Mannheim
Compact Memory

Undzer Worṭ · 1946-07-05 · 16 (5.7.1946) · p. Seite 3

Scan of the page
Image: UB Frankfurt, Visual Library (IIIF)
Journal
Undzer Worṭ
Volume
1 (1946)
Issue
16 (5.7.1946)
Date
1946-07-05
Page
Seite 3 (sequence 3)
Language
Yiddish, English
Belongs to
journal issue
OCR quality
63% known words query
IRI
…/7242850-8596732-8602046--125-8598079
Visual Library
page viewer of the UB Frankfurt

Mentioned entities

OCR text

5 entity mentions

FRAJTIK, 5. JULI 1946 אונדזער ווארט ZAJT 3 FUN DER POLITISZER WELT Politiszer Iberzicht (fortaecung tun mimer 15.) Problemen fun NontirMizrach Der cwejter atut, dos 12 naft. Dl arabisze regirer un firer bazlcn arum 2'3 fun dl gance bawuste naft-rezerwn, wos batreft arum 250 miljard fesiech." Amerike c. b. disponirt nor mit 35 miljard feslech. In dem hinzicht sztelt for mit zieh der Nonter Mizrach a rizike farinteresirungs-sfere ojeh far di F. Sztatn. Der kenig fun Saudl-Arabie, Ibn-Saud, hot gedrot» az in Jal, wen dos jidlsze Problem wet niszt gelejzt wem ln ejnklang mit zajn mejnung, wet er likwidim di amerikanisze koncesjes in dem persiszn ajngus. A cwejter arabiszer firer hot zieh ojsgedrikt: ״Wi lang mir hobn naft un di industrfele felker fodern es, haltn mir ajn in undzer hant dos glajehgewicht fun kojehes. Di Jidn fannogn niszt kajn naft. Mir kenen szmlrn di politlk fun Nontn Mizrach un zej kenen es niszt ton. Derfar hobn mir far gomiszt kajn mojre-“ In licht fun di faktn iz farsztendlech, az di anglo-amerikanisse E. j. komisje, welche iz basztimt gewom in nowember 1945 ojfn 8m ach fun di baszlusn fun prez. Tr um an Un Attlee. hot forgesztelt mit zieh a pruw cum apszlepn di iejzung fun E. S. Problem. Zi hot in der wirklechkajt forgesztelt mit sich a raflnirte formul, welche hot gezolt opwendn dos umgllk ln E. J. Dos iz gewen ejgntlech a sukses far dl Araber. Es iz darlber niszt kajn wunder, az ln Kairo, Alezandrie un andere arablsze sztefc iz di declzje bagrist gewom mit entuzjazm. Di baszlusn fun der E. J. komisje zajnen tarefntlecht gewom un. hagam es iz szojn fil cajt farbaj fun dem moment, iz doch niszt kentig kajn szum bawajz fun praktiszn lejzn dem brenendikn Problem far Jidn. Di reakcje fun der arabiszer weit ojf di baszlusn fun der komisje iz gewen a solldarisze. Achuc protestn cu der amerlkaniszer un engliszer regirung, iz ojeh far- •efntlecht gewom der Projekt cu szikn a *specjeln delegat kajn Moskwe. kedej betn di sowjetisze regirung. zi zol di frage forlejgn dem Weltzicherhajts-Rat, wi ojeh fodern di hilf fun Rusland far der arabiszer weit in ix kamt mit di baszlusn fun der komisje. Der taktlszer manewer iz gewen gerichtet in der fllbarer zajt fun Londen un Washington, anthaltndik far zej a gutfarsztendleche wornung. In der geheimer klauzui cum ,3riand- Kellogg-pakt" fun Jor 1928, welcher farnemt zieh mltn formulim an agresje mllchome. hot Grojsbritanje zieh bawomt, enlecn wi a grescrer tejl fun andere ejropejsze lender, az zi wet niszt'rezignim fun kajn milchome, ojb es wein arajn in kon Ire lebnsinte^esn. Als badroung fun Ire lebnsinteresn halt England jede arajnmiszung fun a fremder grojsmacht in der E. J. un eglptiszer frage. E. J. un Egiptn, nemlech szteln mit zieh for a tranzit-land ojfn weg cum Suez-kanal. Jict, wen es kumen for englisz-eglptisze unterhandlungen in cuzamenhang mltn opcljen dos engllsze militer fun Egiptn, wakst noch mer di badajtung fun Palestine, als a szllsl-pozicje in dem fartejdlkung-sfstem fun der britiszer Ejgntlech ken Palestine alejn niszt wem fartejdikt. Zi bazict niszt dl antszprechnde tlfkajt far operaejes fun Jabasze-millter. In fal fun a milchome muz England bazecn cum wejnikstns Ejwer Haardn un a strefe arum Suez-kanal. Jict muz England haltn in £. J. azojfll jabosze militer, wifl s' Jz gewen in E. J. un Egiptn c uz amen. Darojf wajzt on dos bojen fun kazarmes far 230.000 man. Haifa wet fartretn Alexandrie, als jam-baze. In Ejwer Hajardn hot zieh England dawarnt xniliterisze zicherhajt. Dos, durch, di Englender in jor 1921, geszafene arablsze firsztntum, welches iz gewen a basztandtejl fun der britiszer mandatnteritorje, hot bakumen formele umophengikajt mltn unterszrajbn dem oprfach fun 22. Hl. 45. cwlszn Bevin, dem fartreter fun kolonjeminister Creech Jones un dem premier fun Ejwer Hajardn, Ibrahim Pasza Haszt. Niszt opsztelndik zieh ojf ejnclhajtn. wert nor un- 'tersztrochn, az dl fartejdikung un dos ajnhaltn di Ordnung in!and gehört oflcjel cu di kompetenen fun suweren Emir Abdullah. Es iz ober forojsgezen a gemeinsame akcje fun bejde lender. kedej anjhaltn di ordnung, zicherhajt un kegnzajtlke hilf inm fal fun-an agresje. Di engilsze okupaeje farblajbt in kraft un dos gance land farblajbt als baze far di britlsze bawofnete Kojehes fun der jabosze, Jam un luftflot. A culejg cu dem opmach zet forojs a megleche dislokaeje fun engliszn militer in andere erter, wu zej staejonirn biz jict. Der emir fun Ejwer Hajardn hot zieh farfllehtet cucusrteln cu der dispozieje funm engliszn militer ale mitten, nojtwendike far zej er ojshaltn un ajnkwartlm, wl ojeh farpachtn far zej di nojtike ersztochim. Di englisze arme} hot ojeh dos recht genisn fun ale transport un komunikacje-mltlen un bazict fuln imunitet. Zejer a wichtike badajtung hobn. der aneksirter in 1925 durch di Englender hafn Akaba ojfn Rojtn Jam un dos sztik land Maan, welche hobn gehext cu• Saudf-Arable. ojf aza ojfn hot England bakumen niszt nor a wichtikn hafn ojfn Rojtn Jam, in der nont funm Suez kanal,- nor zi hot ojeh farwandlt Ejwer Hajardn in s kinstlechn koridor, welcher tejlt op Saudi- Axabie fun Egiptn un andere Levantlender. Wegn der badajtung, wos es hat far England dos land, zogt ejdes di Unterhandlung, welche sumt for cwlszn Emir Abdullah un dem gen. Anders, welcher sztejt in engliszn dinst, wegn bazecn ojf der teritorje a sztendlkn pojllszn korpus In col fun arum In dem licht zajnen dl englisz-egiptlsze farhandlungen, welche baeijen ach cu der rewizje funm opmach fun 1936, niszt azoj dramatdsz, wi s' hot zej gewolt zen di opoaeje inm engliszn pariament. Di foderungen fun der eglptiszer regirung, fonnuiirt als postulat!un anerkenung di ״ejaikajt lun Nil-tol“, baeijen ach ojeh cu der ajngliderung durch Epitn, Sudan, welche iz biz Jict gewen an englisz-eglptisze kodominije. In dem injen iz men cu kajn farsztendikung niszt gekumen un dos sztelt mit ach for ejne lun dl hojptszwertkajtn fun di pertraktaejes. Es iz kedaj cu dermonen, az Sudan iz an orem land un zajn industri gefint ach in fremde hent. Der ojsem-handl hotach gefunen durch a!engere cajt unter der kontrol fun der Farejnikter Handlskorporacje funm Kenigrajeh. Jict lbt ojs dem grestn politiszn ajn- Aus in land der a. g. Kongres, wemens grund-princip iz di foderung fun anerkenen durch dl Englender un Egipter dos selbst- -basztimungsrecht far Sudan. Inm kongres ekzistim ober farszejdene frakcjonele tendenen. Der aristokraüszer tejl sztict dl englisze macht, a cwjeter propaglrt a zofortfke farejnikung mit Egiptn un di greste, di centrale-gmpc,' lodert di ojtonomje fun Sudan in di ramen fun an egiptisz-suda-, niszer konfederaeje unter der macht fun der eglptiszer krojn. Men darf cwejflen,• cu Attlee's oferte untern adres fun Egiptn dringt arojs nor fun dem wiln cu barujikn di Araber In farbindung mit der E. J. frage. Es ducht zieh Sicher, az niszt kajn klejnem ajnflus ojf der dcclzje hot gehat di mojre kam szafn far Rusland an atut, az England okupfrt mlllterlsze grojse gebltn fun Egiptn un Sudan in der cajt, wen zi hot mit ale mitten bakemft Inm Weltzicherhajts-Rat dos bazecn durch Rusland dem coin-tejl fun Iran. , Niszt gekukt darojf, wos di paralel in dem fal hinkt a bisl cu, weit doch szwer gewen far England in gegebenem moment dos opsztojsn dem forwurl farwos zi halt militer nochn farenüikn fun ktig, in an umophcnAk land. Derfar wet ojeh kejnem niszt wundern, az dfer rusiszer delegat Gromyko hot ojf der generalfarzamlung fun der UN gesztimt far der kandidatur fun eglptiszn delegat in Zicherhajtsrat. Charakteritlsz iz ojeh der fakt, az in a kurcer cajt nochäem iz Egiptn arojsgetrotn mit Ire foderungen unter Englands adres. Dl sowjetisze politlk wajzt arojs wos amol a gresere lncjatiw, bamljendik zieh kontinuim un larbrcjfccm di politlk fun der amoliker cariszer lmperje, baciglech a cutrlt cum Mitlendlszn un Rojtn Jam. Es ekzi- Stirn ongesztrengte baeijungen mit Terkaj, welche sztejen in farbindung mltn bajth fun dl baszlusn fun der konwenc in Montreu* fun jor 1923, welche iz geendert gewom In jor 1936, kedej cu efenen di Dardaneln farn rusiszn flot niszt nor in mllchome, nor ojeh in fridns-cajt. Lojt di basztimungen, welche s׳ zajnen ongenumen gewom in Potsdam, hot jede fun di 3 meluehes, welche hobn untergeszrjbn dem pakt, dos recht nochn farlojf fun Jede 5 jor fodern enderungen fun der konwenc fun Montreux. Dos jor 1946 Iz take der cajtopsznit, wen cwlszn andere ken ojeh Rusland forlejgn Ire foderungen wegn endem di .baszlusn, kedej in fal fun milchome hobn di meglechkajt ajnhaltn di jamfarbindung durchn Bosfor un di Dardaneln mit dem Swarcn Jam. Di farsztarkte agitaeje fun dem rusiszn radjo un prese baclt zieh Ojeh cu di pretensjes wegn rewidim di baszlusn fun Brisker szolem fun jor 1918 un dos cutejln cu Ratnfarband kimat ganc Mizrach-Anatolje, praktisz arum 1/4 fun der terkiszer teritprje. Dl foderungen fun Rusland, welche sztien zieh ojf dem argument wegn der cwejdajUker rol, welche Terkaj hot geseilt in cajt fun der lecter milchome, treft zieh nor tejlwajz mit der unginstiker reakcje fun der arabiszer weit. Terkaj baclt zieh mit curikgehaltnkajt cu der proarabiszer polllk fan England, adank weleher es wem cuniszt ire teritorjale foderungen, benojgeja Cofn-Sirie un Irak. Aleppo, di greste sirisze sztot in Cofn-Sirie iz wirEszaftlech farbundn mit Terkaj. Gre- Najs fun?aeefftMe Svtatoi Prez. Truman hot untergeszribn a gezec wegn ojsblldung durch dl F. Sztatn di filipinlsze jam un jabosze-kojehes un liferung fun krigs-materjaln far fartejdikungsewekn. Di F. Sztatn wein fartretn di Filipinen in ojsland azoj lang, biz dl naje republik wet disponim mit eigene äiplomatn. Di F. Sztatn hobn wider geeint dem pojliszn kredit in der hojch fun 50 milion do- Dos britisze kablnet hot baszlosn cu racjonirn brojt un mel, fun dem 21. VII. 46. Di tegleche brojt-racje fun a normaln konsument wet ojsmachn 225 gram in der doziker raeje gejt ojeh arajn di mel-cutejlung. Uustaud Die ״Prawda" hot di baszlusn fun Welt- Zicherhajts-Rat wegn Szpanje komentirt, als wejnik zufridnsztelnd. 7׳i hot batont, az noch 2% chadoszlm hot men faktisz in der frage gomiszt derlejdikt un men hot derlecht Francon wajter zieh cu bawofenen. Dos sowjetisze handls-ministerjum hot bakant gemacht, az fun 2. VII. 1946 zajnen wajter reducirt geworn di prajzn ojf farszldene lebnsmitl produktn. Ejnike prajzn zajnen reducirt gewom biz 57 %. Fun Sirje un Lewonon iz ongekumen kajn Baku a transport Armener, welche hobn emlgrirt fun Rusland, wen di prowlncn wu zej hobn gewojnt zajnen ajngegUdert gewom cu Terkaj. In Tadzikjstan ojf a hojch fun 2800 meter Iz andekt gewom ajzn-arc lagern, dl rezerwn wem geseact ojf etlecbe miljon ton. In Moskwe hot zieh ongehojbn di general farzamlung fun der wisnszaft akademje, welche darf ojsarbetn Ir arbets plan in cajt opsznit 1945—1950 un ojsbiln a wisnszaftieehn nochwuks. Wi s’ git Iber der moskwer radio, wet di sztot Keigsberg bakumen dem nomen Kaliningrad. facszietutc■ Uudec Ojfn proces kegn Michajtowicz'n hot der ejdes Dzumc, der frijeriker mitarbeter fun ongeklogtn. im sztark baiastet Er hot derklert, az ende 1943 hot er bakumen dem bafei ajncuszteln dem kamf mit di dajczn un cu bakemfn di partlzaner. In.proces kegn 51 wechter un kapos lim KZ Flochenburg, hot an ejdes ojsgezogt, az lojt a bafel fun frijerdikn rajchs-zlcherhajts hojpt-amt in Berlin hobn gedurft bahandlt wem ale heftllngen als rajehssere erdsztoehlm fun Cofn-Sirie zajnen kimat niszt bawojnt un in dem zet Terkaj ojeh a barechtikung far ire foderungen. Noch in a greserer mos iz zi farinteresirt In Cofn-Irak, bawojnt durch Kurdn, welche unterszejdn zieh mit zejer sprach un rase fun der arabiszer merhajt in Irak un specjel iz zi fainteresirt mit dem naftcen- ־tcr Mossal. Cullb dl sibes iz di Arablsze Lige far Terkaj niszt bazunders bakwem un di farinteresirte. arablsze lender sztejen legabe ir in rezerw. Dos farheltenisz endert niszt der fakt, fun szlisn hajor an opmach cwlszn Terkaj un Irak, welcher iz mit zajn szarf gewendet kegn di ruslsze apetjtn. Di msisze arajndringung kumt for forzichtik. Zi hot bedeje onhojbn diplomatisze baeijungen mit Saudi-Arabte, wajl ln dem land geftnen zieh zejer rajehe naftkwaln. Wi biz jict, hot der kenig Ibn Saud dertejlt di kocesje ojf eksploatim di naftfelder in farlojf fun 60 jor nor der amerikaniszer gezelszaft ״Trans-Arabian Pipe Co.", welche iz a basztandtejl fun der ״Arabian- American-Oil Co." Di rusisze diplomatje tut ale, wos iz in ire meglechkajtn, kedej cu Uergrejchn di simpatje fun dem grajzgrojen firer fun di Wahabitn un bakumen a tejl fun der s&udiszer nalteksploatacje. Hemszech zajt 6 der Welt ejgntum. Der lecter komendant funm KZ, Hans Kögel, welcher iz niszt lang arestirt geworn iz begangen zelbst-mord ln tflse in Nürnberg. Estrajch wet ojfgenumen wem in der UN. Der argentiniszer prezldent Juan Peron hot fam pariament derklert, az di argentinisze armej wet reducirt wem biz cu a imnimum, wos iz nojtwendik far der fartejdikung fun Argentdne wl ojeh fun amerikaniszn kontlnent Dl britisze macht-organcn hobn fajeriech lbergegebn dl cltadele in Kairo far der eglptiszer meluche. Dos referendum in Pojln iz forgekumen dem 30. VI. Es iz bakant az fun arum II miljon wejler hobn opgegebn zejere sztimen arum 10 miljon. Der genojer rezultat iz noch oflcjel niszt farefntlecht gewom, es zajnen nor bawust tejlwajze rezultatn: In Warsze hobn arum 26 tojznt wejler zieh arojsgezogt far 1-kamer-sistem un 9 tojznt kegn. Dl cwejte frage d. h. ojb dos pojlisze kolk iz ajnszümik mit der agrar-reform, un der nacjonalizirung fun der industri Iz basztetikt geworn durch arum 60 tojznt wejler fun Warsze un 41.000 fun Lodz, baj a minimaler col fun kegn sztimen. Di drite frage' wegn di pojliszer majrew-greneen ojf der Oder un Nisse hobn basztetikt arum 33 tojznt in Warsze un 45.000 in Lodz, baj 2 tojznt kegnerisze sztimen. Di Italje hot der premjer De Gasperl derklert di demisje fun zajn kabinet, dem prowizorlszn italjeniszn meluche-prezident Enriko de Nikolaj. Di demisje iz ongenumen gewom un Gasper hot bakumen di mlsje fun szafn a najem kabinet. In Holand hot dr. Beel gebildet a naje holendisze regirung, In welcher es zajnen arajn: 6 mitgllder fun der katojliszer partej, 5 socjalistn un 2 umpartejisze. Der najer premjer Iz bakant als onhenger fun der biz-jectlker holendisze r kolonjal- Politik. Di col arbetsloze in Japan batreft 3 miljon 700.000 man. . Der pojliszer delegat in welt-zicherhajt3rat, dr. Lange un der pojliszer gesandter inParizhobn besucht dem szpanlsz-republikaniszn meluche prezident dr. Giral welcher hot zej gedankt far der pojliszer sztelung in welt-zicherhajts-rat wegn der szpaniszer In Ungarn iz gekumen cu mcjnungs-farszidnhajtn cwlszn der partej fun kleine agrarjer un der linker arbeter-partej. Di linke patejen ferlangen dos szafn fun a najer regirung in weicher S' zoln fartrotn zajn di linke partejen un di ltnks-orjentirte mitglider fun der klejn-agrarjer partej. In Prag hot der prokuror ferlangt tojturtejln kegn di frijerdike czechisze premjers welche hobn mitgearbet mit dl dajczn: Jaroslaw Krel un Richard Binert un frijerdikn agrar-minister Adolf Ruby.

Text as recognised by OCR (ABBYY FineReader), without corrections. Entity mentions: TagMe (2021); their positions were matched to this text again.