Yidishe bilder · 1951-08-01 · Nr. 8 אויגוסט · p. Seite 4

מ♦ ליבהאבער ♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦♦* |א חתונה אין געטא אי מרױרי־קע פלײמ, װאם הענגםמ א שטומע בײ ישראליק כלי־זמר אויף דער װאנט, איך װעל צו ישראליקן הײנט קומען ער זאל מיר אױםפײפן א טאנץ. ניטא קײן חתונות בײ יידן, ניטא קײן שמחות מער. איז שלאפט דער צימבל און דער פידל אין קעלער אונטער ד־רערד. איך װעל בײנאכט אין קעלער קומען מיט די כלי־זמר אין געהײם דער באם װעט נעמען װידער ברומען דער פידל צאפלן מיט געװײן. עם איז קײן חתן ניטא און קײן כלה ם־איז קײן חתונה־טיש ניט געגרײט, ם־איז קײן פיש גיט פאראן און קײן חלה דארף מען אויך ניט קײן חופה־קלײד. איך װעל ארומגײן אן שיך, אין די זאקן אזוי װי צו נעילה אין קלױז, םיאיז ױם־כיפור און מלקות מען שלאגט אונדז םיאיז חרוב און װיםט אוגדזער הויז. / םיאיז קײן בדחן ניטא, קײן באזאגעכץ םיאיז קײן טעלער ניטא אויף א טאנץ, םאיז קײן באבע ניטא אויף באקלאגן און קײן גאלדענע ױיך ניט פאראן. ם־איז קײן שדכן ניטא, װער םיזאל מאנען פאר חתן־צד דעם נדן, ניט קײן לעקעך פון צוקער און האניק און קײן בראנפן איז אויך ניט פאראן. כיװעל אײך בעטן הארציקע כלי־זמר שפילט אזוי װי פאר אלע, פאר מיר י איך װעל דעקן די חתונה־שפעזן מיט גאלדענע רעגדלעך פיר, כיהאב די גאלדענע רענדלעך אין הארצן, כיהאב זײ פיל װי טראפנס אין ים, זײ רינען׳פון די אויגן, די שװארצע און דערהיצן מײן פנים, א פלאם, כהאב פארלוירן די שמחה פון לעבן כיהאב פארלוירן די פרײד פון געזאנג, דער טרויער, װי םמאלע ער קלעבט זיך און פירט מיך, װי א בער אין שפאן. שפילט כלי־זמרים, א לעבעדיק שטיקל, און צעטרײםלט די פינםטערע נאכט.י לאמיך פילן, װי ם,הארץ מײנם איז שיכור און ם־האט זיך נאך אײן מאל צדלאכט. מ, ליניהאבער (מי ד. אליהב) באקאנטער ױגגער זשורנא־ ליםט אין דער שארית־הפליטה. געבוירן אין א קלײן שטעטעלע בײ לובלין♦ אין דער ױגנט זיך ארויםגעריםן קײן װארשע, וװ ער האט געלערנט אין גימנאזױם, אין 1939, קורץ פאר דעם קריגם־ אויםברוך פארענדיגט געשיכטע אויפן װארשעװער אונױוערםי־ טעט, באזוכט גלײכצײטיק דעם רבנים־םעמינאר ״תחכמוניײ און באקומט אין 1938 א ראבינער־דיפלאם און היתר־הוראה פון הרב פויזנער ז״ל, הרב ש. ד. כהנא זײל, הרב בלומענפעלד ז״ל און אנדערע גאונים. אין 1938 פארעפנטליכט ער אין פארלאג גיטלין, װארשע. א בוך װעגן ײדישער דערצױנג. י ארבײט מיט אין ״בדרךײ אין ״לעמבערגער מארגןײ, ״כוױלא״ און אין ליטערארישן פוילישן װאכנשריפט ״םיגנאלי״♦ פון די ערשטע טעג אין דער שארית־הפליטה איז ער טעטיג אויפן זשורנאליםטישן געביט. מיטגעארבײט אין ״אונדזער װעג״ אונטערן פםעװדאנױם מ♦ ד♦ אליהב♦ הײנט טעטיג אלם שעף־רעדאקטאר פון ״איבערגאנג״. סססס־ א פאר װערטער צו אלע פארטײ פירערם (ד״משך פון זײט 3) מיר לײדער אלײן שולדיק, די געשיכטע האט אוגדז געלערנט, אז כל זמן ישראל װעט זײן צעשפאלטן װעלן די שונאים זיגן, אויב אבער ישראל װעט זײן געאײניקט, װעלן די שונאים װי שטארק זײ זאלן נישט זײן, װעלן זײ פאלן. דאם געבאט פון דער שעה, איז יעצט כל זמן עם איז נישט צו שפעט, צו שליםן א פעראײניקטן פאלקם־בוגד. װען אבער קאן דאם געזאגט װערן, װען אונדזערע יעצ־ טיקע פאלקם פירער אן אוגטערשײד װער זײ זעגען, פון װעלכע פארטײ זײ קומען, װעלן אין אזא שװערע צײט, יעדער באזונ־ דער אויפהערן זיך צו שפילן מיטן ׳פאלקם נורל, װעט א פאלקם־ פאראײניקונג קומען, לאמיר מאכן א פרװו בײ די שארית־הפליטה. זאל יעדער פארטײ פון רעכטם ביז לינקם, צװישן זיך אויםקלויבן צװײ מע־ םיקע מעגער און די אויםגעקליבענע זאלן רופן א צװישן פאר־ טײאישע קאנפערנץ, כדי אזוי ארום צו פרװון אנצוהײבן שאפן א געאײניקטן פאלקם־בוגד קעגן אלע אונדזערע פײנד. שלמה פראנק♦ ו הארון חדל מהױת אדון אבל העבד לא <!! | חדל מהױת עבד אחד העם.!! ניט נאר מיריזײנען פארקנעכטעט און פארשקלאפט :|!ן[ צו פרעמדע השקפות און דעות, נאר אויך צו אונ־![ $ דזער אײגענע שמאלקעפיגקײט און קורצזיכטיקײט, <> און - װען שוין באפרײט פון פרעמדן גײםטיגען [; [ן שעבוד, דארף נאך אוגדזער גלות־ײד א באזונדער [■ [■ ״שטר־שחרור״, אום ניט צו בלײבן א ״חצי עבד [: ח וחצי -בן חורין״ ♦♦♦