Yidishe bilder · 1951-09-01 · Nr. 9-10 סעפטעמבער-אקטאבער · p. Seite 9

$$$$$$ א פאמער מיט זײן צוױלינג אין לאגער בערגען־בעלזען. צװײ חינפידיקע ײדישע מײדלעך פון לאגער לאנדםבערג שפאצירן געמײנזאם. א ײדיש ײנגעלע פון דער ש״ה אין לאגער בערגען־בעלזען, גײט אהײם פון דער פלאזשע. י׳ ער איז געװעז פון זײער שטאפ א העלער פונק פון זײער פלאם׳ מיט זײ זײן נאמען אײנגעװעבט — נישט זאגט געװען. ער לעבט׳ ער לעבט! 1930 געקוקט פאראױס׳ געקוקט צוריק׳ באגעגנט זיך מיט נביאימס בליק; י באגעגנט זיך אין שאפונגס־פרײד און זײער ױארט דעם פאלק באשײדט... לאמיר גײן אים טרײסםן וזײס גראדנו אבער נישט די קעגנװארט . .. און אויב ער איז פאר אײך אץ אויסגעבדענטער שטערן׳ (זײן ליכט װעט אײך דערגרײכן אין א צײט ארום) — װעל איך די טויטע װיזיעס פון פאעט באשװערן׳ די טויטע װעלן מיך באגלײטן טרײ און שטום . . . אט איז דאס בלינדע מײדל׳ די פארקויפערין פון בלומען׳ (אז זי איז בלינד דערקענט מען נאך איר שטים . . .)׳ דער בעטלער בײ דער קלויססער־װאנט׳ װאם גאט האט צוגענומען דעם ניגון בײ דעם רבין און אװעקגעגעבן אים ... דער װ&סער־טדעגער מיטן שטריק אויף זײנע קלײדער׳ גוט־מארגן׳ — קען ער נאר ארויסשטאמלען׳ דער תם; און אויך דאס קינד׳ דערהרגעט אין דער׳נאכט פון סדר׳- איך נעם אויף מײנע הענט דאס שגצל — דעם קרבן פון עלילת־דם׳ קומט!... עס װעט אונדז דער אוקױנוס נישט פאר־ שװענקען׳- מיר װעלן דורך זײן טיף װי איבער קברימ גײן׳ דער דיכטער האט א װעלט.באשאפן דורך זײן בענקען׳ און זײ — זײ קומען זיך נאר טײלן מיט זײן לוין . . . דער האדסאן לעקט נױ־יארק מיט טויזנט װײסע צינגער׳ און מיך פארפלאנטערט אין דער נאכט װי אין פאר־ צוימונגען פון דראט; װאו זאל איך זוכן אין מיליאנעךשטאט דעם זינגער? — נאר מיטאמאל לעשט אויס א װאלקן־האנט די שטאט׳ — און שטילער װי א טשערעדע פון ברונעם נעמען גײן די־ כװאליעס׳ עס װײזט זיך אין א גאטישער לבנהדיקער שויב — א קאפ . . . דער בלויער תכלת רינטיפון זײנע אקסל װי א טלית׳ ער ב^יגט זיך כון דער שמאלער עפענונג אראפ׳ און שטרעקט מיר אויס א פנקס׳ האלב מיט בלוט פארשריבן׳ — א בוך געשמידט אין זילבער שװער און גרויס: ״ — שרײבן אין פנקס איז נאך ארט געבליבן!״ . . . דער קאפ פארשװינדט . . . לבנה לעשט זיך אויס . .. און װיסט װערט ארום מיר׳ די טויטע זײנען אויך נישטא מער׳ א יעהאװע — װאוהין זאל איך איצט גײן׳ װאוהין ל דער װינט טראגט אין פינצטערניש אװעק מײן יאמער: א׳ יעהאװע׳ א׳ יעהאװע ... .937ו׳ צום צענטן יארצײט ײאמיר גײן אים טרײסטן׳ מײנע ברידער׳ אים׳ װאס האט זײן טרויער אפגעהיט א לעבנלאנג׳ — געװען איז די לבנה קראנק אין זײנע לידער׳ װי ער אליין געװען איז לונגעךקראנק . . . און האט ניו־יארק׳ װאס שיכורט אין די װאלקנס׳ אים פארגעסן׳ פארגעס נישט דו אן אים׳ זײן אלטע הײם. א בלײכער איז ער אין א שטײנערנער געבײ געזעסן׳ און בײ די לעצטע קוילן פון זײן טרוים געװארעמט זײנע הענט׳ געהײליקט פאר געזאנגען׳ — א דינער בוים׳ די צװײגן מיט געבלומטן אײז באהאנגען . . . א קינד״ װאס שמײכלט װי א גרײז: — די אלטע פראכט װי א מיראזש אין מדבר װעל איך מאלן׳ אלע־לאי־לי׳ אלע־לאי־לי ... אזוי האט ער געזיפצט װי א פאסטוך־פלײט אין טאלן א גאנצע נאכט — און אינדערפרי האט ער זיך אויפגעכאפט פון זיין געװײן פארחידושט׳ אן אויסגעלײזטער אנגעטאן א װײסע קלײד׳ און אויםגעזונגען די נביאים מיטן צער פון ײדיש׳ — מיט איר פראסטן צער און שעמעװדיקער פרײד . . . צו אײדל אנצוטרויען עמעצן זיין חלום׳ האט ער אים אנגעטרויט א פויגל װײס װי שנײ דער פויגל האט גערעדט צו קינדער אין משלים׳ — און אט אזוי׳ .װי א געפאנגענער׳ װאס צײלט אין קײט די רינגען׳ געצײלט די נעפלען אויפן אקעאן׳ אװעקגעזעגלט האט ױיז חלום זינגען אין יאפאן: פון יען׳ דער צויבערמאן׳ װאס קאן דעם זאמד אין גאלד פארװאנדלען׳ מוז בעטלען רײז א שיסעלע בײם מאנדארין שו־שו . . . אז מער פארװיגט מיך נישט דאס ליד פון ראזשינקעס און מאנדלען׳ — פארװיג מיך פערל פון די בלויע ימען צו. זיבעציק פאלאצן מיט צען טויזנט שװארצע שקלאפן׳ האט דער טראפן טוי — די מלכה יאנג־סע־פו׳ און אין א בלעטעלע האט זי ארײנגערודערט אין מײן האפן׳ ־- לו־לו׳ מײן קראנקע הארץ׳ לו־לו ,. . לאמיר גײן אים טרײסטן׳ מײנע ברידער׳ אים׳ װאס האט שװין נישט קײן טרײסט דערװארט׳ די אלטע פראכט פון דעם לבנון רוישט אין זײנע לידער׳ צוױי בעהעפױײקע קעדער, א ײנגעלע און א מײדעלע אין לאנער שוואביך־האלל. פאטא: דור דאוױדאװישט׳ 9