Yidishe bilder · 1947-03-01 · Nr. 3 (1.3.1947) · p. Seite 9

נדמ א לי־כט מאשײן־געװער אױף זײין אקםל, װאם ד׳אמ געשריגן, גערימשעט וױ א הונמ און פון צײט צו צייט, די מױמ דערשראקענע יייידן א װיץ גע־ װארפן, ״איר װעט דאך גוט האבן, איר װעמ דאך ארבעמן אין דעם וױמל־י־ רוים׳,. אט רער מיאוםער־סליגאן, מענטשן־פרעםער און בלומ־זױפער, האמ אייף זײן געוױםן איבער טויזנט ײדך ער האט מיט ױין מאשין־געװער געשאםן אין דער מאםע און מיט איינמאל געטויטעט אי״ניקע ײרן♦ ער איז ארומגע־ לאפן װי איוױלײער חזר און גענזרעט אין אלע װינקעלעך, װי נארעם זענען געװעזן באהאלטן ײדן, האמ ער געהאט די גרעםטע םאטיםפאקציע דאיט אין דעם באהעלטענ־ש ארײנצושיםן. טראך; האט ער מיט זיין קאלםער גזללישער, גערמאנישער מאררע נאכגעברומט און באלד האט מען געהערט קרעכצן♦ װען׳דאם ארט, ארער דער הויף איז געװארן ערליידיקט, האט מען ערשט שפעטעי פון די טתיעריקע באהעלטענישן ארויםגעשלעפט פארבלו־ טיקפע מענטשן, טײל טויטע און טײל שװער ראגירטע♦ דער .מאםךמעררער האט נאך באװיזן מיט זײן מאשין־געװער, אז ער קאן אויך גזט טיעפן און טויטן פייגעלעך װען ער האט באמערהט פליען אײניקע פײנעלעך׳ האט ער. זײ באלד ארונ־ טערגעשאםן. ם׳איז כראי צו באמערקן א פאקט, װאם האט גע־ מאכט גלױוערן אלע, די װעלכע זענען געשטאנען דערבײ♦ װען דער זעלבער כריםטיאן איז נישט װײט פון שפיטאל אויף דרעװנאײםקא 73 נעשטאנען און פון דערװוײטנם גאכגעשאםן' א רויק פארל, װאם זענען געגאננען איבערן פעלר אויפזוכן זײער קיני־♦ א־ן יעם זעלבן מאמענט, װען די צװײ אומגליק־ לעכע מאן אוךפרוי זענען אזוי געגאנגען פאר־ טראכטג מיטי צער און װײטאק, נישט געפינענריק זײער קינך האט דער מעררער צו די אומגליקלע־ כע געשאםן און די בײרע, מאן און פתי זענען אײגער אויפן צװײטן ארומנעמענדיק זיך אזוי אומגעפאלן♦ אין דעם זעלבן מאמענט האט דער מאםן־ מערדער באמערקט א םטאדע פײגל פליען פונקט .אין דער זעלבער ריכטונג, ער האט נישט לאנג געטראכט און א ין זאלפ געגעבן און פיר פײגעלעך, װאם האבן צוזאמען מ ט די צױײ ױנגע אומשולדיקע מענטשן מיט אײניקע םעקונרן צוריק געלעבט צוזאמען אין דער זעלבער צײט ■געטױטעט געװארן♦ פאר גארנישט און פאר װירער גארנישט. די צװײ מענטשן בלויז דערפאך װײל זײ זענען ײדן און די פײגל פאר רער חוצפה, װאס זײ האבן געהאט, אדורכצופליען אין דער זעל־ בער צייט, װען ער שיםט־ײדן, שפעטעך װען אײניקע ײרישע אררנונגם־מע־ נער זענען צוגעטרעטן צום ארט, אױעקצונעמען די 2 טויטע קערפערם, האנן זײ באמערקט, אז בײ די צװײ קדושים ליגן פיר דערשאםענע םײגעלעךי ו אט אזוי האט אײםגעזען די שרעקלעכע בלומיקע עװאקואציע, וזאם האט אנגעהאלטן 11 טרויעריקע טעג, ײו עם זענען אומגעפומען אויםן ארט, בעפאר זײ זענעןי אפגעשיקט געװארן קי ן כעלמנא 800 ײרן 102 קיגדער♦ עויאקואירט זענען געװארן איבער צװאנציק טויזנט מאן, דער גרעםטער טײל פױיען ^ון ק־גיער♦ ם-ל פרויען האבן זיך נישט געװאלט שײרן מט זייערע אומגליקלעכע קינרע און זענען פרײװיל*ק מיט די קינרעי־ מיטגעפארך זײ האבן אייפן קול ערקלערט, צוזאמען מיט אונחערע רןינדער װילן מ־ר אומקומען♦ דערבײ האבן זיך אפנעשפילט הארצרײםגרע םצענעם• דער שטיל אײניקע װערטעך איינער פון די פאליציאנטן האט זיך נאענט צום ױנגל ארונטער געבויגן און האט פארצ יכנט פאלגנדע װערטערן' ״זאגט גישט מײן מאמענױ, וערצײלט נישט, אז איך גין טויט, מײן מאמענױ װעט דאם נישט אײםהאלטין, זי איז א קראנקע, ליגט באהאלטן און װארט אױף מיר. מיין פאטער איז ערשט נישט לאנג געשבארבן, איך בין דער אײנציקער בײ מײן מאמענױך און בײ דעם לעצטן ויארט •מאמענױ. האט ראם קינר פארװארפן דעם קאפ און געבליבן טויט. אזוי זענען פאיגאנגען עלף פארשאלטענע טעג. עלף גרױזאמע שרעקלעכע גהינום־טעג, װו 7 געשטאפא־מעררער פון ׳דער גערמאני־ שער ראסע האבן פארניכטעט און פארט־ליקט א גאנצע עדה ײדן, איבער 20 טויזנט מענטשן, פרויען, מענער און קיניער זענען פון זײע־ רע הײמען, פון זײערע נאענטםטע אװעקנעייםן געװארן און זענען אין פארלויף פון 24 שטונרן אױף אײביק פארניכטעט נעװארן. ס2 טױזנט קדושים זענען צװישן א יא און א נײן אויםגעראטן געױארן, װײל אזוי האט געװאלט דער גערמאנישער גאט — היטלער♦ עם איז אינטערעםאגט איבערצוגעבן, װי אזוי די מעררער פון דער גערמאנישער ראםע האבן זיך אויפגעפירט בעת זײעד גרױזאמער שחיטה איבער דעם לאחעער ײרנטום. די מערדער אונטער דער אנפידונג פון גוט־באקאנטן האנם ביבאװ האבן אלץ געטאן, כײ װאם מער ײדן צו פארניכטן. אזוי למשל האט דער פארטרעטער פון ביבאװן, האנם ריבעך דער אויםנע־ פרעםענער מענטשן־חײה, לער אומגליק פון ײרישן פאלק, װאם האט אויף זײן געװיםן איבער טויזנט טױטע, דער האט נישט בלויז געשאסן, נאר אויך געטרעטן מיט די פים. װען דער אומיליקלעכעך דערשאםע־ נער ײר איז שױן געלעגן א צעבלוט־קטער האט ער נאך מיט זײנע פיס נאכנעשטופט. ריכטעך א מענטש, װאם האט געטויטעט און געלאכט. בעתן שיםן געפרעגט דעם גיוםםיריק^ צו עם שמעקט גוט. בארימט זיך, אז זײן רעװאלװער האט קײנמאל נישט אויםגעשאםן אומזיםט. פוקם, א מענטש, װאם האט נאר געזוכט צו שיםן פרויען. . זײן בעםטער פארגעניגן איז געװען, װען ער האט זיך צוגעריקט הארט צו דער פרוי און באפעלנדיק, קער זיך אום, און װען די פרוי האט זיך אומגעקערט, א־ז זי מאמענטאל פון אונטן דערשאםן געװארן, פאלנדיק אויפן פנים און באגיםנדיק ז־ך מיט בלוט, און װען די פרוי האט נאך ארױםגעװיזן םימנים פון לעבן, איז דער מעררעד װי א העלד, װי א זיגעך געשטאגען איבערן קרבן און אזוי לאנג געװארט ביז דער קרבן זועט זײן לעצטן אטעם או־םהויכן. קריםטיאן, א הויכעך אפגעברענטעך דיקער מעררעך שטענדיק אין די פערר־װאגאנען זענען אונדזערע נאענטםטע קױשים אפגעש־קט געװארן ק ין כעלמנא, אוישװיץ און אין אנדערע גאז־קאמערן. ■ג (ע נ ד ע)