Undzer Worṭ · 1947-10-31 · 42/80 (31.10.1947) · p. Seite 3

זייט 3 אונרזער ווארט פרייטיק, 31 אקטאבער 1947. Y// Y//■ /WLv/. m/// I I I MAI ענגלישע אפאזיציע כאשולריקט רי׳ רעגירונג קורצע נייס נ א נ ק י ג ג. געג. טשאן־קיי־טשעק האט פער־ זעגלער איבערגעגומען די אנפירונג איבער די רע־ גירונגס־טרופן, וואט האבן אנגעהויבן 8 קעגן־אפעג־ סיווע קעגן די קאמוניטטישע טרופן. ם י ד ג יי. 8ן אויטטראלישער פערל־טוי3ער האט געפוג&ן די גרעטטע פערל זייט עגדע מלחמך. זי וועגט 19,5 קאראט, איר ווערט איז נאך נישט גע־ שאצט געווארן. ל ג א נ ק י נ ג. ביגע און די פ. שטאטן האבן גע־ שלאסן אן אפמאך וועגן אמעריקאנישער אונטער־ שט^צוגג פאר ניגע גאכן אייגשטעלן די אוגררא־הילף. ר ו י ם. רעד לעצטער קאגטיגעגט בריטישע טרופן האט פארלאזט איטאליע. באד ג ו י ה יי ם. עסטרייר האט געבעטן די אליאירטע מאכטן ארויסצוציען זייערע טתיפן פונם אאגר און די ארדענונג פון דער מלוכה איבערלאזן דער עסטרייכי״שער באפעלקערוגג אאיין. ם י ד נ יי. די אויטטראלישע לופט־פלי־געזעל־ שאפט האט אויסגעארבעט פלענער אריבערצוברעג־ גען טיט עראפלאגען פיא טויזגטער בריטישע אייג־ וואנדערער ק יי ן אויטטראליע. סאן י א ז ע. די אפאזיציע אין פארלאמעגט פון קאסטא־ריקא האט געפאדערט צו דופן אן עקם־ טרא־טעטיע פוגם פארלאמעגט וועגן איבערגעמען תיכפדיקע מאסגאמען קעגן דער קאמוגיטטישער פארטיי. , י ר ו ש א י ם. הענרי וואאאם, וואט באזוכט איצט א״י איז אין נגב פארהאאטן געווארן דורך א בריטישן פאטראא. ער האט אבער באאד געקעגט פארט- זעצן זיין רייזע. T ׳ ב א ד נ ו י ה יי ם. א קארעטפאנדעגטין פון דער אמעריקאנער ידיעות - אגענטור ״אסאשייטער - פרעסס" איז אין בודאפעשט ארעטטירט געווארן. ק א פ ע ג ה א ג ע ן. ביי דער דענישער פאלקטיגגס־ וואלז״זיינען די■ סאציאל־דעמאקראטן געבאיבן די שטארקסטע פארטיי. די עקסטרעמע פארטייען און די קאנסעחזאטיווע האבן פאראוירן פיא שטימען. פראג. אין גאנץ״טשעכאסאאוואקיע איז געפיי־ ערט געווארן דער 29־טער יארטאג פון דער גדיג- דונג פון דער טשעכאטאאוואקישער רעפובאיק. ק א א י ר א. זייט רעם אויסברוך פון דער כאלע־ רע־עפידעמיע אין עגיפטן, דעם 3-טן סעפט., זיינען פון דער קראגקהייט געשטארבן 6132 פערזאגען. מ י נ ב ע ן. דער אנטאאפענ-ער געוו. בייערישער דעגאציפיקאציע־מיניסטער לאריץ איז אין אפוועזג- הייט, דורך זיין פארטיי וו. א. וו. ווידער געווייינט געג. קליי צו דער דייטשל8נד*פר»גע פ ר א נ ק ר יי ר, (דענא). רעד אמעריקאגישער מיליטער־גוווערגער פאר דייטשאאגד, געג. קאיי, האט אויף א פרעסע־קאנפערעגץ באטאנט, אז עם איז געוווגטשן צו פארא״גיקן. א מעגאער גרעטטן טייא פון דייטשאאנד, ניט נאד ווירטשאפטאעך, נאד אויך פאאיטיש, אין פאא פח א דורכפאא פון רעד אאג- דאגער קאנפערעגץ. ס׳איז אוממעגאעך מיאיאגען מענטשן צו אאזן אויף א לאנגער צייט אן אן איי- גענער רעגירוגג. מאניו־פראצעם ווערט דערעפנט. ב ו ק א ר ע ש ט. (דענא־רויטער) אגהויב קוטעג- דער וואך ווערט דערעפנט דער פראצעס קעגן דעם געוו. פארזיצעגדן פון דער רומעגישער פויערים־ פארטיי, וואט איז דורך דער רעגירוגג אויפגעאייזט געווארן, דר. יואיום מאגיו און 18 אנדערע מיטגאי־ דער״פון זיין פארטיי. אאע שטייען אונטער ז־ער בא- שולדיקוגג פון מלוכה־פאראט. פארשטייער פון דער אמעריקאנישער און בריטישער באטשאפט זייגען אייגגעאאדן געווארן צו די געריכטס־פארהאנדלונגען. מאניו וואט איז געווען רומענישער פרעמיער אין 1928, ווערט פארגעווארפן צו וועאן פראוואצירן א מאחמה קעגן סאוויעט־רוסאאנד און ארגאניזירן אן אויטאענדישע ארייגמישובג אין רומעגיע. ׳ ר“ ר אוערבאן: נישט אלע רפים זיינען פארשלעפטע מ י נ ב ע ן, (דעגא־־דויטער). אין א בדי וו צום דערנערוגגם - מיניסטער ד״ר באומגארטגער האט ד״ר אוערבאך רערקלערט, אז לויט זיין מיינונג קע- נען נישט אאע ד.פיס באצייכנט וועד ן אלט פאר- שלעפטע פערזאנען. לויט ווי אים איז באקאנט, דערקלערט ווייטער ד״ר אוערבאך, געפיגען זיר צווישן די ד.פים זייער א סך אונגארישע פייל־קר״צלער און אנדערע פא- שיסטן און ער זעט גישט ק יי ן גרוגט, פארוואם די דאזיקע זאלן באקומען ספעציעלע צוטיילונגען, טיט וועלכע די דייטשע דערגערונג ווערט באלאסטעט. ווייטער האט ער געפאדערט א גענויע רעגיסטרא־ ציע אין אלע ד.פי־לאגערן, וואט ז אל דורכגעפירט וועד ן דורך דייטשע קאנטראל־־ארגאנען, מען קען זיר נישט פארלאזן אויף די אגגעגעבעגע צאלן דורך די קאמיסיעם, כאטש ז יי זיינען אונטערגעשריבן פון אירא־אפיצערן. אונטערשטיצט דעם פראיעקט וועגן אייגשרענקען די רעכט פון לארדן־הויז, באצייכנדיק אים אלט אוט- באדיגגט גויטיקן. קאמוניסטישע רעוואלטע אין 8 בראזיליאגישער פראווינץ. ריאדע זשאגיירא. (דענא־אינס) אין דער טעריטאריע גופארע איז לויט מעלדו^גען פון דער בראזיליאגישער ידיעות־אגענטור אויסגעבראכן א רעוואלטע, איגספירירט דורך קאמוגיטטישע עלע־ טענטן. דע גרעגעח־וואכן אין דאזיקן געביט ווערן פארשטארקט. .. אנטי־קאמוניטטישע קאמפאניע ר י א דע ז ש א ג יי ר א. (דעגא־אינס) דער בראזיליאגישער טעגאט האט טיט 35 קעגן 13 שטימען באשלאסן אויטצושליטז אלע קאמוגיטטן פונט פארלאמענט, ווי אויר פון די עפנטלעכע אמטן און אפשאפן זייערע טאגדאטן. ל א נ ד א ן. (דענא־רויטער) דער פירער פון דער ענגלישער אפאזיציע ווינסטאן טשערטשיל האט אין אוגטער־הויז באשולדיקט די ענגלישע רעגירוגג אין פירן פארטיי־פאליטיק ,נישט באזיצן קיין נאציאנאי־ לע פירונגס־אייגגשאפט און זיין אומפעיק אין דער פארוואלטוגג. V דער פאקט וואט די רעגירונג פרוווט א״גצושדעג- קען דאס וועטא-רעבט פונט אויבער־הויז — האט טשערטשיל געזאגט — באווייזט איר '׳מורא פאר א מפלה ביי די קומעגדיקע וואלן. גישט דער וו יל ן פוגם פאלק איז מאסגעבגד פאר דער דאזיקער רע- גירונג נאד דער א״גן־נוצן פון דער פארטיי. דער לארד־פרעזידענט פון בריטישן קרוין־ראט הערבערט מאריטאן האט באצייכגט טשערטשילם רעדע אלט "שרעקלער רעאקציאגער". טשערטשיל וו יל ווירקלער צוריקפירן צו די פאליטישע און ווירט־־ שאפטלעכע פארהעלטענישן, וואט האבן?עהערשט צווישן ביידע וועלט־מלחמות. מאריטאן האט ווייטער פראנצויזישעך קאבינעט פאר רער נאצרפאחאמלונג דער פירער פון דער קאמוניסטישער פארלא־ מענט־פראקציע, דוקלאס, האט זיר געוועגדעט קעגן דעם פראגראם פון דער רעגירוגג און האט דער- קלערט, אז פראנקרייר איז אין איר אויטערן־האנדל פולשטענדיק אפהענגיק פון די פ. שטאטן. דעם מארשאל־פלאן האט ער אנגעגריפן אלט בא- דראאוגג פון דער פראנצויזישער סוווערעניטעט. אין רעם מאמעגט האט אים ראמאדיע איבערגעריסן, אפווארפגדיק אין שטארקע ווערטער די מייגונג, אז פראגקרייר איז אנגעוויזן אויף א וועלכער גישט איז פארם פון אן "אויסלענרישןץ אימפעריאליזם". די אמעריקאגישע אוגטערשטיצונג איז אן אונטער־־ שטיצונג פאר דער פרייהייט, האט ראמאדיע צו- געגעבן. אלע דעפוטאטן אויסער די קאמוגיטטן האבן דארויף אפלאדירט. דערפאלג פון דע גאל ביי די צווייטע וו8לן. פאריז. (דענא) אויר ביי די צוגאב־וואלן אין 951 שטעט האט געג. דע גאל און אנדערע רעבטם - און מיטל־פארטייען דערגרייכט א געוויסן דערפאלג, בעת די קאמוניסטן האבן פארלוירן פיל שטימען. פאריז. (דענא־רויטער) פרעמיער ראמאדיע האט דער נאציאגאל־פארזאמלוגג פארגעשטעלט זיין נייעם קאביגעט און האט גאר דער דעבאטע, וואט איז געפירט געווארן אין א העפטיקן טאן, געשטעלט די פראגע וועגן צוטרוי. דאגערשטיק וועט די צוטרוי* פראגע אפגעשטיטט וועדן. ראמאדיע האט דער- קלערט, אז ווען דער טארשאל־פלאן וועט צוליב וועלכער גישט איז סיבה גישט דורכגעפירט ווערן, דאז וועט אין פראנקרייר און אייראפע קומען צו א קריזים, קעגן וועלכן עם וועט נישט זיין קיין שום מיטל. ראמאדיע האט אמשארפסטן פאראורטיילט די "צוויי־בלאק־פאליטיק,, אין פראנקרייר, נישט אנרופנדיק אבער ביים גאמען געג: דע־גאלם פאלקס־ אוניע אדער די קאמוניטטן. ווייטער האט ער אגגע- גריפן דע גאלם פארטיי פאר אירע שלאג־ווערטער צו רעווידירן די קאנסטיטוציע און אויפלייזן.די גא- ציאגאל־פארזאמלונג. "די וואט האבן טיט- אזעל־ כע ווערטער אגיטירט ", האט ראמאדיע געזאגט, "זייגען תמיד געווען פיינט פון דער רעפובליק". דער פארזיצנדער פון דער גאציאגאל־פארזאמלוגג, העריא, האט באטאגט, אז דער פארלאמעגט וועט תמיד פארטיידיקן די רעפובליקאנישע יסודות. 11111111111111111111MH!1m1111111111111!111111t1111111111n1111i11!111n1111111u111!11111i11i:;::!!!!!!u!uj1uuiL1u1111u11t1u11n1m11t11n1ni1111111n11111111nnm1t11m11 ווווו!וחווו!וו!ווווווווווווווווו1וווווווווווווווווווו1!ווווו1ווווווווווווווו!ו!ווווווווווווווו1ווווווווווווו!ווווווווווווווווווווווווווו!וווווווווווווווווווווו!וווווווו!וווווווווווווווו!וווי1 געווארן אלט פארטיי פארזיצער. לאריץ האט טע- '5עפאגיש געמאלדן, אז ער האט אגגענומען די וואל. קוילן פארוואלטונג אין דור גייט איבער אין דייטשע הענט. באד ג ויה" ם. (דעגא) ס׳איז פארעפנטלעכט געווארן רעד עג^ליש-אטעדיקאגישער רור-אפטאר, לויט וועלבן דס־קוילן־פארוואלטונג אין רור וו עט אי- בערגיין אין דייטשע הענט אונטער בריטיש-אטע- ריקאנישער אויפזיכטם־מאכט. וואל־זיג פון די ראדיקאלן אין דער שווייץ. ל א ג ד א ן. (דענא־רויטער) די ראדיקאלן (פאר- געשריטענע דעמאקראטן) זייגען ארויס אלם שטאד- קט טע גרופע פון די אלגעמייגע וואלן צום שווייצער נאציאנאל - ראט,. וואט זייגען זוגטיק אפגעהאלטן געווארן. דערמיט האבן זיי אראפגעזעצט צום צנוייטן ארט די סאציאל־דעמאקראטן, וואט זייגען במשך פון 4 יאר״געווען די שטארקסטע פארטיי אין דער שווייץ. די פון 1940 ביז 1945 פארבאטענע פרא- קאמוגיסטישע ארבעטט־פארטיי האט אגגעצויגן 7 פלעצער אין נייעם פארלאטעגט. מיקאלייטשיק פארשווונדן. וו א ר ש ע. (דענא־רויטער) דער פירער פון דער פוילישער אפאזיציע סטאניטלאוו מיקאלייטשיק און א ר יי ז ייגע מיטארבעטער זייגען פארשווגדן גע- ווארן. מען געמט אן, אז זיי זיינען אגטלאפן קיין ארטלאגד. די עגגיישע און אטעריקאגישע באט- שאפטן טיילן מ ■יט,. אז מיקאלייטש׳ק האט 2״ זיי קיין וויזע גישט געבעטן. משעבאסלאוואקישער טיניסטער באדויערט; די בילח־נג פון קאסינפארם פראג, (דענא־רויטער). דער שטעלםארטרעטג- דע ר פרעמיער־מיגיסטער ד״ר פעטר זענקל און ליי- טער פון רער טאצ אליסטישער פארטיי אין צ.ם.ר. האט אין א רעדע אין סאראווטקא אסטראווא גע- בראכט צום אויסדרוק זיין באדויערן איבער דער שאפונג פון דעם אינטערגאציאנאלן קאמוגיסטישן איגפארמאציע־ביורא אין בעלגראד. אין א ציים, ווען״עס הערשט אזויפיל אומצוטרוי צוו יש ן די געוו. פארביגרעט־ע, זאגט וויי _ ער זענקל, איז די שאפוגג פון דער קאמינפארם א צייכן פאר דער ווייטערדיקער פארערגערוגג פון די נאציוגגען צוו יש ן מזרח און מערב. מיר באדויערן דאס ז יי ער. פוגקט ווי מיר באדויערן, אז צווישן די מיטגלידער פון דער דאזיקער נייער ארגאניזאציע געפיגט זיך די גרעסטע טשעכאסלאוואקישע פארטיי. וועזנד, דער דערציוגגס־מיניסטער און דער מיגים-■ טער פאר ארבעט און טאציאלע פארזיכערונג אין איצטיקן פראנצויזישן קאביגעט און אנדערע הויכע פראגצויזישע פערזענלעכקייטן. דער "ארט", וועלכער ווערט טיילווייז געשטיצט פון "דזשויגט", פירט האנטווערקער און פאר־צו־ גרייטונגס־שולן אויף א וועלטברייטע באזע און האט אפילו א שול פ8ר אונטער־וואטער ארבעטער, וועל־ כע געפינט זיר אין מארסעל. "ארט" האט אויר לעצטנס געעפנט האגטווערקער־ שולן" אין צפון־אמעריקע, אין קאסאבלאנקא און אין אל־זשיר. טראפזו8וץ פון יירישע מצבות ווערן פונאנדער, גענומען דורך די פאלקם־דייטשן די שטאט־פארוואלטוגג פון ניי־סאנטש (פוילן) ה^ט פארארדגט פאגאגדערצונעמעג די טראטוארן, וועלכע זיינען געמאכט געווארן אין דער צייט פון דער היטלערישער אקופאציע, פון מצבות, וואט זיינען ארויסגעגומען געווארן פון ארטיקן יידיש! בית־עולם. די מצבות ^ון די פאגאנדערגעגומעגע טראטוארן זיינען צוריק איבערגעפירט געווארן אויפן יידיש! בית־עולם. צו דער דאזיקער ארבעט האט מען זיר באנוצט מיט ארעסטאגטן — פאלקם־דייטשן. די ארטיקע רעליגיעזע פאראייגיקוגג האט אויר צוריק אויפגעבויט דעם צעשטערטן אוהל פון בא- רימטן רב ר׳ חיים האלבערשטיין. דענטיסטישע מאטעריאק און מכשירים פאר אייראפע דער "דזשויגט" האט ארויטגעשיקט קיין א״רא- פע דענטיסטישע מאטעריאלן און מכשירים אין א ווערט פון 100.000 דאלאר. באזוגדער אזעלכע מאטעריאלן און מכשירים, וואט זייגען איצט שוועד צו באקומען. דער גרעסטער טייל איז באשטימט פאר קליניקס ן און אמבולאטאריומס אין די לאגערן פון דייטש־ | לאגד, עטטרייר און איטאליע און אויר פאר א ז עלi כע אינסטיטוציעס אין טשעכאסלאוואקיי, רומעניע | און פוילן. רער רעשט איז באשטימט פאר יידישע | דעגטיסטן אין פריוואטער פראקטיק. ' I לעצטגם האט דער ״רזשויגט״ דורכגעפירט אויפ- 1 פרישונגם־קורטן פאר דענטיטטישע דאקטוירים און | טעכגיקער אין ראזענהיים, דייטשלאגד און אין רוים, | איטאליע, ווו אן ערך 200 דענטיסטן האבן זיר 1 באקאגט געמאכט מיט דער גייעסטער טעכגיק אין 1 דעגטיסטישער הייל־פראקטיק. - | עבן אין גלות באקומען די מעגלעכקייטן דאס צו טאן. גלייכציי־ טיק פירט דער קאמיטעט אן מיט אן אקציע, אז די פאראייגיקטע שטאטן זאלן עפענען די טויערן פאר די יידן פון די לאגערן. אין פארלויף פון די העכער פערציק יאר פון זיין עקזיסטעגץ, האט דער "אמעריקאנער יידישער קאמיטעט" זיר אייגגעשטעלט פאר ד ער יידישער גלייכבארעכטיקונג אין אלע לעגדער און אויר אג- געפירט אן אומאויפהערלעכן קאמף קעגן אגטיסע־ מיטיזם אין אלע זייגע פארמען. נאר אין יאר 1911 האט רער קאמיטעט דערפירט דערצו, אז די אטע- ריקאנער רעגירונג האט איבערגעריסן איר האנדלס־ אפמאר מיט דער צארישער רעגירונג, צוליב די דיסקרימינאציעס לגבי יידן. בעת דער ערשטער וועלט־מלחמה האט דער "אמעריקאגער יירישער קאמיטעט" גענומען די איגיציאטיוו אין דער הילפם־ארבעט, וואט האט געפירט צו דער גריגדונג פון "דזשוינט,׳. שפעטער האט דער קאמיטעט אויפ- געגומען דעם קאמף קעגן" העגרי פארד, וועלכער האט פארשפרייט די "פראטאקאלן פון "זקגי ציון,, און גיט גערוט ביז פארד האט זיר געשלאגן חטאתי און אפגעשטעלט די אנטיסעמיטישע העצעס. אין די לעצטע יארן האט דער קאמיטעט אוועק- געגעבן אומגעהויערע כוחות צו באקעמפן דעם הי- טלעריזם און אגטיסעטיטיזם אוסעטום און צו זען, אז אין רער גאך מלחמה־וועלט זאלן פארזיבערט ווערן די רעכט פון די יידן צו לעבן ווי גלייכע צווישן גלייכע. די פראפאגאנדע אין טשארטער פון די פאראייגיקטע - פעלקער, וואט פראקלאמירן די גלייכהייט פון אלע מענטשן, אן אוגטערשייד פון גלויבן און קאליר, זייגען טיילווייז ארייגגעבראכט גע- ווארן אלט רעזולטאט פון די באמיוגגען פון "אמע- ריקאגער יידישן קאמיטעט". S \ אן אויסשטעלוג; אין פאריז פון אויסגעארבעטע ארטיקלען דורך סטודענטן פון "ארט" דעם 2־טן אקטאבער איז אין פאריז דערעפנט געווארן אן אויסשטעלוגג פון ארטיקלען, וואט זייגען אויטגעארבעט געווארן דורך די סטודענטן פון "ארט״־פאכשולן אין פראנקרייר. אין דער אויסשטעלוגג. געפיגען זיר פארשיידענע עקטפאגאטן פון מארערגע דאמען - היט ביז אג- דאר-מאשיגען. ביי דער פייערלעכער דערעפגוגג r ייגע ן גערען אג- דאב4יידישע 1 אמעריקאנער יידישער קאמיטעט אנגעהייבן ׳ זיין טעטיקייט אין אייראפע דער אמעריקאנער יידישער קאמיטעט, די עלט־ טטע יידישע ארגאניזאציע אין אמעריקע מיטן צוועק צו פארטייריקן די רעכט פון יידן אין_גאר דער וועלט, האט לעצטגם געגריגדעט א צענטראלע א2- טיילוגג פאר גאגץ אייראפע, אין פאריז. דער ציל איז צו העלפן די יידישע געמייגדעם' אין זייער רעכט־ לעכער, טאציאלער און קולטורעלער ווידעראויפבוי־ ארבעט. דער דירעקטאר פון דעם אייראפעאישן ביורא פון "אמעריקאנער "דישן קאמיטעט",וואט געפינט זיר אין פאריז אויף 30 רי לא באיטי" איז יואל ד. וואלפזאן, אדוואקאט פון טשיקאגא און געוועזענער הו יבער באאמטער פון אמעריקאנער אינערן־מיגי־ סטעריום. די אייראפעאישע אפטיילונג פון "אמעד. "דישן קא- מיטעט" האט זיר געשטעלט די אויפגאבע צו העלפן די יידישע געמ״גדעס אין ז"ער קאמף צו פארזיכערן די יידישע רעכט און אויטווארצלען דעם אגטיטע- מיטישן גיפט, ,וואט די נאציסטן האבן פארשפרייט צווישן די אייראפעאישע פעלקער אין פארלויף פון 12 יאר. דער-קאמיטעט וועט אויר געבן יעדע הילף די א״ראפעאישע "דן איין דעם שטרעבן אומצו- קערן די יידישע פארמעגנס צו זייערע פריערדיקע אייגגטימער און, אז די פארמעגגם פון די יידן, וואס האבן גישט געלאזן ק״ן יורשים, זאלן פאר- וועגדעט ווערן אויף• אויפצוריכטן די פארבליבעגע יידן, וואט גויטיקן זיר אין רעהאביליטאציע אדער אויטוואגדערונג. דער קאמיטעט איז אויר גרייט מיטצוהעלפן די יידישע געמ״נדעס אין קולטורעלן ווידעראויפבוי. דער "אמעריקאנער יידישער קאמיטעט" האט די לעצטע יארן כסדר ז\ר אייגגעשטעלט פאר דעם, אז די טויערן פון פאלעסטינע מוזן זיין אפן פאר יידישער אייגוואגדערוגג און, אז פאלעסטינע פאר- געמט א באזוגדערן פלאח אין די יידישע אספי* ראציעס און האפעגונגען. ריכטער דזשאזעף ם. פראסקאוער איז ארפגעטרעטן פאר רער אגגלא- אמעריקאגער אוגטערזוכונגס ־ קאמיטיע (ער איז פרעזידעגט פון קאמיטעט) און געפאדערט אין קלא־ רע און ענערגישע ווערטער, אז די יידן וואט געפינען זיר אין דייטשלאגד, ווי אויר אגדערע יידן אין איי- ראפע, וואט ווילן זיך באזעצן אין פאלעסטינע, זאל!