Mannheim
Compact Memory

Undzer Worṭ · 1946-08-02 · 20 (2.8.1946) · p. Seite 8

Scan of the page
Image: UB Frankfurt, Visual Library (IIIF)
Journal
Undzer Worṭ
Volume
1 (1946)
Issue
20 (2.8.1946)
Date
1946-08-02
Page
Seite 8 (sequence 8)
Language
Yiddish, English
Belongs to
journal issue
OCR quality
63% known words query
IRI
…/7242850-8596732-8602052--166-8598116
Visual Library
page viewer of the UB Frankfurt

No entity mentions on this page.

OCR text

ZAJT 8 אונרזער־ווארט FRAJTIK, 2. AUGUST 1946!■HEB HHBEE■ OHIM Ulli Bazuch in kibuc ״Nili" (Nocham) Wcgrt fcibtic ״Nili“ hob ich szojn ejnike mol gekert un geltint. ober etszt nodt dem wi ich hob im alejn baztidit un gezen, hob ich bakumen a riditifee forsztelung loegn dozikn kibuc, welcher macht dem besfn a/mfruh mit zajn moderner ajncithtung, wunderbare feldez im (juin cezamensztel fun di chiweirim. Bazunders simbloisz iz dos, wos der Ple/feershcf, tcu der kibuc gefint zieh, hot gehen dem grestn so/ne-Jisrot/l, Jul- )us Sztrajdier, welcher decwatltjecl zajn urteil aifn Nürnberger proces. Di junge chalucint, welche bildn in Pleikershof a najem produktiwn jidiszn Up, bawajzn dermit der weit dem hejptdt MM dersun. ioor s' hot geprejdikt der frijerdiker bazteet fun der doziker ferme in zajn ltgneriszer, hecen'szer cajtung ״Der Stürmer". Ojf cepifeenisz ale /idisze sonim fun Sztre/Aer's min hot men dem kibuc ongerufn mim nsmen ״.V! I i", welches enthalt di rosze;-te;!ees fun di werter; Necoch Jisroejl 10 /eszofee/r — Jisroe/I toef feeinmol niszt untergejn . -.1 Fun der wajtns zet men /latem einike 6(0/- waise jener un di ojfszrift mit grojse o/sires; ,,B r u c h i m h ab a i m!" In kibuc zet men umetum hebrejisze terminen wi: ״Lul" ״refet“ Der kibuc ״N 11 i" iz gvgrindet'gewom in Nowembet 1945 un er hot damolt gecejlt 20 chaweirim. Trat ale szioerifea/tn wos zej hohn gehör cu bakemin, hobn zej mit ze/er szarfen wiln dies ojsgehaltn, un fenfen hajnt mit cufridnhdjt ojf ze/er szejner wirtszaft 1m blijsnde felder. Ale arbefn, firn 0/s dleifi di 100 dialudm im chalucot fun kibuc. Di szcheinesdifee dafezisze po/erti bewundern mamesz, wi Jidn kenen zieh azoj umgejn mit feid-arbet. Dos iz natirlech der sztolc fun der dtewraja. Der kibuc bazict 100 ha badn; feld, wald, un weiser. Derfun zajnen 60 ha farzejt mit körn, wejc, hoher, gersztn, kukuruze, kattofl u. a. w. Dos geretenisz, iz an ojsergewejnlecho. Musterha ft rejn zafnen di sztaln fun ki, ehazejeim, szof u. a. 10. Ales iz ajngeriditet Iojt di modemste klolim. Di ki wern elektrisz gemolkn un di milch wert filtrirt in a speejeln cimer. In cioe/tn cimer arbetn 2 diawejrim bajm ojsfelapn puter. Der kibuc ״Nil!" hol zieh fra/wilih far- (lichtet teglech cucuszteln etlech'e Kanon frisze milch farn läget Fürth. Dos iz a rer szejner ehatoeriszer gest un a badaftnde hilf far dt kinder un kranke funnt lager. Zer ibergegebn arbetn di bachurit in ״Lvl" baj der hiner-cucht. Umetum arbetn menczn mit fre/leche 0/sdrufen oif zciete penemer un ale wiln wi am best» buherszn jedn landwirtszafts-cwajg, wajl zej grejtn zieh befeorew cu der ailja. Bazundete oifmerhzamkejt fardint der madrith Bazuch Chita, welcher farwaltet mitn kibuc fun onhojb fun zajn ekzistenc. Er iz an energiszer un tichtiker man, welcher gefint an 0fsweg fun ale szioere situaejes. Wen men farbcchgt a׳ tog in kibuc '״N i I i", filt men atojs a sztik lebn fun E. J,-Jiszuw. Di fün dfcr zun opgebrente jugnt iz ful mit lebn un sztarfen ttI». Di fraje cajt filn zej 0/5 mit gajstiker erbet Jedn tog kamen for ״chugim" fun Iwrit, Un 3+4 mol in der woch ״sichet" ojf farszidnarfihe aktuele temes, welche hejbn dem feullureln niwo fun di chawejrim. Jedn Szabes Kumt for an ״Ojneg Szabat", in welchn s’ nenten ontejl ojd1 gest fun di szchcjnasdike lagern un kibucim. In der cajt fun zajn kurzer ekzistene, \ hobn dem kibuc bazucht widnikc gest. Do iz gewen die enplisz-amerifeanisze E. J.-feomis/e. For,Ke woch hsk dem kibuc bazucht der amenfeaniszer ambasador in Da/czland, welcher hot ojsgcdrikt zajn anerkenung far der musterhafter Ordnung un rejnkajt fun kibuc. Di chawejrim wem sistematisz dcrcojgn cum E. J.-lebn. In kibuc decszajnt ale 2 wochn a want-cajtung, welche zogt ejdes wegn hojehn bawustzajn fun di thalucim. Der kibuc hot baszlosn cu grindn in E. J. a.naje kwuca un macht szojn forbrejtunjcn cum ״hitjaszwut". Di por leg 100s mir hobn ferbracht in kibuc ״Nili" wein undz bla/bn in zifeotn als szejne derinerutteten un dos hot wtrklcch gesztarkt undzer ibetcajgung az ״Necach Jisroejl lojiszakejt I“ Rut Ma/tefe. Anthilung fun denkmol ״Mordej Warsze" durchn ״Haszomer Hacair“ in Strüth 8־ zajnen farhan gewise geszejenlszn ln undzer tof-teglechn lebn, welche ojgnbllklech machn zej dem ajndruk fun gar-klejne zachn, un als azelcb^e gejen mir farbaj nebn zej glajchgiltik. Wen mir wiln zieh ober ojf ejn minut opszteln un wegn zej a tracht ton, dan waksn ojs dl dozike klejnikejtn ln gor wichtlke Problemen. Zajt a por wochn zajnen di chawejrim — szomrim baszeftikt bajm grobn, hakn un formim epes Inhojf. Der eil fun der doziker arbet in kejnem nlt gewen bawust. Der sod, fun der bozlker zach iz nor bawust di eh’ eh’ Arje Frld un Szmucl Lichtbraun, welche zajnen specjel cu dem ewek gekumen fun Pöcking kedej oncufim mit der doziker Un plucllng, Frajtik dem 26 d. m. far dem ״Oneg Szabat“ kumt for di anthilung fun a ,jnifal ächroni“ un a denkmol lekowed dl ״MordeJ Warsze". Di fajeriechkajt iz gewen a herleche: ale ongeton in wajsn, jeder kwuca mit׳ Ir ,.degel“, fonnirn zieh in a langn eug, welcher marszirt cum ort mit gezang. wu 8' darf forkumen dl fajerlechkajt. Bajm denkmol sztejen di szllchim fun E. J. un madrlchim fun ״ken“, forsztejer fun der UNRRA mit der dir. Miss Pean un ajngeladene gest fun szchejnesdike kibuclm un fun der ortiker org. ״Dror". Di sztimung an ernste, a fajerleche. Es derhert zieh a szal fun trumpajt.'un di biojwajse fon eit zieh arojf ojfn maszt. 8' redt dir. Miss Pean, ojsdrikndik ir tife cefridnhajt mit der arbet fun di szomrym. S’ bagrisn noch andere chawejrim, un dan wert anthilt der 'denkmol oj f welchn s' wert awekgelejgt a kranc. Der denkmol iz prechtik ojsge^ertikt un lz farzen mit der ojfszrift: ״Zikaron lagiborim szenaflu bead hacherut wehamoledet — Mordej Warsze 1943'־. Rechts fun denkmol gefint zieh a simbollszer kejwer Iber welchn s' hengt der slman fun ״haszomer hacair“, a grojser Cijon un illje. Dos ales wert balojchtn durch Bamberger Es zajnen do fragn wos lozn zieh niszt barirn culib farsztcndleche tajmim. Jeder ken undzere ongcwejlnkte Problemen, jeder filt, az es wem dagangen awles, wes farszwcchn dem jidiszn kowed un kajn szum mitlen wern niszt ongenamen . . . Agew, wert ajngefirt fun 1 ojgust, a naj gezec, wos farflichtet jedn DP. cu arbetn, far welchn er zol bakumen a farszarkte far- - flegnng un a specjel balojnung. Di wos wein zieh fun der arbet opzogn, wein ln der erszter rej bakumen kienere baszpajzungs raejes un noch a chojdesz (pustepasewen) arumgejn on arbet, ken men derwajtert wern fun lager. Efszer wet dos gebn dem sztojs cu Ukwidlm dos krenkleche lejdik gejn . . .? A dank di bamijangen fun lager komitet un dl hem Pegel un Herszkowicz, zajnen endlech farendikt geworn ale forberajtuna specjel instalirte untererdisze elektrisze ajnrichtung. Fun links, dl mape fun E. J. mit ale kolonjes sztet un derfer. Noch der oficjeler , tejl farbrengen dl chawejrim baj iajn-serwirto tlszn un ge- Zangen dem oneg-Szabat. Dl ch' ch’ Frid un Lichtbraun wi ojeh a tejl funm Irgun hobn far der doziker arbet fardint a hareikn ״Jaszer kochachem“. A. Klag. lager-szpigl gen cum ojfnemcn di kinder ojf opru in bad Kissingen, wu es wart» ojf zej ojsmeblirte. 22 cimern. Cu 3 kinder in a cimer. A personal fun 10 perzon wein badinen dl kinder, 3 ojsgeszulte kuchers wein cugrejtn di szpajz. Es wet arbetn a specjeler sanitarer aparat, welcher wet acht lejgn ojf dem gezunt cus2tand un ojf der sanitärer Ordnung. Der gancer personal wet zieh gefinen unter der direkter lajtung fun szullerer her Proweller. Di Kinder zajnen farzorgt geworn mit zumer klejder un bakumen cugetejlt cum opfern ״Joint“ paketn. Di fule eugezogte baszpajzung fun Lager Direktor her Pearl, ir szojn arojsgeszikt geworn ojfn ort. Nebn dem wojn-fligl iz farhan a szejner ojbst gortn mit ale bakwemlechkajtn. A seltene zejenswirdikajt iz der kristal-zal, .dos zajnen plecer wu dl kinder wein kenen fraj gut farbrengen di opru cajt. Di Kich hot di modernste ojtomatisze ajnrichtung un di esns wein cugcsztelt wem durch der winde In di wojncimern. Nebn di cimern zajnen farhan fajn ajngerichtete bodeimern. Es iz cu hofn, az di kinder wein hobn a rujikn un frejlechn opru-sezon. Dem komitet für zajne bumijungen un di ale. wos hobn cugelejgt mlj — a hareikn In a klejner hilcerner gebajde, noent bajm ajgangs-tojer in lager Bamberg, gefint zieh a baszejdene Biuro far Informacjes ongefirt fun h’ J. Szwajcer. Bald noch zajn onknmen in lager hot der h' Szwajcer zieh glajeh genumen cu szafn dos -zejer nudeche Informacje Biuro, welches hot szojn bawizn — in der kurccr cajt ""־ fun ir tetikajt — ca farbindn un ojfzuckln krojwim, wl eitern, brlder, szwester un noontc frajnt fun dl ״farszlepte“ lager ajnwojner, durch der farmltlung fun cendliker jidisze organizaejes in der gorer weit. Azoj zajnen ongekumen fun farszejdene lender wi: Amerike, Erec Jisroejl, England, Szwejc un andere — hecher 3000 brif un ccndliker paketn fun E. J. un Amerike. Jedn tog wern dcrlcjdikt un awekgeszikt an erech 200 brif — durch der post — cu krojwim in farszejdene lender. Teglecb wern dertejlt nudeche infarmacjes far 200—300 perzon in farszejdene in- In der doziker. nuclecher arbet helfn mit dem h' Szwajcer — der h' Altschiller un frajl. Bleier Roza. Der simpatiszer unternemung — winczn mir grojsn derfolg un dem lajter h' Szwajcer — a hareikn dank far zajn mifuler arbet. G—d. Undzere Lejner Frajtik dem 19 Juli in dem grojsn, zorgfeltik dekorirttv zal fun najem durchgangslager iz forgekumen a grojse fajerleche akademje cum ondenk fun Dr. Teodor Herd un Chalm Nachm an Blallk. Ojf der akademje zajnen anweznd gewen ale Jidn fifn der sztot un fun lager. In der akademje hobn antejlgenumen di forsztejer fun 8amberg: B. Ornsztejn (Central Komitet ln Franken), Zew Dessau (Hanhaga Haraszit ״Nocham“), Isroel Wagenfisz Merkaz glillt (Franken), UNRRA Direktor Lerner. UNRRA Doktor Drelfus un forsztejer fun ale ortike grubn, kibuclm un organizaejes. Noch jeder rede zajnen recitirt geworn farszidene szafungen fun jidiszn lebn un gezüngen geworn Uder, Di akademje lz adurch mit gT0Js derfolg.

Text as recognised by OCR (ABBYY FineReader), without corrections. Entity mentions: TagMe (2021); their positions were matched to this text again.