•• א פעדעראטייוע רעגיחנב יעקט פוג נעוועזענעם פרעסיער טיב טשערטשיל עם איו שווער צו גלויבן, אז די באשלו^ ווענג אפואנג דך פוג מאנדאט אוב איבעמעבג פון דער קאנפערענץ פון די 4 אויסערן מינים־ אים רעד יו.ע^,-האלטנחק. או סאקע דןום^עט מארן אין " פארת ואלן זועזנטלעך געענדערט ז״נ מר גרעסטע קלאפ פאר ח צתגיםטנ-וזייל ווערן אויף דעד פדידגמ-סאנפערעגת. עם את וואשיגנטאג פר. (ב.ב.^ או7 «יעי• 0ייטעו נישם קיין אנדערע, נאר עננלאנד, האבני'? מם פארשטענדלעך, אז ח פארינטערעסירטע פלומת באשעפטיקט זיך פיט יעי » י«יאנע• עם א'ז נא1 טאנדאט איבער א-י. האם געשאפג א יתישע און צווישן ויי אימאליע, וועלן אנווענדן אלע נישט באקאנט, צי דער פרעו. יועם דעצידירג נאציאנאלע ה״ם, - y 1 y |y אננעטען.מם הלוקה פלאן, און טיט דעמועלבן אפואגן זיך פון די יידישע שמיטען בי* ח קו- פדופע ן ב אשעם ,פיטלעז. כדי "אויסדינגען" וואט נעסערע פרידנס־ נאדיננזננען פאר זיך. דער עסטרייבישער קאנצ־ לער ם־גל "רייסם הימלעך. או דרום טיראל ואל זיך אוטקערן צו עסטרייך נאבפאלננדיק דעם ביישפיל פון עלזאם און לאטריננען, זועלכע סערנ סיניסטערתם האט נעבט^ ד^ךקל^ו0_ אן האבן זיך אוסנעקערט נאך לאנגע *ארן צא־יק דער באשלום!וונ ס..לג א״י א<, נעפאםט געןןארנ נו פראנקרייך. דורך מר ענגל־ש־אמעריקאנער קאטיפיע, אוב ח איגערלעבע וארנן פון איטאליע זייגען נישט, ווי עם גיכנ אג די י׳ידג. אונטער מר הש־ אויך נישט קיין קלענערע. די ווירטשאפמלעכע פעה פוג ח אראבישע קרייין. סיטואניע פון לאני, אנגעוזיזן אויף א לעבנטמיטל איטפארט. חאינירט דורך דעם קריג און פינאג־ די ידיעה. אי 10 שיפנ טיט אלמלעגאלע פיעל דערשעפם, את א פרויעריקע. די צא ל ארי פון 43. 7. 25 און אויך די אונטערהאנדלוננען וועגן וואפנשטילשטאנד, נעפירט פון זיין איני- ציאפיוו נעטעגחק אין אכט, אז דעד באנקראם פון מוסאלינים פאליטיק האט שוץ דאן אננענו־ טען דייטלעכע קאנטורן. עם האט אויך גישט נעווירקט איבערצ״נגד אויף דער עפנטלעכער מיינוגג רי פאקמן פון דעם קעניגם פאטיליען לעבן און נעטלעך: אז איינע פון וייגע טעבטער די פרינצעפין טאפאלדא איו נעשטארבן אין קאג־ נעטראציע לאגער בובענוואלד סוף יוני 1944 און די נווייטע פרינצעסין טאריא, צוזאטען טיטן מאן, דעם פירשם לורזויק דע נורבאךפארטא, דעם תגגערן ברודער פון דער נעוזעזעגעד עסטיייבישער קייסערין זיטע אין טיט אירע 4 קינדער האבן פארנראכט עטלעבע יאר אין דייסשישע קאנצע־ טראציע לאנערן. טיט רעכט-ויערט פארנעוואו— פן רעם געוועזענעם קעניג, אז ער איו געויען א פאטיוו תערקצייג אץ ח העבט פון חקטאםאי. y^ü ״ אייטערנטיגיסטעייום או ער האם אין טשך פון זיין 58 יאריקער הער־ ״״ ׳ ״״״״ ‘ י דערקלערם... ׳טאריטעט פון וייגע און אונמערר״ן פי! פאיאו'םזעז עקספערטנ וועלכע 'האבנ נאשלאסנ דעם חל,קה לאנדאג ש. ר. ,ד. מ.) ראם בריט־שע אוי־ :אבע שוי דמר . . .. 1 .r ״m-. ,״.י.,-״״.-..- .... _u..— ... :1 ער האם אין טשך פון זיין שאפט נישט מרלערנט די י' צזקונפם“׳ יואם א ז די או'פנאנע םוי יעי פל’אנ נעטיינואם טיט וייערע ענגלישע קאלענן. פאלימיק, און אז ער האט געטתם באשטראפט Vl י ווערן פאר זיין אגטייל אין מר רתקער קאטא־ אפגעבן יידיש פארטענן פארן . םטר$םע וואט דער פאשיסטישער רעזשים האט י ירי ש ן פ »ל ק נעבראכם רעם לאני• מם קענינם קריטיקער פאריז (ב. ב. צ.) די אלייעלמלעבע יידישע אונמערשטרייכן, או אין דער ציים פין סוסאליניס ארגאנתאציעס ד.אבנ צונעשיקט א טעטאראנדום סוקיע«[ אי, עו «לש־ענדיק נעג«״•« «י'«1 אלע תלעגאציעם פוג תר שלום" ק^נפערענץ, .... שטריקל פין מם דוטשדם אימפעריאליסטישער א'נ זועלכע ויי פיומרג איג יעדג שלום אפמאך עולים פונ אייואפע מרנענטערג זיך צו די ארץ- בעמסלאזע איו א רעקארד צאל. וי ד^־נרייכט פאליטיק. אנעטענדיה רעם 30. 5. 9. רעם טיפל פיט ח פיינדלעכע םלוכות אר״נצישטעלנ א קלאו־ ישראל ברעגנ האט ארויטנערופג א שטארקע שוין אדום 10 ם־ליאן. די נאבטלהטה פיטואציע "י יעם זולע, וואט ואל פאתיכערג, אז פארפעגנש סיג פאראינטערעסירוגג, צו עם וועט זי' מרלויבט דערלויבט נישט קיץ מיריסמישע און עולי רגל וזערג צו באטרעטג דעם ארץ־ישראל באד!. אויספלונן פון אויסלאנד. וועלכע האבן פאר אויף ד* שי&ג נעפינעג דך 10.000 עו^ם, אףי־ דער טלחטה פארלעשמעלט טיט דך » באדיימג־ סער ח פארהאלטעגע איג חיפהיער פארט. דיקן קוואל פון איטאליענישע הבנסוו^ דערווייל העל פן איטאליע די פ. 0. א. און אונררא, האט איג א דעבאטע איג אוג־ שטעלגדיק ויי ח טיטיקע שפית! און אנדערע טערנ״הות ויענג רער פאלעשטינער פראנע דער- אדטיקלען, אן וועלכע וי ויאלם געווען פארמשפם קלערט, אז אויב די ענגליש״אטעריקאנישע מיט־ אויף הועער און נויט. ארבעט וועט זיך נישם אי־ננעבג. וואלם טענ וו• אזי' איטאליע וועם זי1 ארויסוויקלעי• באדארפט איבערנעבנ ראש עננלישע טאנדאט פון ד• אלע פארפלאנטערטע עניגים איו שוח^' פונ ארץ־ישראל דעד יו. עג• פאראויסואנן. ״קי־פער פון אביסיניע”, או! אין 89. טיפל "קעגיג פון אלבאניע“. מרמאררעטע "דג, וועלבע האבנ גישט ייען יייקטאר עטאנועל דער דריטער את שים, ואלג א־בערגיינ פאר באשט־ססע פאגדג, רעש 44־.5.0, אייף מאדנן נאכן באפרי־ען תי0• וועלכע וועלג פינאנפירג אוג פובסידירג ידי אי- נעצויאוננען נעווארן איישן שמך פון א פארפראג בעחירלונג אוג באזעצונג פיג די פארבליבענע איבערגעבן. דע־פאקטא, די l'nP יעם פראד אייר»פייאישע ייק. עגגלאגד האט געשאפג די יידישע נאציאנאלע 4>יים אין א־י ...! לאנדאן. פ.ד. <ב.ב.צ., דער היינטיקער .סאנד" טייטס־ שרייבט, או עם איו געוועג פאלש נאכפאלגער אוטבערטא, פירשם פו! פיעפאנט, האט ער נישט געווארט אויפן רעזולמאט פון רער פאלקס־אפשמיפוננ פי! מם 46־.2.6 ער האט אויסגעקליבן רעם טאטענט פין פארטעלער אבדיקאציע פריער, - רעם 45־9.5 נענו׳ (# אי־