Yidishe bilder · 1947-02-01 · Nr. 2 (1.II.1947) · p. Seite 9

לר א ש'כל, א תפילה, טריט אןן מראמ - - א זמר צו מענטשן און צו נאט. ד. קוק ױך גומ ארום. בן״אדם, צו רער ערר און צו דעם הימלן װיפיל חכמה, װיפ-ל ש־יגכךיט איז פאראן אין קלענםטן בלימל♦ װיפיל הכמח, װיפיל שײנקײט אץ דעם שטײנדל און אין נרעזל; אין דעם װאםער־טראפ, אין פויגל, .אין דעם קראליק אזן אין העזל♦ םקלענםטע איז בײם בורא־עולם אזוי חשוב װי דאם נרעםטע; ם־נירעריקםמע, װי דאט העכםטע, דאם נעמײנםטע, װי דאם בעסמע. װי ב־ים מענמשן איז גלײך חשוב יערעס גליד זײנם, אלע נלירער; , װי אלע איתױת און װערטער זײנען הײליק גלײך אץ םידור♦ װארן אלץ איז אײן הארמאנ־ע. אלץ פארװעבט איז אין גאמם מוםטער - אזוי זאנט אני הקטן, איך, רב ױחנן דער שוםטער♦ ה. זוך גישט שלמות - נישט אין שלמית נאר אין װײטער, העכער שטרעבן, א־ן דעם װילן צו גרײכן שלמות אין דער תכלית פון דעם לעבן. לערן, מענטש, דערפון א מוםר: װאם דו זאלםט אזוינם נישט טוען - טו מיט חשק און מיט שכל, װעט אויף דיר גאטם חםד רועך איז באשערט דיר זײן א שוםטער, צי א בלעכער, צי א פויער; רב צי װעבער, שמ*ד, צי בעקער, צי א שומי־ פארן טויער - מו מיט ליבע דײן מלאכה לײג דערין ארײן דײן רצין - און גאטם חכמה און זײן ברכה װעלן פון דײן ארבעט שפראצן. יעדע ארבעט גרויםט גאטם נאמען, יערע מי באשײנט גאטם מוםטער — אזוי זאגט אני חקטן, אײער ױחנן דער שוםטער. וחנן הסנ דער שוםטער, דער מײםטער♦ פלינקע האנט — די לערעי קריגט פארעם, קרינט פארשטאנד. די אל און די דראטװע און נעראנק - באנלײמ פון שוםטערלם פרײרמעזאנג. העמערעל העמערעל פלאטערט ברענט ־ - א שיכל א ברכה װאקםט פון העגט. אמר י אונתער װעלט אױ אזא שטיװל. װאם װאלט• װעלט געװען אן מענטשן, װאם זאלן דעם באשעפערם װונדער באװונרערן און בענטשן? ג אזוי װי כביכול אויף זײן שמול - אזױ איז דער שוםטער בײם קאפול. שטיק לעדער אן פארעם, אן געשטאלט- תוהו - ובוהו- אבעי - באלד - א. אלמי א. אמר ױחנן הםנדלר, זאגט רב ױחנן דער שוםטער♦ די תורה אן ײדן. איז װי א שוך אן א מוםטער. א ײד אן דער תורה, א־ז א בארװעםער קריכער, װאם צעבלוט־קמ די פ־ם זיך און זײן גאנג איז ניט זיכער רב ױחנן לאםטשעט מיט ליבע די לעדער- ויאמר: ש־ך און שטױול גײט אנגעטאן יערער♦ פץ בוך ״העברעאישע פאעזיע״ (אנמ^גיע) בנימיז בז זרח איך שװײג... איך שױייג און האלט זיך אײן, דאם הארץ - װי אפגעשטאיבן בעת איך זע, װי מײנע שינאים. מערן מײנע פלאגן; כיהאב או־ף מײן מויל געלײגם א שלאם, ם זאל שטומעז, שװײגן - נאר ס׳הארץ. דאם הארץ אין מיר טוט ביטער קלאגן: די האנט פון דעם באדריקער האט זיך שװער נעלײנט אויף מיר, םירײםט מיך גלײ, פאר נליר און פליקט דער שלעגערן כיװער װי א פגר א צעטראטעגער ארומגעשלײרעדט - און נאכט אץ נאכט װערמ ניט פוי טרערן מײן נעלעגער: האםט מיך נעמאכט װי זאמץ װאם יערער אײגער טרעט אים, מײן גוף - צעקײלט־צעבײלט און אויםגעפליקט די באקן: איך קוק או־ף רעכטס, אויף לינקם, און קיינער קומט צוהילף גישט - סױואקלען זיך די קני און סיברענמ מ־ץ נאק; איך טראכט און טראכט און םױוערט מײן הארץ מיט בלוט פארלאפן: זײ זײנען אײנגעפלאנצט און םינעמט זײ קײן געװיטער און איך װער אומגעגאסן פון איין כלי אין דער צװײטער - איך האב געהאפמ אויף פרידן און צום םיף ־ א־ז ביטערן א־ך זינק און טר־נק זיך אין רעם זומפ, צעביםן און צער־םן, פארלאזן או־ף מיץ היים, צעשפאלטן און צענומען: דער 'לײב און בער, זײ האבן מיך א־ן פ־נםטערניש געטראפן - י . אין פ־יער און אין ויאםער זײנעו מיר געקומען: , צו גרויס די שאנד און רער פארברעכן אין זיך צו דעישטיקן, צו גרוים דער װײטוק און דער פײערדיקער צארן: מײן נחלה איז פארברענט, פארמריקנט און פארחירובט - די שטעט אן א־ינװויגער, די ערר איז װיםט געווארן: ײדיש י. י. שװארץ אבער נימ דער שטױול, ניט רער ש־ך איז דער עיקר: דער עיקר דער גאנג איז - צי א גלײכער, צי שיכור און ניט אזױ דװקא דער גאנג — װי דער אופן: טײל פים טרעמן לאנגזאם און.אנדערע לויפן. ױאמר ... יעריבער פװ איך אײך דא זאנן: װער שפאנט און װער ם׳איילט ויד, װעט אלצאי נם גישט דעריאגן. נישט שפאנען נישט איילן, נישט װאקלען זיך שיכור דער עיקי - דאם װיםן, רער ציל איז דעי• עיקר. נישט דער שטװול איז שולריק, אזיב דעד װענ איז א שלעכטער נאי דער פים - און דער שכל, װאם דארף זײן זײן װעכטער. נישט די תירה איז שולדיק אין דעם שלעכטם דעם געדיכטן - נאר דעי מענטש, װאם ער װײםט גישט זײן װעג װי צו ריכטן. ב♦ אמר ױחנן הםנדלר, זאנט רב ױחנן דער שוםטער: דער בעםטער און דעי שענםטער שטױול איז אן א פום - א פוםטער♦ דער ש.טױול, װי דאם איז ירוע, א־ז פארן פום גענעבן; דער פוס ערשט גימ דעם שמיװל פלאםער, דוםק, לעבן♦