Yidishe bilder · 1951-09-01 · Nr. 9-10 סעפטעמבער-אקטאבער · p. Seite 10

ע ר ש ט ונ (אױםעיגן פין א גרעטערער ארבעט װעגז די ^אמפן אין װארשעװער *עטא) װי נ$ר דער דיכטער האטי׳באװית צו פארעבדיקן די װערטער האט דר געעפנט די טיר אוץ עס האט זיך ארײגי■ געשאטן א גתפע דײטשן אין שטוב. די ערשטע האבן זײ באגעגנט די ח״ח זכריה ארטשטײן און הענעך גוטמאן, װעלכע האבן זיך צום העלדישסטן אויפגע־ פירט אין יענעם קאמפס־טאג. זכריה איז געזעםן און כלומרשט געלײענט א בוך. בדי אפצוציען די אויפמערקזאמקײט פון די דײטשן, װען די דײטשן האבן געבו־ מען ארײבגײן אין צװײטץ צימער. האט זכריה זײ געשאסן איץ פלײצע אוץ עס זײבען געפאלן צװײ דײטשן. גוטמאן איז גלײך ארויסגעלאפץ אויף די טרעפ און באך אים אלע חברים און באשאסץ די דײטשץ, װעלכע האבץ זיך געפונען איץ דרויםן. דער קאמף איז דארט פארגעקו* מען אויך מיט אײזבס און פלעשער און איז געװען רײך אין דראמאטישע מא־ מענטן. אויך אויף די טרעפ איז גע־ בליבן אײן דײטש טויט. אנדעריע האבן באװיזץ צו אבטלויפן. פון אובדז איז גע־ פאלן דער חבר מאיר פיבקעלשטײץ. דער• קאמף האט זיך פארענדיקט מיט 'אונדזער נצחון. די דײטשן איז נישט געלונגען פוץ .דעם הויז ארויסצונעמען קײן אײן ײד און-זײ האבן באך איבער־ געלאזן ררײ קרבנחז. די פרײד פון טרעטן זזויף דײטשע קערפערס איז געװען אומ־ געהויער גרויס. טראץ דער אײנשטעלובג. אז בײם ערשטן קאמף מיטן שונא װעט קײגער בישט אמיס לעכעדיק. האט אונדז די ערשטע דערפארובג געלערנט. ־אז :יזן אומפארמײדלעכץ אומקום קאן מען אך נישט אײן קאמף דורכפירן און מיטן רעראבערטץ געװער פון די געפאלענע רײטשן קאן מען באך דעם שונא ברעבגען אסך קרבנות... נישט קאבענדיק 1 זיך ארײבקריגן אין הײזל זײבען די דײטשן געצװובגען גע־ װעץ דאס הײזל אונטערצוצינדן; אלע חברים פון דער ,,דרור״-גרופע האבן אױםגעשא&ן ביז דער לעצטער קויל אוץ זײבען אומגעקומען. ספעציעל איז כדאי צו דערמאנען דעם קעמפער עלעק, װעל־ כער איז שוין געלעק במעט א טויטער און נאך מיט די לעצטע כוחות זיך געװענדט צו א צװײטן חבר. אז ער זאל בײ אים צובעמען דאס געװער. כדי 'עס זאל בישט ארײבפאלן צו די דייטשן. פוץ דער גאבצער גרופע ךזאט בלויז מרדכי אביעלעװ?טש באװיזץ ארויסצו־ לויפן און געװארפן זיך מיט די פויםטץ אויף א דײטש. ער האט בײם דײטש ארױסגעריסן די ביקס און באך כאװיזן צו אנטלױפן מיט דער ביקס. הגם די גאנצע גרופע איז אומגע- קומען האט דער פארגעקומענער 'קאמף פאר אובדזערע אויגן אויף די פאזיציעס פון זאמעבהאף 58 צוגעגעבךאסך מוט װײל צום ערשטן מאל זיבט דער גאנ- צער אקופאציע־צײט האבן מיר געזעז דײטשע הרוגים ליגנדיק אין קאלוזשעס בלוט. צום ערשטן מאל* האבן מיר גע זען. אז דײטשן שארן זיך בײ די װעבט. אויף דער ערד און זײ גײען געבויגן מיט זײער פארזיכסילע טריט אויס מורא פאו א ײדישעו קױל. רי הילפס רופן פוץ־די פאמװבדעטע .דײטשן האבן אונדז דערפרײט און געשטארקט צום קאמף׳ דער מאמעבט פוץ צוזאמענשטויס פוץ ד.ער .,דרור״־גרופע מיטן שונא האט זיך דערבענטערט. פלוצלונג האבץ מיר דערהערט די טריט פון די באנעגלטע שטיװל אויף די טרעפ. איז ךער מיקם פוץ פולער ערנסטקײט און דעצידיירטן אויסשטרעקץ די האנט צום שובא האט דער גרויסער דיכסערי יצחק קאצענעל- סאץ. װעלכער האט זיך געפובען אין אונדזער גרופע, אונדז געשטארקט מיט פאלגבדיקע װערטער, װעלכע װעלן בלײבץ בײ מיר אין זכרון: ״איך בין גליקלעך צו שטארבן צוזאמען מיט קעמפנדיקע חלוצים מיר קומען אום מיט דעם באוװסטזײן פון דעך ׳־אײביקײט יפון ײדישן פאלק״. ...אויף זאמענהאף 58. װו איןתהאב ויך־געפובען אין דער גרופע פון״דרור״. האט מעץ זיך געגרייט צום צוזאמעב־ שטויס מיטץ שובא. אויפן דריטן שטאק האבן מיר זיך פארזאםלט א גרופע פוץ בערך פערציק חברים. לצו װעלכע עס תאט ז7 שפעטער אויך אנגעשלאסן א גרופע פוץ .,גורדוניה״. איץ אובדזער רשות האכן זיך דעמלט געפובעץ פיר פיסטאלעטן און דרײ גראנאטץ. די אי־ בעריקע חברים זײבען געװען באװאפבט מיט אײזבס. שטעקנס, פלעשער אוץ אבדערע מכשירים. אלע האבן מיר זיך זמ1שטעלט אויף פארשײדענע פאזיציעס מיט דער פולער גרײטקײט אויפן דערװארטנדיקץ שונא.' הגם אלע זײבעץ געװען זיכער, אז רער צוזאמענשטויס װעט ברענגען צו א פולשטענדיקץ אומקום פון״דער גאנצער גרופע. האט דאך בײ אונדז׳ נישט גע־ הערשט קײן שטימובג פון פארלוירנקײט. דער באװוסטזײץ פון אומקומק איץ קאמף האט בײ יעדן געשאפן א זיץ איגם טױט. שטײענדיק אויף די פאזיציעס האבן מיר רערװײל באמערקט דורכפירן א פאר־ טיע מיט יידן צום אומשלאג, איץ װעל־ כער עס האבן זיך אויך געפונק א גרופע פון השומה׳־ב• מיט מרדכי אניעלעװיטש בואש װעלכע זײבען געכאפט געװארן אין אומשטענדן פוץ בישט באװייזץ צו שטעלן א װידערשטאנד. די אטמאספער אין אונדזער גוופע איז געװען א גע־ שפאנטע. אעסטינקטױו האבץ זיך א פאר חברים געריסן צו די פענצטער. כדי צו באװארפן מיט גראנאטץ די דײטשן, װעלכע פירן די פארטיע. אבער צוליבן װײטן מרחק איז עס געװען אוממעגלעך צי טאץ. אין געצײלטע יבוטן זײנק מיר אנגעועס איכערראשט געװארן ווק די פארטיע איז דורכגעגאנגק דיורכן ראג זאמענהאף ניסקע. האבץ די חברים פון השומה״צ באװאיפן מיט גראנאטן די דײטשן, װעלכע האכץ געפירט די פארטיע און די ס ס.־לײט פון אויסזיד־ לונגס-שטאב. װעלכע האבן• זיך געפזנק אויפן גאס. בײ די דײטשן איז אנטשטא־ בק א גרויסע בהלה. פיל ס.ס.-לײט זײ׳ בעץ געפאלן טויט. די אנדערע האכן זיך אױסבאהאלטן און די גאבצע פארטיע ײדן איז זיך צעלאפן. די קעמפער האכן זיך פארבאריקאדירט אין ־א קלײןי׳הײזל אויף ניסקע און באשאסן די שפעטעי אנקומענדיקע, דײטשע פארשטארקונגעןי די לעצמע ארױםגעמריבענע ײדן פון דער לאדזשער געטא קײן אוישװיץ♦ דאם בילד איז אראבגענומען געװארן אין לעצטן מאמעגט. װען זײ אומגליקלעכע האבן געװארט אױף די טױט־װאגאנעך 10