Mannheim
Compact Memory

Undzer Worṭ · 1946-06-04 · 11/12 (4.6.1946) · p. Seite 11

Scan of the page
Image: UB Frankfurt, Visual Library (IIIF)
Journal
Undzer Worṭ
Volume
1 (1946)
Issue
11/12 (4.6.1946)
Date
1946-06-04
Page
Seite 11 (sequence 11)
Language
Yiddish, English
Belongs to
journal issue
OCR quality
64% known words query
IRI
…/7242850-8596732-8602042--102-8598058
Visual Library
page viewer of the UB Frankfurt

No entity mentions on this page.

OCR text

DJNSTIk. 4. ji:m 194 UNDZER WORT /AJT 11 Fun Rajon-Lebn Jecijas-Kacel J‘ D• 1JAR IN KIBUC TALBA. Cuglajch mit ale jidisze lagern un kibucim do in Dajczland, wi mit di jidn ojf der gancer weit, hobn mir chawerim fun kibuc TTj'B'A ojch gefajert dem tog fun 14 ijar, der tog, welcher 12 far undz a grojser jom- Fraj iz men hajnt gewen fun arbet un zajendlk untern ajndruk fun hajntäkn Jom• tojw, welcher iz far undz azoj badajtungsful, hobn mir zieh take gefunen in a ganc gehojbener sztimung. 8 azejger ownt hobn mir zieh ale farzamlt inm grojsn an szejn-dekorirtn lejnzal cu der akademje lekowed dem hajntlkn Di akademje wert geefnt durch dem ch' Gewerter. welcher redt arum der badaj- . tung fun hajntikn jom-tojw, un di specjele ojfgabn, welche es lign ojf undz chalucisze jugnt. Es tretn ojf noch ejnike chawejrim mit referatn, erinerungen. deklamacjes un Uder. Zejer hareik un rirad zajnen gewen di werter tun ch‘ Sara Langer, welche hot in a sztarkn ton ibergegebn di grejtkejt fun der jidiszer jugnt in dl kibucim cu alija baj jede umsztendn. In a gehojbener sztlmung un mit fuln bitochn, dos troc ale szwerikejtn wein mir undzer eil dergrejehn, iz di akademje unter di klangen fun ״Ha• tikwa“ geszlozn gewom- A kibuenik. Di 14 ijar fajerimgen in Marktredwitz. Dem 14־tn ijar (15 maj) iz karge kamen in Marktredwitz a herleche fajerung in cusamenhang mitn proklamirtn jom-tojw fun Jecijas ha-KZ. Pinktlech 9 in der fri hot zieh di gance jidisze bafelkerung farzamlt inm grojsn lokal fun der cijonistiszer organizaeje cu der fajerlecher derefenung fun dem dozikn jom-tojw. Es zajnen ojch onweznd gewen forsztejer fun UNRRA, fun Militerregirung. Landrat un dajczszer macht Noch di opgehaltene tfiles far di gefalene iz der gancer larzamlter ojlem, in geszlosene rejen, awek cum bejs-ojlem. Inm szpic fun dem dozikn eug hot marszirt a mitglld fun der cijon. arg. mit der blojwajser fon. Es zajnen ojch getrogn gewom krenc. Ojl dem kejwer fun di kdojszim hot prezes Landau gemacht an ejl molej rachmim, un gelejgt di krenc. Dan hot genumen dos wort ch' Edelman, welcher hot mit zajne ojsfirungen arojsgeruin trem in di ojgn fun ale cuherer. 4 nachmitog iz ojch forgekumen a miting in lokal fun der cijon. org.. welcher iz derefnt gewom durchn prezes Landau mit a kurce rede. Der ch' Edelman hot gegebn an iberblik iber der hajntiker fajerung. Es hobn ojch gereät dl chawejrim: Diamant un Posnanski. welche hobn in zejere werter gebracht cum ojsdruk undzer wiln cu farwandlen dem dozikn tog in a riehtikn jom-tojw fun a nacjonaler bafrajung. Mitn gezang fun ״Hatikwa“ hot zieh der doziker fajerlecher miting geszlosn. Der Jidiszer Homilet Marktredwicz. Krajz Wunsidl. Grojse fajerung in Pottenstein. Mitwoch, 14-1 jar, iz in Pottensteln forgekumen a grojse fajerung, in cuzamenhang mitn ersztn jorcajts-tog fun der bafrajung lun der szejrit-haplejta. 9 azejger f.m. wert opgericht a fajerleche gotes-dinst un h’ Sztrochlic macht a ״ejlmolej-rachmim“ far di umgekumene kdojszim. Elf azejger, hojbt zieh on dl fajerleche akademie mitn ontejl fun forsztejer fun der militer-regirung un dem UNRRAoücir h’ Henin. Bajm arajntrogn in zal di jidisze un amerikaner fener, sztejt der ojlom ojf, un 8' wem opgeszpilt der jidiszer un amerikaner hlmn. Der prezes fun jidiszn komitet in Pottcnsztejn h’ Redllc derefnt di akademje, un szildert in kurce werter dem grojsn nacjonaln trojer un sztrajeht och unter dem heltliszn kamf fun di Warszewer Jidn. fun di jidisze soldatn wos hobn gekemft in ale armejen un zejer ondenk wert baert mit ojfsztejn. S1 wert ojch baert mit ojfsztejn der ondenk fun ejnem fun di chasidej uraojs oojlom, — prez. Roos- Dos wort bakumt h’ Jakubowicz. welcher szildert di hajntike läge fun jidiszn folk, wos iz a pojejl-jojce fun undzer niszt gancer bafrajung. Er wsjzt on, az mif zajnen noch ojsgesztelt ojf farszidene gefara un derfar muzn mir akszonesdik kemfn far a iidisz E J. bichdej, in der eukunft, cu farmajdn katastrofes. Id dem Än redt ojch f fajerungen der wice-prezes fun jidiszn komitet h׳ SztrochUc. Noch dem bagiist undz cu undzer jomtojw der forsztejer fun der miUter-regirang, welcher farzichert cu falajehtem undz, undzer do-zajn. Der UNRRA-oflcir h־ Henin zogt cu ojch ojf wajter biszlejmus cu derflln di ojf gäbe fun bazorgung un baszpajzung. Nochn szlus-wort fun forzicer h’ Redllc, tret men cu cum kolektiwn mitog, wu der ojlom farbrengt biz szpet in der nacht. Derefung fun Kibuc ״Ichud“ in Münchberg. Zuntik dem 19tn maj lz in Münchberg forgekumen di fajerleche derefnung fun kibuc ״Ichud“. A grojser ojlom hot zieh farzamlt ojfn plac baj der gebajde fun kibuc un mit ojfmerkzamkajt ojsgehert di rede funm choszewn gast Chaplaln Szpiro. Er kumt cum ojfir, az di weit hot in undz niszt fargesn, un durchn grindn kibucim bawajzn mir der weit az mir grejtn zieh intensiw cum E. J.-Iebn. Undzer folk welches hot geszafn far der weit Kultur un wisnszaft darf bawajzn, az mir zajnen ojch ojl wajter feik dacu, hagam es fein Smiljon lun undzere beste brider. Chuc-ilem hobn dem naj-derefntn kibuc bagrist forsztejer fun der militer-regirung un fun UNRRA. Es zajnen ojch onweznd ftl gest lun szchejnesdike sztet. Der forzicer fun Hofer komitet hot in nomen lun di Hofer jidn gewunszn dem kibuc fll derfolg. Noehdem bakumt dos wort der forsztejer fun Merkaz-Hacijoni Cwi Horowlcz, fun der MiUter-regirung fanandergewiklt di bloj-wajse fon. Noch der derefnungs-ceremonje, zajnen forgekumen 3 chasenes fun mitglider fun Rut Majtek. ״Jecijas Kacet" fajerung in Rehou. Zejer impozant iz ojsgefaln in Rehau dl Jecijas-KZ-fajerungen beejs welcher s' iz glajchcajtlk gefajert gewom der ״Chanukas- Habais" fun a najem lokal fun der cijonistiszer org. Baj a prechtik dehorirtn zal mit szejne E. J.-bilder wi ojch fun der kacetfargangenhajt, kinstlerisz baarbet durchn ch’Dawidson, in onweznhajt fun choszewe amerikaner gest mitn Gouwemer berosz, baj a ful gepaktn zal jidn bagrist ch1 Glas di amerikaner gest un der gancer farzamlter ojlom baert dem ondenkn fun di gefalene amerikaner soldatn inm kamf mitn gemejnzamen sojne — mit a minut sztilszwajgn. Noehdem wi der orkester szpilt dem amerikaner himn. macht h1 Dawidson a hazkore far di umgekumene 6 miljon kdojszim un der eltster Jid r' Chaim Jakubowicz zogt kadisz. Baj a gehojbener sztimung zect zieh der ojlm cu di szejn serwirte tiszn oprichtn dem sejder jecijas-kacet. Bajm sejder nemt der erszter s' wort ch'Wajngartn welcher redt mejinjonej-dejojme un ojch wegn chanukas-habais funm najem lokal. Dan redt ch' Mentcer fun E. J., welcher farendikt mit der farzicherung az dem nechsten sejder wein mir oprichtn in E. J. Der ojlom wajlt zieh zejer gut biz fartog, un dan wert di herleche fajerung farendikt mitn gezang fun ״Techzakna". Di fajerqng iz ojsgefaln impozant adank der geheriker cugrejtungs arbet funm komitet mitn h’ Wajdn berosz. Es iz kedaj cu b&merkn an interesantn fal: ewiszn di foto-dekoraejes wos hobn ilustrirt di kacet-fajerungen hot zieh gefunen a bild, wi men firt szisn a Jid. Ejner fun undzere chawejrim hot ojfn bild derkent 2ajns a foter — welches s’ hot gemacht ojf ale a sztarkn ajndruk. B. D. Funi jidiszn lebn in Bayreuth Zuntik dem 26. V. bot in Beyrut gewajlt als szolijach fun Mcrkaz Histadrut Cijonit Achida der diajal Michael Desza. Lekowed dem gast hot di Far. Cijon. Org. ajngeordnt an akademje. Baj a ful gepaktn zal, fun der gancer jidiszer bafelkerung fun Beyrut un umgegend, derefnt der forziender h Briliant di akademje un bagrist dem gast in nomen fun der organizaeje. In nomen fun komitet bagrist der forziender h’ Geller. In nomen fun di kibucim ״Geulim un Afikim" bagrisn di ch’ eh’ Blachaz un Lemer. Dan bakumt dos wort diajal Desze. Der redner git iber a grus fun Jiszuw, un dercejlt ewiszn andern wegn di grosse un szejne oftucn fun di chalucim in EreC-Jisroel, un ojch di grojse ml wos der jiszuw wendet on, bichdej undz cu dcrmeglechn arajncukumcn in land. Er ruft ojdi di jidn in Beyrut cucugrejtn zieh cu der Alija durch ojsIerncD zieh fachn. lernen zieh herbrejisz un E. J.-geografje. Der iker zajn eugebandn cu der fon fun ״Ichud". Der referat hot ojf ale onweznde gemacht a grojsn ajndruk un iz ojfgenumcn gewom mit langdojerndc apiodismentn- Der forziender hot gedankt dem ch’ Desze far zajn referat un geben) iber gebn in nomen fun der Beyrutcr jidiszer bafelkerung a grus undzere brider in E. J. un zej zogn az mir jidn, di szejrit-haplejta zajnen fun zej opgerisn □orffzisz. den mitn harc un mit der ncszomc, zajnen Hajnt iz ojch forgekumen a reorganizaeje fun der Far. Cijon. Org. un 5' iz gewelt geworn a waad fun folgende perzonen: 1) Geller; 2) Briliant; 3) Ajzenberg; 4) Koperberg; 5) Rechmtz. Un als fahret er; 1) Hermelin ].; 2) 015zewski M.; 3) Bcndec. Rewizjons-katnisjc: 1) Rechnitz G.; 2) Radziwil und 3) Rozencwajg. Der najgeweltcr komitet iz szojn eugetrotn cu der arbet. Biz ject iz zer szwer gewen der jidiszer bafelkerung in Beyrut mit koszer flejsz. Hajnt hot der Waad far religiezc injonim bajm Jidiszn komitet in Beyrut geszlosn an opmach mit di jidisze kacowitn fun Pottensteic cu bazorgn di jidisze bafelkerung fun Beyrut mit koszer liejsz. Ajzenberg. Der 15. Maj in Kulmbadi. Der tog wet ejbik blajbii in zikorn in undzer Icbcns-geszichte. Dem 15tn Maj hobn mir bakumen glajchcajtik dos lebn 'un di frajhajt. Di frajhajt iz gekumen in szoen fun agonje. wen der lang-dojernder koszmar hot undz gebracht cu a flzisz moraliszn opgrund. Bemeszcch fun fargangenem jar hobn mir ongchojbn curiksztcln undzer kcrperlcchn gezund, ober mit der bakumener frajhajt kenen mir noch niszt cukumen cum gegart□ ojfsztajg. Di politisz-soejaie intercsn fun der weit, hobn awekgerukt in intergnint undzere foderungen un dt hilf knmt zer langzam. Difayerung' funm bafrajungs-tog iz in Kulmbach adurdigefirt geworn mit gcfiln fun gTojs cugebundnkeji tum jidiszn folk. In der fri hobn zieh ale jidisze ajnwojncr farzamlt antejl- ODcmcn in der ״Hazkorn" noch di umgekumene kdojszim. Baj tog zajnen forgekumen lokale sport-imprezn. In di ownt-szocn iz forgekumen a farzamlung ojf welcher s zajnen arojsgetretn mit redes farszidene chawejrim. In di arojsttctungen iz gcszildert geworn di KZ fargangenbest un di ojfgabn wos sztejen for bajm ojfboj fun a jidisz Erac-Jisrocl. Ojfn ownt zajnen hajweznd gewen gest fun di derbaige ortszaftn, Bamberg, Beyrut un Hof. Ojf di penimer hot gemerkt tilc frejd un tragik. Fan Hof. in cuzamenhung mitn fursztejendikn arojsfor fun dem bizjectikn forziender funhign komitet di Brummer, zajnen forgekumen folgnde personalenderungen in der farwnllung, in ivehhe es gejn ara;n: FarwaltungamHglieler: Dr. Julius Anton (lingnld, Mendl Jaffe, lleniok Majtek, Jnkob Perlo. Pawel Pasluszni, Mouritzi Stern. Michel Topiel, Wieslam Zajonc: Rewizionskomisje: Aroroherm Biber, Rafael Sz. lluppert, Max Pintszervxki. Es met undz szmer zajn cu gezogenen zieh mitn eh' Brummer, welcher hot azeldie grojse fardinsfn far di hi ge jidn specjel in organizirungs stadje. wi ojch far di transportn. Undzer s7.tot, wos farmogt a specifisze, geografisze läge, hot ojch a grojsn ehojw legabe undzere brider, meldie kumen on fun farszidene erter. Jeder ejner, wos kumt cu forn bakumt in hign komitet, glajdi nodi der regist-raeje a waremen onbajsn, naddleger, szpajz ojfn weg, wi ojdt gelthilf ojf cu dekn di majterdike hojcoes. Di preditik organizirte kidi ken zieh barimen mit tler rekord cifer fun arum 30 000 mitog - molcajtn in ca jtopsznit fun 15. XII. 1945 bizn hajnfikii Fun Religiezn-Amt: Di untndermonte hobn zieh gemolden chasene hobn: Koniccpolskik Lolek, geb. in Sosnowiec dem IS. IX. 1920 mit Zelda Eiebner, geb. in Auschwitz dem 17. XI. 1925. Ale wos hobn epes dakegn di obnder- Monte perzonen. kenen zieh meidn in Religlezn-Amt bajm Jidiszn Komitet, Barnberg, Hainstr. 8, cimer 9. Wer ken im! Georg Grüner 10־ cm. hojch, 82 kg. wog, gioj-szwarce hör, blojc ojgn gewen KAPO in Lublin-Majdanek in di jorn 1942—1944. Hot gearbet in bod-kazner baj der krema- Jedies wegn zajn tetikajt, respektive protokoln darin gesztikt Wern in kr ekzemplarn in cngliszer oder dajezer szprach.ojb meglech geszribn ojf a szrajb-maszin. Di protokoin darin anthaltn: 1. Nomen, di geburts date un geburtsort fun ejdes. 2. Zajn jectiker genojer adres (fun ejdes). 3. Di derklerung az der ejdes iz grejt ejdes cu zogn wos er wejst. 4. Genoje baszrajbung, wos der ejdes wejst, wegn Grüner, zajn tetikajt als KAPO, di kakln zoln lojt mcgliehkejt zajn angegebn mit dates. 5. In protokol muz ojsdriklech ongewizn wem, ci iz der KAPO dagangen zajne ewentuele farbrcchn gegn pojlisze, czechoslowakisze, ungarisze oder andere Jidn (ojb er iz bagangen zajne farbreclm gegn dajeze Jidn, gehert er cu der kompetenc fun der dajezer ja- Stic. Dagegn ober wen gegn andere Jidn wert er geurtejlt durc hder amerikaner macht). s. Di unterszrift fun ejdes muz baszetikt wem durchn Jidiszn komitet oder durch Protokoin darfn geszikt wern in Central Komitet fun di bafrajte Jidn obtejlung Franken, Bamberg, Hainstraße 8. Juridisze Obtejlung bajm C. K. Franken Bamberg, Hainstraße 8. I. Eichler.

Text as recognised by OCR (ABBYY FineReader), without corrections. Entity mentions: TagMe (2021); their positions were matched to this text again.