Undzer Worṭ · 1946-07-12 · 17 (12.7.1946) · p. Seite 6

ZAJT 6 אונרזער ווארם FRAJTIK, 12. JULI 1946 דער צ.ק . פראנקען ביי׳דער ארבעט. ימי[ אךגשטיין_האם גענעבן פראבטפולע רעוול־ טאפן. עם ליגן צעגדלינער טויזנטער דאקוטענטן, מאם שמאמען פון פארניכטעטע יירישע קהלווז פון פאר דער היטלער ציים און שטעין טיט זיך• פאר די גרויזאטע פראגעדיע פון דייטשן יידנטום. עם ווערט אויך געזארגט פאר דער ני־סטיקער אנטמיקלוגנ פון דער יירישער באפעלקערונג איגם ראיאן. אין עליבות פון צ.ק. פאדן אדום טיט רעפעראטן די עקזעקיפייו'טיטגלירעו־ ח־ ח* ארגשטיין א״בל-ד און וינגער. פ*םא: זינסם־ץ דער־ ומרטשאפטט־אפט ארבעם אונטער דער אנפירונג פין פרזי רעגינא הופערט. עם ווערן פאנאנרער נעפיילט די פראה־קטן און קליידער וואם קוטען אן פון דושאיגט. . אין צמישנד״ט איו אוועק די דירעקטארין פון הסאינט מים חנה ליפא און עם איו אגנעקוטען א נייער דירעקטאר סר, אירמינג'קוואטגיק. יי עם זיינען ארויסנעגעבן געווארן.21 צירקול. אי; פארס־דענע אנגעלעגענהייטן. עם זיינען ארזיסנע־ שיקט נעוואק־צו די אבמ*ילוננען.און צו פריווא־ טע פערזאנען אן ערך 2000 בריף. דער נעזונהזייטם־אמט ווערט אננעפירט דורך מים רבקה ליין. עם זיינען ארגאנחירט געווארן ,אטבולאטאריעם אין באפבערב, האף, קראאסן און אין אנרערע ארמסאפפן. אין באפבערנ נעפעט מך אויך א סטאטאפאלאגישע אסבולאפאריע, די אמבולאטאריעם נעפינען זיך אינטער דער לייטוננ פון נוטע פאכסעגישע דאכןטמרים. דער צעגמראל קאם־סעם האם נעשאפן א שפיי־ וע־ ואל פאר די געסם פון ראיאן, אין וועלכן עם מערן פארפלעגם ביו 80 פערזאן טעגלעך. דער נ, ק. אין פראגקן איו א מוסטער• פון א בר-יט פארצווייגטער מעטיקיים אויף אלע געביטן פוןמירטשאפטלעכן, בעזעלשאפטלעכן און.קולטו־ רעלן לעבן. די אלע׳איבריקע אטטן, מערן נעלייטעט פון פרעזידיום פו; דעם 3.ק. אין פערזאנע ן;!־" ה.ענר־ צווייג, טענענכוים, און אי־בלער. נען ארגאניוירט געווארן נייע 10 קבוצים און די 21 שפאטישע פוגקטן זיינען אייפגעיואקסן צי 31 פונקטן ד. ה. עט^ייגען אנשטאנען ני ע 10 פוני קטן. די צאל יידן איו'אזיסנעוואקסן פין קגאפע 6000 אייף קרוב 10,000. דער ראיאן פראנקן איו דער א־יגציגער רא־ יאן אין דער אסעריקאנער ואנע מאם נאויצט א פראנספולע ארנאניואציע סיי אין צאל און סיי אין איר פאך און גייסטיקע קענמענישן. אוויפן געביט פון גריגדן קבוצים האבן פיל נעלייסמעט דער ראבינער קאפיטאן שאפירא. פרעזעס ענדצווייג. נעגעראל־סעקרעטאר טענעג־ בוים און דזשאיגט דירעקטאר סיס ליפא. יעדן חודש סאבם דער צענמראל קאטיטעט אינספעקציע רייזעם איבערן גאנצן ראיאן. ויי קאנסטרואירן ח ארכעמן פון די קאנמיטעטן, דער־ טיילן אינםטרוקציעם און אגווייוונען אז די אד- בעט ואל גיין וואט בעסער. די יורירישע אפמיילונג אונטער דער אנפיתגג פון ח־ א. אייכלער פירט א בריים פארצמייגפע מעטיקייט. איו דער ערעטער דיי ציט זי צו פאר־ אנטווארטלעכקייט די היפלעריסטישע פארברעכער פון אוגדזער טראנעדיע און וארנן פאר א ומבע־ דער יירישער נעזעלשאפט. די ׳ארבעם פון דער היסטארישער קאמיסיע אזנטער רער פאכמענישער אנפירונג פון ח• בג־ דער עקזעקוטימע, נאך א לעבהאפטע דיסקוטיע, אין יועלכער עם האם זיך באטייליקם א גרעסע־ רע צאל אגטיילנעטער, ,איז אויטגעמיילט געווארן אן עקזעקוטיווע אין פאלגנדן באשטאנד! ענדצווייג לעאפאלה, פארויצגדער וויצע פארויצער נעגעראל־םעקרעטאר ווירטשאפטם אטם יורידישע לייטער קולטור ליימער לייטער פוןד\םט.קאם. קבוצים אמט ווידערגוטסאכינג טעבנישע לייטונג tr‘ קראא עסיל ' מענענבוים בייגיש ד״ופערט רעגינא אייכלער איגנאץ זינגער פילים ארנשטיי; בנימין בלאכאזש קלמן קאלב בערנארד• עם איו אויך. אויסגעוויילט געווארן א רענויז־ יאנם קאטיסיע פון דד״ פערזרן 1) דראגסקי 2) געללער 8) זאלצבערג אריה. טיטן אויסוויילן ד־ עקזעקומיווע האט זיך אג־ נעהייבן די נארטאלע טעטיקיים פון צענטראל קאטיטעט אין פראנקן. דער פראסאקאל איז אי־ סעקר. ®לנעננו־ם בערגעש־קם נעהארן צום צענטראל קאטיטעט קיין מינכן. דער צענטראל קאטימעט אין מינכן האט באשטעש-קט ד• עקזעקוטיווע און אירע רעכט דעם 12״ט! טערץ 1946. א כאראקטריסט־ש בילד פץ דער טעטיקיים פון צעגמראל קאטיטעט פון ראיאן פראנקו פאר די 4 מאנאטן, קענען זיין פאלנגדע דערגרייביג־• געז! א־בעמעטפען 8תי־זער. מאם האבן פאר רער היטלער ממשלה נעהערט צו "רן און נעטלעך: היינשטראסע 8, שיצנשטראסע 3, און פראטענא־ רער צ. ק. ניט' ארויס צווי• מאכן צייטוננען אן יידישע און אן אונגארישע [ב״לאנען, וואט באטראכטן אלע פאל־ם־שע אין געזעלשאפטלע־ כע פראבלעטען פונם יידיש; לעבן אי; גלות און אין ארץ ישראל, זי איו או־ך רייך ם־ט וויסג־ שאפמלעכע פסיכאלאגישע און תיסטאר־שע אפ־ האנדלוננעי. אין רער צי־ט פץ די 4 חדשים, ו¬י¬ דעם 30־טן דעצעמבער 1945 איו מך צום ער־ שטן מאל צינויפנעקיסען די ארנאג־מר־קאם־סיע בכדי צו נרינד; א צענטראל קאטיטעט אין רא־ יאן פראנקען. וי איז באשטאנען פון פאלגענדע פעחאנען. ענדצווייג לעאפאלד באמבערג, טענענבוים בי־נוש ־״ קראא עמיל פירט לאנער• לאפידוס ויסעד פאטעגשטיין. א־יגהארן ' באסבערג לאגער און שים ליפא הנה, חשאיגט דירעקטארין פארן ראי»; פראנקען. אויף דער דצינג איז נאשלאסן געווארן, אז ביון אנטגילפיקן אזיספארמירונג פון צענמראל קאמיטעם זאלן נעבילדעם וועד; דר״ רעסארטן 1) פחןזעש ל ענרגוו״ג פאליטישער 2) קולמורעלער 3) יורירישער. אץ די רעסארטן ווערט אמך איינגעגלידערט ד״טעמיקייט פץ דער ציוניסטישער ארגאניואציע, דער ׳ידידי־ שער גאמע; פץ דער צענטראלע איז באשטיטט געמארן: יידישער צענטראל קאסיטעם פון 15 קארפם. אלם באפולטעכטיקטער צו לייטן טיט רער גאנצער טעט-קי־ט א־ז באשטימט געווארן רער חבר ביינו® טעגענבוימ. דעם 17־טן יאגזאר 1946 איו אונטערן פאחיץ פץ "חשאינט- ד־רעקטאר־ן חגה ליפא פארנע־ קוטען די צווייטע ז־צונג. עם איז באשלאסץ גע־־ יואר! אץ הסבם טיט ד• פארשריפטן פין •מינכן צו ש-קן 12 רעלענאטן און 2 פארטרעטער צים קאננרעם. מאם איז פארגעקומען דעם 28-27 און ,29־ט; יאנואר אץ ט־נכן. עם .איז אויך אויסנע־ ארבעם געמארן א סטאטוט פון 11 פונקטן. דעם 7־ט; פעבריאר 1946 איו פארגעקומען א צוזאמעגפאר פץ אלע ארסשאפטן, פון 21 שטעט און ס קמצים. אין צוואטענפאר האבן אנטייל נענומען, רער ראבינער קאפיטאן שפירא, און די דירעקטארן פון דזשאינט מים־ חג־ ליפא. עם איז אמסגעוויילט געווארן א פערטאנענץ קא־ טיסיע, מאם האט אדורבגעפירט די וואלן פון Doktojrim konferenc fun Bamberger rajon (Franken) Zuntik dem 7-tn jull 1946 hobn zieh larzamlt dl jidlsze doktojrim fun geblt Franken ln Bamberg. Schützens! 3 in lokal fun der Jldlszer ambulatorje bajm C. K. Pran- Dl konferenc eint der Her Dr. Feldman (lajter fun der Bamberger ambulatorje) mit a kurcer rede in_ welcher er wajzt on ojl der “szwerlr 'ojfgabe Junm Jldiszn dokter, ojf ■wem«! es ligt der chojw gezunt cu machn dem mirrirtn־ organizm tun dem klejnem lbergeblibenem tejl Jidn nochn grojsn ,Jldiszn welt-churbn" in der cajt fun zajn cajtwajlikn ojfnhalt do ln Dajcziand ojf zajn weg ln zajn hejmland, wuhin er darf szojn kumen a gezunter un szteln zieh cum dinst fun zajn kalk. Dt dozike ojfgäbe funm jldiszn dokter, lodert a farsztarkte onsztrengung fun zajn energje. Doktor Feldman bet baern di gefaiene chawejrim in der cajt fun der hitlermagejfe. Di farzamlte sztejen ojf fun di etter un mit a ewej minutlkn szwajgn gibn zej op kowed di kdojszim. Doktor Feldman ladet ajn cum prezidium tlsz dem gast fun der. hojptkwartir in Regensburo froj Mjr. Dr.Manltow, Mrs. Lyons Riwke, Dr, Ganc Szrauel fun Fürth un dem iuvsztejer fun der presc Ch. Goldzamt. Dan bakumt dos wort di froj Mjr. Dr. Manltow, welche sztelt zieh specjel op ojf »der rol tun dem D. P. doktor, ojf wemen es 1s gefaln zejer a szwere ojfgabe un wemen es 1z cu fardanken dos tarmajdn epidemisze krankhajtn, larwos men hot zieh szark geszrokn. Di regirung szact op dem wert un szect sztark di lajstijngen fun Jidiszn dokter. Dl rol ober fun jldiszn dokter wet kesejder wem »zweier, wajl dl UNRRA farklenert ir tetlkajt un es wet noch ojskumen cu hobn ansztot dem mediciniszn sztab fun 500—600 doktojrim In undzer HQ.,-nor cu cjn doktor in jedn rajon, azoj az di gance last wet faln ojf di DP. doktojrim. Zi ejeet di jidisze doktojrim cu zajn apolitisz, nejtral un wajterzich farnemen mit der hejllker misje fun hejln un ophitn dos gezunt fun di lajdnsbrider. Zi bet ojeh zieh baszrenken mitn arojsgebn dl tisze far- Ordnungen, wajl di UNRRA wet zej niszt honorim Es darf geszafn wem an enger kontakt ewiszn doktor, UNRRA, Joint, Komitet un. lager ajnwojner (aplodismentn). Es antwiklt zieh a. diskusje, in welcher es nemen ontejl kimat ale doktojrim. Dr. Llszner (Fürth) macht ojfmerkzam, az dl jidlsze kranke wlln niszt llgn in dajezlsze spiteler, er wajzt on faln fun nacistisze moji meloche ln dl szplteleT, wos wirkt zejer szlecht ojf dem gezunt fun dl kranke. Er drlkt 0J& zajn mejnung, az mit dl gezunthajts aratn baj di komitetn darin lajtn doktojrim un niszt mencsn, welche hobn niszt dem mindeste bagrif in me- Baj der zelber mejnung iz ojeh der Dr. Mühlstein (lager Bamberg), welcher drlkt ojs dem wuncz, az dem doktor zol gesztelt wem in zajn reszus a gewiser procent fun Joint produktn farn djetiszn fartejln dl kranke, un es darf zajn an enger kontakt ewiszn komitet mitn orts-doktor. Dr. Osterweil (klnder kolonie Fürth) derklert, az es wern gemacht grojse szterungen mlcad 'der UNRRA far welcher es ekzistirt niszt kajn ,szum szprach fun iarsztendikung. Der doktor hot sztendik gehat prestiz bajm ojsflm zajne fllchtn un jict geflnt er zieh in a läge, wen er darf ojsflm di onwajzungen fun a krankn szwester, welehe halt zieh far an UNRRA baawtln un derklert, az di iz niszt mechujew untcrcuordnen zieh dl Jidlsze doktojirm. Baj azelche baäigiingen Iz, immeg'iech cu arbetn. Der gen. sekretar fun CK. Pranken h’ Tenenbojm hot in zajn bagrisung farzichert, az di komitetn wein ton ales megleche mit- Cu helfn di doktorjrim in zejer arbet. Dr. Feldman dankt der majorin far ire onwajzungen un zogt, az di doktojrim wein zieh bamijen in zejer arbet richte zieh lojt ire onwajzungen. Di nochmitog zicung hojbt zieh on mit an inhaltsrajchn un balerndn referat fun Dr. Mühlstein Iber praktiszer Chirurgie fun ejgener derfarung, welche di farzamlte liern ojs mit grojs ■ojfmerkzamkojt. Dos wort bakumt dan di Joint forsztejerin Mrs. Lyons R. welche zogt az es iz falsz di mejnung, az men ken zieh nit farsztendikn — men darf arbetn, ojf szwerikajtn treft men zieh umetum on, un dos darf bichlal niszt opszrekn bajm derfiln di hejllke fllchtn fun a dokter. Mrs. Lyons glt Iber ir plan far wajterdiker arbet, — welcher anthalt ewiszn andern 3 grojs ott dos szikn di wos nojtikn zieh in kuraeje in Sanatorium, cu wos zi farlangt di mithilf fun dl doktojrim In zajn szlus-rede bahandlt der doktor Feldman di frage fun bakenen dos hillspersonal mit di elementarste bagrifn fun piediciniszer hilfs dertejlung un mer fejlke szikn ojf wajtere dergencung kursn kajn München. Es darin geflrt wem brejte ojfklerungen Iber der profilaktik un. langen krankhajtn — farbindn zieh mit kranken-hajzer un dringende faln tejkcf szikn in Sanatorium. Ojfn geblt fun wenerisze krankhajtn darf ongenumen wern di wajtgejendsle zorgn un mitten kegn ot der cholaas. (Hemszech zajt LI