Mannheim
Compact Memory

Undzer Worṭ · 1946-07-05 · 16 (5.7.1946) · p. Seite 2

Scan of the page
Image: UB Frankfurt, Visual Library (IIIF)
Journal
Undzer Worṭ
Volume
1 (1946)
Issue
16 (5.7.1946)
Date
1946-07-05
Page
Seite 2 (sequence 2)
Language
Yiddish, English
Belongs to
journal issue
OCR quality
62% known words query
IRI
…/7242850-8596732-8602046--124-8598078
Visual Library
page viewer of the UB Frankfurt

No entity mentions on this page.

OCR text

FRAJTIK, 5. JUU 1946 ZAJT 2 אונרזער ווארט «JBdn fun der ״szeirit haplejta“ Öjfruf! ln di lecte lex zajnen ongekamen alarrnirndc jedies fan E. J. Di englisze militermacht hot arestirt di flrnde penenlecbkajtn fun Jidiszn Jisznw, bezect mit militer jidisze kolonjes un fanlichtet jidisz-nacjonaln ejgntum. Der Bat fan di bafrajte Jida in der amer. tone mit ojf ale Jidn mutik, sztolc an geszlosn rieh cu haltn in der gojrldiker szo. Kajn militerisze oder pulicejisze kojchos «ein nlt zajn bejechojles ca famichtn andrere helike recht. Der jidiszer Jisznw kcmft heldisz an sztolc, niszt nor far eich alejn nor ojeh far andz Siemen. Kejne intrlgos fan mufti un zajne bejmisze frajnd «ein nit opszwachn andrer witn an andrer antszlosnkajt. Dos iz der Iecter farzuch fan England arojscadrejen dch fan ire hischajwesn legabej andz. Der pro« «et niszt gelingen! Far andrere recht sztejt andrer antsilosckajt, wiln an di hilf fan der amerlkaniszer demokratje. Es iz nont der Tog fan a brejter masnalija kajn E. J. In der swerer Iecter faze fan andrer antszejdenem kamf, iz mer wi alemol nojtweadik a gesslosener naejonaler front fan ale Jidn fun der ״Szejrit baplcjta“. In der gojrldiker szo sztejen ale Jidn fan der ״Szejrit haplejta“ on anterszid fan partejen an richtungen gecjnfkt in kamf far a fraj iebn un a fraje jidisze melache in Er ec Jisroel. Der rat fan di bafrajte Jidn in der amer. cone. Dl ba^tusn fun rat Der rat fan di bafrajie Jidn in der amer. sone baojftragt dem C-K.cn szikn a delegaeje ca der ojberkamando fan dl amerifcaner sztrajts-kreftn in Ejrope gen. Me Es wert «ajter baszlosn ca szikn a solldariteU telegrame cu der sochnat in Jisznw tri ojeh a protest-telegrame ca der amerikaner regirang an dem engliszn Parlament, per rat baojftragt cnzamenrafn a farbtejterte zienng fun rat wen di politisze läge «et dos derlojbn. MItwoch dem dritn jali wert proklamirt als protest-tog kegn dem ongrif fun der mandat macht ojf di recht fun der 0obrerszaft funnl jidiszn folk. Dem 3tn jali wert in ale jidisze kibucim an lagere proklamirt a banger sztrajk. Ojf 18 a zejger batog in ale Jagers, gemejndes an kibucim cuzamcnrufn Protest farzamlaugen, ojf welche es zoln oagenumen wem antszprechnde rezoluejes. Di rezolacjes zoln ibergeszikt wern dem Central-Komitet an ibergegebn der militer-regirung ojf di erter bichdej «ajter ca lajtn der amerikaner regirung. In dem tog zajnen ale ansztaltn fun der jidiszer zelbstfarwaltang wi kichn, magazinen, daros, szaln, warsztatn geszlosn. Dem tng zoln niszt förkumen kajn faransztaltungcn wi c. b. sport, teater, kino Rezoluejes Der rat fan, der szojrit haplej tä, welche fartret ale Jidn in der amer. zone protestirt amszarfstn kegn dem farzuch fun der engllszer mandatn-macht mit fiziszn, brutala, gewait an arestn fan di Jidisze politisze firer cu faraichtn. dem drang fun jidiszn folk ca a zelbstsztendlkn nacjonaln melache iebn in E. J., wos Iz di lecte bofnang fan di Iebn geblibene jidisze korbones fan ejropejiszn faszizm. Di gance ״szojrit haplejta“ in der amerikaniszer zone solidarizirt zieh fajerlech mit di arestirte firer fun E. J.-dikn Jiszaw an mit der Jidiszer Agcnc an erklert, az dl firer fan Jisznw an Agenc fartretn dem wiln an di hofnang fan ganen jidiszn folk an bazunders fan der ״szejrit haplejta“. Der ongrif fan der mandatn macht ojf di elemantarstc recht fna jidiszn folk, welcher iz durchgeßrt gewom on der cusztimung fan der amerikaner regirang un di farejnikte naejes ־— sztelt mit zieh for a misbrojeh fan di mandat-recht an bareebtikt andz cu fudern opeueijen fun E. J. dos engllsze militer, welche handit wi an okapatje macht mit der farbaftung tun legitimer forsztejerszaft fan jidiszn folk an der militeriszer bazecung fan jidisze jiszawim. Di ״Szejrit haplejta“ derhojbt nocbaaiol ir sztim far a fraje an anbagrenecte alija kajn EREC JISROEL. Wajlere jedijes fun E. «I. יי . Dem 19. IV. 1175 zajnen gefaln ö «säte szosn, welche hobn derflrt cum 7-jerikn krig, far der meluchlszer uraophengikejt fun di F. Sztatn. In kamf gerangl hobn di ojfsztender dem 4. VH. 1776. fareintlecfrt di bakante dekiaraeje, welche iz gewom der grundsztejn fun zejor melucheorgan un 1z ojeh ject, a bajszpil far szolem-libnde felker. Di glajchhajt fun ale menczn, dos recht fun alemen ojf lebn, frajhajt un glik, dos zajnen princlpn, chocz genumene fun der ejropejszer fllozofje un farberte. In azelche perzonen wl Lafayctte, Cosciunsko, Bteuben, ober 2aj lebn sztendik ln di hercer fln dl amerlkanisze pionem, menczn, wos bundewen zieh kegn dl bagrencungea fun dl dozike recht. Fun dem moment fun unterszrajb dem dozikn historissn akt In Washington, hot zieh ongehojbn a herleche antwlklung fun land, welches 10 noch 170 jor gewom a politlsze un wirtszaftleche grojsmacht, un als festung fun demokratje iz es di hofnang fun di ale, welche zuchn frajhajt un szuc fun di kojehes, welche predikt umtoleranc un nisztglajebkajt fun ale menczn. Panzer Konferenc Di 4 ojser ministem hobn baszlosn dl Dodlkanez indzlen, wos hobn frljer gehört cu Italien — definitiw cutejln Griehnland, untern beding, az zej wein antmilitarizirt wem. Der baszlus iz ojeh fun der Italieniszer regirung anerkent gewom als gerechter. Dl francojzisze foderungen benojgeje Tende, Brige, Plato (flachland) fun Mont Cenis, ojfh klejnem St. Bernhard un ejnike grenec gebltn in di majrew Alpn zajnen ongenumen gewom. Italje farhalt dos recht ojfn bannen zieh mit elektriszer energie fun di gebltn. S' Iz ongenumen gewom der baszlus cu farklenera dem bulgarlszn jamflot un di manszaft ojf 3100 man. Di rumenisze kredltn in di alirte lender wein farwendet wem cu bafridikn ■dl bagrlndete pretenzjes fun di alirte naejes, oder fun zejere blrger beaogeje Rumenien, dos reszt wet Rumenien umgekert wern. Wegn der Trlcstcr frage Iz men cu kajn ejnikung nyt gekumen. Der Ratnfarband untersztict dem sztandpunkt, az Triest 001 zieh gefinen unter jugoslawls2er haszgoche, dakegn di Iberike ojsem-minlstom hobn zieh arojsgezogt far ajngliderung cu Italie. Men hot noch nyt derlcdlkt folgende fragn: wegn italjeniszn Not un reparaejes, di frajhajt funm Dunaj szlf-wezn, di opmachn mit di a. g. wasaln-meluches, dos dajezisze un estrajehisze problem, Triest, di italjenisz-jugoslawisze grenec un der termin iun der algemejner fridns-konferenc. Es iz baszlosn gewom curikcugebn Italje 41 krigs-szlfn un a col hllfs-szifn. Der italjeiszer flot wet basztejn iun ewej linjen szikn. 4 ceszterer, 16 torpedo sziflech un 19 konwetn. Dl cutejlung fun di iberike krigs-szifn, wein di 4 ojsern ministori szpeter baszlisn. Ratnfarband wil niszt ojfnemen kajn arabisze forsztejer Englisze militer bazect di gebajdes fun der Jidiszer Agenc in Tel-Awiwan Jeraszolajim LONDON. An oficjeler londoner komanikat tejlt mit: kedej antercabrecbn di anarchje, wos hot zieh leetns geszafn in E. J. bot der hojehkomisar: gen. Kenigbeim *rojagegebn bafeln, wos hobn di eil untercadrikn di jidisze arojstretangen. In cusamenhang dermit iz dos Englisze militer ifi E. }. eagetretn ca » brejt faxcwajgtet kontrol-akcje, arestimdik tojznd jidn, darunter arej fimde jidisze perzenlechkajtn wi: Horand Fiszman, M. Szertok, J. Grinbojm, Klejnbojm, Dobkin, Dr. Dzozef an »ad. In Tel-Awiw un Jeraszolajim zajnen gewom bazect mit militer di gebajdes fan der Jidiszer Agenc an ejnike mitgiider fan der Agenc zajnen arestirt gewom. Di arest wert motiwirt dermit, wos di Jidisze Agenc bot mitgeholfn grindn di gehejme jidisze armej an untersztict zl di gancer cajt. ' Wajtere arestn in E. J. .LONDON BBC! 30. 6. Wi es wert gemeldet fun E. J. hobn hajnt wajter gedojert di rewizjes un arestn in fll kolonies in land. Biz hajnt ownt zajnen szojn arestirt 2000 In Tel Awiw un Jeruszolajm herszt ru. Dl policej hot opgeszaft dem farbot fun arojsgejn in gas, nor inm kwarta! wu es geflnt zieh di gebajde fun der Jidiszer Agenc in Jeruszolajim wert sztark patrulirt. Wajtere rewizjes. RM. 30. 6. Der Reuter meldet: in meszech fun hajntikn tog iz in ganc E._ J. niszt notirt gewom kajn specjele forfaln. In rezultat fun di rewizjes lz andekt gewom fll gewer. Nechtn ownt iz arojsgegebn gewarn a komuntkat fun der britiszer hojpt- Rwartir, welche sztrajeht unter di sztelung fun britiszn militer, welche lozt zieh niszt prowocim fun der bafelkerung. Die szteiaag fan dl Far. Sztatn. Washington. PAP. 30. 6. Bia ject iz noch niszt farefntlecht gewom di sztelung fun Amerika cu di lecte geszejenlszn ln E. J. Der prezident fun den procijonlstiszer amerikaner federaeje hot zieh gewendet cum prez. Trum an cu derklern di sztelung funm der amerikaner regirung cu der E. J. frage. Extra zicung fan CK. München. 1. 7. Hajnt kamt for in München an ojsergewenleche zicung fun dem farbrejtertn rat bajm CK. in cuzamenhang mit der geszpanter läge in E. J. Sztimen fan der engllsicr preae. London BBC. 30. 6. Di gance zuntikdike morgn press baszeftlkt zieh mit di forgekumene arestn fun di Jidisze fimde perzenlectokajtn in E. J. Di prese farefntlecht glajchcajtik di protest note fun der Jidiszer Agenc in London. Der Obserwer hassrajbt genoj di antwlklung fun di geszejenlszn in E. J. Di cajtung sztelt fest, az der baszlus wegn durchfirn di akejes in E. J. iz ojsgearbet gewom noch lange zlcungen fun der britiszer regirung: Di baszlusn zol di engllsze regirung hobn ibergegebn dem prez. Truman. Di oflcjele krajzn fun der engliszer regirung untersztrajehn, az in E. J. gejt niszt on kajn kamf ewiszn Jidn un Englender, nor di Engländer fim durch discipllnare sankejes kegn a gewlser grupe cijonlstn, welche flrn ojs teror aktr. Dl cajtung fareneükt, az di durchgeftrte akcje hot niszt kajn szum cuzamenhang. mltn ojsflra dl baszlusn fun der Anglo Amerikaner Komlsje. Dl antwofnuag fun bejde edodim d. h. fun Jidn u nAraber iz der erszter beding cu normallzim di läge ln Dem 30. 6. a zejger 12 bajnacht hot eksplodirt di ferte biz ject aropgeworfene atom bombe ojf di Bekini-Atoll ln Paciflk. Di rojch wolkn hobn zieh getrogn biz 20 000 metr in der hojeh. Dl manszaft' fun der flijendiker festung, welche hot aropgeworfn di bombe, hot festgesztelt, baj a cwejtn flij -az di. Japanisze krlgsszäf Hagato hot gebrent. Wice admlral Lande — der lajter funm ekqjeriment — hot dakant gemacht, az der prüf iz gelungen. Fun 73 szlfn hobn zieh 5 ongecundn un nemiech 2 amerika- Moskwe. (Reuter). In an artlkl!gedrukt in ״Izwestia“, wert England baszuldikt in specjel ojfblozn a kamf ewiszn araber un Jidn ln E. j״ kedej zi zol kenen wajter blajbn bajm mandat ibern land un ojfhaltn dort brittsz militer. In dem artlkl, geszribn fun Wladimir Majew, wert England baszuldlkt in farwandlen E. J. un Ejwer-Hajardn in bawofnte lagern bichdej oncuhaltn ir ojber-herszaft in miteln-mizrach. Majew kritklrt ojeh gewiss firer fun der arabiszer lige, bazunders ir gen. sekretar Abdull Rahamn Az am Pasha. (Lojt a baricht fan Jemszolaim hot der sowietiszer ambasador in Kairo gelöst wisn oflcjcl dem hechsta arabiszn komitet in E. J, az dl sowietisze regirung wil niszt hobn baj rieh a delegacje, wos di araber hobn geplant cu szikn nochn baricht fun der E. J.-komisjc arajncnlozn 100.000 Jidn kajn E. J.). Majew szrajbt in der ,!zwestia“. az di rekomendaejes fun der E. j.-komlsje hobn niszt j:ufridn gesztelt dl Jidn un Araber, un di läge lz azoj ongesztrengt az der szolem un di zicherhajt in nontn-mizrach zajnen ,Di komlsje iz a priwater organ fun di regirungen fun England un Amerlke un azoj arum falt ojf di dozike ewej regirungen di farantwortlechkajt far di geszejeniszn, wös kumen for in nontn-mizrach, ba- Zunders ln E. J.“, szrajbt Majew, szildcrndik democh di wichtikajt fun E. J. far England, bazunders in farblndung mit di jtetike engllsz-eglptisze farhandlungeti. Er nisze flijszif trimer, 1 Japanlszer un 1 amerikanlszer kfajosr un 1 transport szlf. Lojt dem baricht zol di eksplozje hobn geszafn a faer szajn, wos iz cen mol lichtiker fun di zun sztraln. Ojf di obserwaeje szikn, welche hobn zieh getanen ojf a wajtkejt fun 15 km. hot men festgesztelt noch der eksplojze agrojse hie chwalje un a szwere detonaeje. Di tetonaeje lz ober gewen szwaeher wi men hot derwartet. Der eksperiment lz farendikt un ject hojbt zieh on a lange arbet kedej opeuszaen zajne rezultatn. wajzt on, az fun E. J. un Ejwer-Hajardn ken England bawachn dem Suez-kanal, afile wen zl zol muzn genclech arojs fuij Egiptn. England hot dem fulsztendikn kontrol Iber dl nont-mlzrachdike hlmien adank Ire luft-bazes in Erec-Jlsroejl — derklert Majew — un Jict hot zl farwandlt dem E. H. in a rizikn miläteriszn lager cu haltn unter ir kontrol ale lender fun arabiszn mizrach. Culib ,strategisze slbes wil England onhaltn ir mandat iber E. J. un derfar halt zi in ejn ״farcljen“ di lezung fun der E. J.-frage. Kilhajzer ln Jeraszolajim. Di erszte ajz-fabrik in Jeruszulajim antwiklt Ject ir tetikajt in industri gebit fun Tel-Arza mit der hilf fun kapitalistn fun Jeruszulajim un Tel-Awiw. Di inwestiejes far binjonjm un maszinen machn ojs arum 40.000 funt. Di arbet flrt ojs di gezelszaft ״SOLEL BONE“ un m' rechnet az ende august d. j. wet zl farendikt wern. Di maszinen un ajnrtchlung gefinen zieh szojn ojfn weg kajn E. J. Dl dozike ajz-lndustrt wet kenen cuszteln tojznt blokn ajz a tog un di kilhajzer wein arajnnemen 400 ton szpajz. Di gezelszaft fun ״Tel-Arza“ hot bedeje in lojf fun der cajt ojscubrejtern ir tetikajt, dichüej cu kenen haltn in di kilhajzer 1000 ton szpajz preduktn. Industri inwestiejes in Tel-Litwinski. Der Keren Kajcmct L Jisrael hot ojsgetejlt far Industrl-bojungs-cwekn 71 dunam erd in der gegnt tun Bnej-Barak ojfn weg kajn Tei-Lilwinski. Di industrieler-farejnikung hot organizirt a sekcje fun 40 lndustrjele punktn (mejstns far tckstil. raetalurgle. ober ojeh far der produkcje fun siich, papir un knep). Der parcelacje plan iz ibergegebn gewom cum basztetikn di antszprechnde macht- Organen. Ejn piac iz ongecejchnt cu farwendn fax a industri, wos wet geszafn wern far demobilizirte zelncr. Fun Jerus201alm wert gemoldn, az britisz militer flrt wajter durch rewizjes un arestn. Es zajnen farhaltn gewom arum 2 tojznt perzon. Gelungener ehsperiment mit der atom bombe

Text as recognised by OCR (ABBYY FineReader), without corrections. Entity mentions: TagMe (2021); their positions were matched to this text again.