Undzer Worṭ
- Journal
- Undzer Worṭ
- Volume
- 2 (1947)
- Issue
- 38/76 (3.10.1947)
- Date
- 1947-10-03
- Page
- Seite 3 (sequence 3)
- Language
- Yiddish, English
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 64% known words query
- IRI
…/7242850-7243267-7243302--623-7243189- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
/? זייט 3 אונרזער ווארט פרייטילן, 3 אקטאבער 1947. 1*. ZW-L! sSl»2U-r«! אומלענאלע עליה אויפן סדר־היום פון אונא גיו־יארק (דענא־אעס) די הויפט־קאמיסיע פון דער אונא האט מיט 8 קעגן 1 שטימע בי' 5 אפגעהאל״טענע רעהאמענרירט צו שטעלן אויפן סדר היום פון דער אוגא רעם אראבישן פארשלאג וועגן שטערן די ייר׳ישע עליה קיין א״י. דער פארשלאג איז אריינגעטראגן געווארן דורך עגיפטן. לבנון און איראק. בראזיליע, משילי, קובא, אינדיע, מעקסיקע, סיריע, ראטנפא׳רבאנד און די פ.ש.א, האבן זיך ארויסגעזאגט פאר שטעלן דעם ענין אויפן סדר היום. ניי־זעלאנד האט געשטימט קעגן; בעת פוילן, כינע, פראנקרייך, לוקסעמבורג און עגגלאנד האבן זיך אפגעהאלטן פון שטימען. פארשונגס־קאמיסיע קען ניט באטראכט וועח אלם יסוד פון דער באהאנדלוגג פון דער א״י־פראגע. די אראבער וועלן זיך קעגנשטעלן דער טיילונג פוגם לאנד. דער פירער פון דער העכערער אראבישער עקזעקוטיווע, דזשאמאל הוסייני, האט געפאדערט צו שאפן אן אראביש־־דעמאקראטישע מלוכה, אין וועלבער א קאנסטיטואנטע זאל באלד צוטרעטן אויסארבעטן א קאנסטיטוציע. ה אויף דער דינסטיקעס פלענאר־־זיצוגג פון דער אונא איז די בריטישע דאמיגיע פאקיסטאן און די אראבישע מלוכה תימן אויפגענומען געווארן אין די פאראייגוקטע נאציעס אלם 56־טע און 57־טע מלוכה. קאנאדע און ארגענטינע זייגען געוויילט געווארן אויף צוו" יאר אין זיכערהייטם־ראט אנשטאט אויסטראליע און בראזיליע, וואם זייער צוויי־יעריקע קאדענץ אלם ניט שטעגדיקע מיטגלידער אין אפ- נעפלאסן. נאך 8 סאוויעטיש וועטא אין זיכערהייטס־ראט גי ו י א רק (דענא־רויטער)?־ער זיכערהייטס* ראט האט באהאנדלט די פראגע פון אויפנעמען נייע 5 מיטנלידער מלוכות. דער אמעריקאנישער פארשטייער אין קאטעגאריש ארויסגעטראטן קעגן אויפנעמען בולגאריע און פאר אויפנעסען איטא- ליע און פיגלאנד. סאוויעט־רוםלאגד האט מסכים געווען אויפצונעמען איטאליע און פיגלאנד, נאר בתנאי, אז אלע געוו. סאטעליטן־מלוכות זאלן אויפ- געגומען ווערן. אין דער אפשטימונג האט דעד ראט מיט 9 שטימען באשלאסן אויפצונעמען איטאליע און פינלאגד, קעגן וואם דער. סאוויעטישער דע־י לעגאט האט באלייגט א וועטא.. בריטישע מאסנאמען קעגן אנטיסעטיטיזם ל א נ ד א ן (סאם). די פריטישע רעגירונג האט פארארדנע א פאליציי־אקציע קענן דיי פאשיסטישע און אנטיסעמיטישע אראטארן. לעצטגס הא« די מערהייט ענגלישע צייטונגען געפאדערט אקטיווע האגדלונג פון דער רעגירונג אין באצוג צום וווקס פון דער פאשיסטישער און אנטיסעמיטישער טע- טיקייט אין ענגלאנד. " דער לייטער פון זיכערהייטס־אפטיילונג אין אי- נערן־־מיניסטעריום טשאטער עיד האט פארארדגט, מען זאל אינפארמירן אין סקאטלאנד יארד ורענן אנטיסעמיטישע ארויסטרעטונגען און רעדעס. אלע העצערייען צו געוואלד־־טאטן וועלן באשטראפט וו עד ן געריכטלעך. געמילדערט 4ויינרייזע*פארבאט פאר בריטישע פאטיליעם ירושלים (דענא־רויטער). די א״י־־רעגירונג האט פאקאנט געמאכט, אז זי האט באשלאסן צו מילדערן רעם איינרייזע - פארבאט פאר בריטישע פאמיליעס, וואם זיינען אין פעברואר ד״י עוואקו- אירט געווארן. עסטרייכישע דאקטוירים מאכן עקספערימענטן אויף יידישע קינדער וו י ן ס.א.ס. דער ווינער דזשוינט־דירעקטאר האראלד טרויב האט באשולדיקט די עסטרייכישע דאקטוירים, אז זיי האבן דורכגעפירט נרויזאמע עקספערימענטן אויף 20 יידישע קינדער, וואם נע- פינען דר אין די שטאטישע שפיטעלער. די שטאט- פארוואלטונג האט די דאזיקע אנקלאגע אפנע- ווארפן. די זיכערהייטם־ארגאגען באשעפטיקן זיר מיטן דאזיקן ענין. דער רעדגער האט פארזיכערט, אז די רייגיקונגס* אקציע צוו יש ן די מאכט־ארגאנען און דער רעגירוגג וועט איצט דורכנעפירט וו עד ן ביז דער לעצטער קאנסעקווענץ. אין דער עפגטלעכער דערקלערונג ווערט געזאגט, אז די גייע פארשווערונג, וואם האט זיר ארויסגעוויזן אלם א גרעסערע ווי עסאיז בשעת מעשה אנגענומען געווארן, שטייט אין עגגער פאר- בינדונג מי« די סלאוואקישע עמיגראנטן־קר״זן. די דאזיקע פארשווערונג איז א בולטער באווייז, אז עם טליען גאר די פונקעז פון דער רעאקציע, וו אם ווארט אויפן גיגסטיקן מאמעגט, כדי אונטערצו* שטעלן א פוס דער נייער בליעגדער ד עפ ובל י ק. לאגג וועט זיר גאר ציען דער פראצעם פון פארווישן די אנטאגאניזמען צווישן די ביידע פעלקער, וואם זיי• נעז איצט געבונדן אין איין מלוכה. ט^גכאסלא" וואקיע גייט קאנסעקוועגט איר וועג און די לייזוגג פונם פראבלעם וועט געוויס געפוגען ווערן אן דער ארייגמישונג פון פרעמדע מלונות. ביי דער ענגער צוזאמענארבעט פון ביידע פעלקער וועט קענען די יונגע רעפובליק ווייטער מארשירן אויפן וועג פון פארשריט און עקאנאמישן וווילשטאנד. צוארבעטן מיט מערב מלונות, ווי אוירידאס ניט 'אנטיילנעמען אין מארשאל־פלאן פון די מזדה- אייראפעאישע לענדער א ז אן׳ ערנסטע שטערונג צו זיין דורכפירונג. אויף דער מאנטיקדיקער זיצונג פון דער פאלי- טישער קאמיסיע איז ווידער באהאגדלט געווארן די גריכנלאנד־פראגע. דער אויסערן־מיניסטער טסאל־ דאריס האט פארטיידיקט די שטעלונג פון זיין דע- גירוגג, באשולדיקנדיק בולגאריע און אלבאגיע אין אונטערשטיצן די גערילא־טרופן. ער האט באטאנט, אז די בריטישע טרופן געפיגען זיר אין גריכנלאנד אויפן וווגטש פון זיין רעגירונג. אדיף דער מיטוואכדיקער זיצוגג א ז צום אכטן און ניינטן מאל דורכגעפירט געווארן די אפשטימונג וועגן דריטן גיט־שטענדיקן מיטגליד אין זיכעד- הייטם־ראט און ווידער האבן ב" דע .^אגדידאטן, אוקראאינע און איגדיע, נים געקענט באקומען די נויטיקע צאל פון 38 שטימען. ענדלער איז אוקרא־ אינע אעעגומען געווארן מיט 32 שטימען קעגן 24. די גריכגלאנד־פראגע אין דער פאליטישער קאיי מיסיע ׳ איז דערווייל אפגעליינט געווארן אויף אן אומבאשטימטער צ יי ט. די^׳י־דעבאטע די אראבישע דעלעגאציע האט ווידער דערקלערט פאר דער א״י־קאמיסיע, אז דער באריכט פון דער פלאזיעם ז״נען פאראורזאכט נעווארן .רודר^אדא- בישע טעראריסטן. עקספלאזיע פארן שוועדישן קאנסולאט אין״ירושלים ירושלים (דענא־רויטער). פארן ש וועד יש ן קאנסולאט אין ירושלים איז פארנעקומען אן עקם- פלאזיע, וואס האט גורם געווען א לייכטן שארן. דער שוועדישער קאנסול ע. לארסען האט דער- קלערט: "עמיצער האט פאר מיין טיר געלאזט א באמבע. די עקספלאזיע האט צעשטערט א העלפט פונם אריינגאנג און האט אויסגעשלאגן אלע שויבן". לארסען האט ווייטער רערקלערט, אז ער האט ק יי ן שום ידיעה ניט, וועד עס האט געווארפן די באמבע, ער גלויבט אבער, אז דער באמבן־אקט איז געשען אלם פראטעסט קעגן דעם מערהייט־באריכט פון דער א״י אונא־קאמיסיע, וועמענם פארזיצער עם איז געווען ד ער שוועדישער ריכטער עמיל מאגד- סטרעם. "עקזאדוס״־מעפילים: נישט פראנקרייך, נישט ענגלאנד _ נאר א״י ן ב ע ר ל י ן (דענא). ווי עם טיילט מיט די ברי- טישע ■קאנטראל־קאמיסיע אין בערלין, תייגען אין די מעפילים־לאגערן פאפעגדארף און אם־סטאו נע- פונען געווארן וואנט־פלאקאטן מיטן אויפשריפט: ״גישט פראנקדייר, נישט ענגלאנד — נאד א״י!" ^לויט א דערקלערונג פון די לאגער־פארשטייער ווערט קייגעם פון די מעפילים נישט געשטערט צו פארלאזן די לאגערן. קאמף טיט די באנדעראווצעם. די פירער פון די נישט קאמוניסטישע פארטייען, וואם האבן אגב די מערהייט אין לאגד, האבן מורא פארן באוואפעגען די פארטיזאגער און זעען אין דעם א שטארקע, באוואפנטע און דיסציפליגירטע קאמוניסטישע פאר- טיי; ז יי באהויפטן, אז די ארמיי און די פאליציי זיינען פולשטעגדיק גענוגנד צום באקעמפן די״דאזי־ קע באנדעס. וועגן די רעאקציאנערע און פאשיסטי־ שע עלעמעגטן אין זייערע רייען דערקלערן זיי: אז אלע מיטגלידער זיינען גוט קאנטראלירט געוואוע און, אז די קאט. פארטיי וו יל אויף אזא אופן' בא- זעצן די פאסטגם פון די וויכטיקסטע באאמטע מיט אירע מענטשן. אפשר וועלן די אויספארשוגגען אין דער לעצ- טער פארשווערונג קענען קלארער מאכן דעם דא- זיקן שטרייט. ווי באקאנט איז אין סלאוואקיע אויפ- געדעקט נעווארן א פארשווערונג, אין וועלכער עם זאלן זיין באטייליקט די העכסטע פאליטישע קד יי ז ן און אייניקע פארלאמענט מיטגלידער. די מיטטיי- לוגג וועגן דעם האט געמאכט דער וויצע־פארזיצער פונם סלאוואקישן נאציאנאל־ראט, קאראל םמיט- קע, פאר א מאסן־פארזאמלוגג אין בראטיסלאווע. אויף דער שבתדיקער זיצונג פון דער פאליטישער קאטיסיע איז אלבאניע און בולגאריע אויסגעשלאסן געווארן פון דער גריכגלאנר־דעבאטע מיט 38 שטי- מען קעגן איינער, ביי 11 אפגעהאלטענע. ביידע מלונות האט מען איבערגעלאזן דאם רעכט אפצו־ געבן דערקלערוגגען. דער יוגאסלאווישער דעלענאט בעלבער האט אלם ערשטער רעדנער אין דער דע- באטע דערקלערט, אז די לאגע אין גריכגלאגד אנט- האלט "דינאמיט פאר א נייעם קדיג". "די גאגצע צוקונפט פון די פאראייניקטע נאציעם איז אפהענגיק פון דער לייזונג פון דער גריכישער פדאגע" האט דערקלערט דער גריכישער דעלעגאט, אויםערן*מיניסטער טסאלראריס. שפעטער איז בא- האנדלט געווארן דער פוילישער פארשלאג וועגן אויפגעמען אין דער אונא איטאליע, בולגאריע, רומעגיע און אונגארן. די רומעגישע ביטע איז באלד אפגעווארפן געווארן. אין דער מאנדאט־קאמיסיע האט דער סאוויעטי־ שער דעלעגאט, בארים שטיין, אנגעגריפן רדום- אפריקע צוליב דעם אפזאג צו שטעלן אונטערן אפוטרופסות פון דער אונא דאם מאנדאט־געביט פון דרום־אפריקע. ער האט באהויפטעט, אז דרום- אפריקע וויל אגעקטירן דאם דאזיקע געביט. אויר אנדערע דעלעגאטן האבן קריטיקירט דרום־אפריקע. די ווירטשאפטס־קאמיסיע האט דיסקוטירט דעם מארשאלפלאן. דא האט רעד בריטישער דעלעגאט מייעוו דעדקלערט, אז מאלאטאווס אפזאג צוזאמעג" ירושלים (דעגא). אין רעזולטאט פון א באט- בע־אויפריים, וואס דער "ארנון" האט געווארפן אויף דער בריטישער פאליציי־סטאנציע אין חיפה אין די ראמען פון איר "אפעראציע האמבורג" ז"- גען דערהרגעט געווארן 19 פערזאן, דערפון 7 פא- ליציי־באאמטע און 54, דערפון 30 פאליציי-בא- אמטע, זיינען פארוווגדעט געווארן. די טעראריסטן האבן זיר באגוצט טיט 1000 קג. אויפרייס־מא־ טעריאל. די טעראריסטן האבן 1זיר באגוצט מיט א נייעם סיסטעם: די באמבע איז פון א פארגדן לאסט- אויטא געשליידערט געווארן קעגן דער פאליציי* סטאנציע. ’ דער אויפרייס האט אויר פאראורזאכט גרויסע שאתם אין דער אומגעבונג. אין א דערקלערונג פון ארגון ווערט געזאגט, אז זי וועט זיר גישט צוקוקן מיט פארלייגטע הענט צו די עוולות, וואם גרוים־ בריטאניע באגייט לגבי דעם "דישן פאלק. די אג־ גריפן וועלן אפגעשטעלט ווערן ערשט דאן, ווען א״י וועט גערייגיקט וועד ן פון די ענגלענדער. ירושלים (דעגא־רויטער). די א״ידיקע טע- ראריסטן האבן אונטערנעלייגט א מינע אונטערן צוג קאאירא־חיפה, וואס האט »ויפנעריסן אוגטערן לאקאמאטיוו. 2 וואגאנעם זיינען אראפ פון די רעלסן. לויט פאליציי־באריכטן זייגען קיין פארוווג־ דעטע גישט פאראן. אין דער אלט־שטאט פון ירושלים זיינען דינסטיק פארגעקומען 2 עקספלאזיעם. די פאליציי, וואם איז זאפארט אלארמירט געווארן גלויבט, אז די עקם- דער געשטאלט פון דער רוימיש־קאטוילישער קירר, האלט, אז ביי די צוקונפטיקע וואלן וועלן די ^קא- מוניסטן אזא פראצענט גישט דערגרייכן. 80% פון דער באפעלקערונג זיינען קאטוילן, 60% זיינען א"נ- פאכע פויערים, וועלכע געטרויען גישט קיינעם, אחוץ זייער גייסטלעכן און אויף דעם רעכנט די אפאזי* ציע. וועג ן דער איינגעווארצלטקייט פונם רעליגיעזן נעפיל זאנט אמבולטסטן עדות דער פאקט, אז 2 סלאוואקישע צייטונגען האבן אן שום באווארעניש געצווייפלט אין דעם דערפאלג פונם 2־יאר־פלאן, "ווייל ער איז נישט פראקלאמירט געווארן אין נאטם נאמען." אויר געפי׳גען זיר גאר אין די וועלדער די באגדעראווצעם, וואס וועד ן געשאצט אויף מער ווי 2000 מאן. די קאמוניסטישע פרעסע פאדערט א דירעקטע אקציע קעגן ז יי און דער פארבאנד פון סלאוואקישע פארטיזאגער, וואס געפיגט זיר אוג- טער דער קאמוניסטישער השפעה, האט זיר געוועג־ דעט מיט א מעמאראנדום, אז אלע פאשיסטישע און רעאקציאנערע עלעמענטן פון די סלאוואקישע דעמאקראטישע פארטייען זאלן באזייטיקט וועד ן און שלאגט נלייכצייטיק פאר צו באוואפענען אלע פאד- טיזאנער, וואס זאלן נעמען אן אקטיוון אנטייל אינם XL ב. ש. די קעעזאצן אין רער טשעכאסלאוואקיי פראג די הויפט־־שטאט פון דער טשעכאסלאווא* קיי האט געדינט אלם צוזאמענקונפטם־פונקט פאר די דעלעגאטן פון די דעמאקראטישע. יוגגט-פאר- באגדן אין דער גארער וועלט. און מערקווירדיק איז דאס, רואם די אלטע דענקמעלער פון דער היסטא- ד יש עד שטאט זיינען אימשטאנד געווען אנצופילן מיט מוט און האפענונג די יוגנט, וואס האט במשר פון די לעצטע יארן אזוי הארטנעקיג געקעמפט סיי אויף די פעלדער פון דער צווייטער וועלט־מלחטה, סיי אין די פאבריקן און זאוואדן, ווו דער זיג איז געשמידט געווארן. עם איז געווען וואס צו זען און באוווגדערן און אין דער ערשטער דיי, דעם א"פער און עקשנות מיט וועלכע דאם טשעכישע פאלק האט זיר געשטעלט צום ווידעראויפבוי פון זיין לאגד. שוין זייט יארהונדערטער איז טשעכאסלאוואקיי נעווען אויסגעשטעלט אויף כסררדיקע געפארן מצד אלע אויסערלעכע שונאים. אבער דער עקשנות פון די טשעכן קען דינען אלם מוסטער: 300 יאר האבן זיי זיר מוטיק קעגנגעשטעלט דער האבסבורנישער הערשאפט, און זייענדיק אפילו אוגטעריאכט האבן זיי דאר אייגגעהאלטן ז יי עד שפראר, זייערע הויס־ שולן, פאליטיק און די פערזענלעכע פדייה"ט. דאס יאר 1918, וחן! עם איז דערקלערט געווארן די אוט- אפהענניקייט פון דער נייער טשעכאסלאוואקישער רעפובליק, איז געווען דער וועגד־פונקט אין דער געשיכטע פון דער נייער רעפובליק, וואם האט זיך מיט דער ציי ט פארוואנדלט אין דעם שטארקסטן לאגד פון די ׳יונגע מלונות, וואם האבן ארויסגע־ שפראצט נאר דער ערשטער וועלט־מלחטה. אבער א ספעציעל טרויעריק בלעטל אין רער נע- שיכטע פון דער רעפובליק האט ארייגגעשריבן דער דייטשער פאשיזם. די 7 יאר פון דער דייטשער ממשלה זייגען געווען פאר די טשעכן יארן פון שרעקלעכע עגויים און פרעניותן. עם איז זיר שוועד אפצוגעבן א חשבון ווי שטארק די טשעכן האבן געליטן אוגטער דער ברוטאלער דייטשער אקופאי ציע. אבער דאם.»יז. נאה נ,עווען,.נונע די^עשעכז, דאקעגן די 3 מיליאן סלאוואקה האבן עם געהאט פארהעלטנסמעסיק לייכטער. די דייטשן האבן דא געגריגדעט אן אומאפהענגיקע מאריאגעטן־מלוכה און' אזוי אדום אריינגעהאקט א שארפן קלין צווישן די צוו" פעלקער, וואס זייגען געווען געבונדן אין איין מלוכה די לעצטע 20 יאר, ווען זייער מלוכה האט אזוי שיין געבליט. אמת, א געוויסע רייבוגג צווישן טשעכן און סלאוואקן איז אויר פריער בא- שטאנען. אין דער צ״ט ווען די טשעכן זיינען שוין געווען א פאליטיש־ר״ף און אויפגעקלערט פאלק האט נאר ביי די סלאוואקישע מאסן געהערשט אג* אלפאבעטיזם און פינצטערקייט. עם איז אויר דעד- פאר פארשטענדלער, אז די טשעכן האבן איבער- געגומען די רעגירונגם־שטעלן אין דעד סלאוואקיי און אזוי אדום געבילדעט א גייעם הערשנדן קלאפ. אבער די טשעכן האבן זיר גישט באמיט אוים* צונוצן ז" עד ממשלה, פארקערט, זיי האבן נע- שטרעבט במשר פון די 20 יאר צו פארבעסערן די באדינגועען אין דער סלאוואקיי און ביסלעס ווייז שטארקן דאם זיכערה״טס־געפיל ביי זייערע ארעמע קרובים. פארשטייט ‘זיר, אז די גיפטיקע דיי- טשע פראפאגאנדע האט דא געפונען פאר זיר 8 ברייטן טעטיקייטס־פעלד. ראם זריעה׳לע פון דע- אקציע האט געפונען א פרוכטבארן באדן אין דעם אפגעשטאנעגעם און איבערוויננד ווירטשאפטלעכן סלאוואקיע און די צאל קוויסליגגס און קאלאבארא* מארן איז געווען א באדייטגדע. איצט איז ווידער די רעפובליק פאראייניקט, סלאוואקיע בילרעט אן אויטאנאמען טייל פון דעד טש״עכאסלאוואקישער רעפובליק. אינגאגצן אבער זיינען גאר די וווגדן נישט פארהיילט, די טשעכן פילן נאד א געווי׳ס! אומווילן צו זייערע שכנים, ווע - מענם Tגעוויסן ס׳איז נאר גישט איגגאגצן ריין. אזוי ווי די געזעצן, וואס וו׳ערן אגנענומען אין פראג, מיטן אויסנאם פון פארטיידיקונגס־אנגעלעגנהייטן, אוי^!עדן-עגינים און אויסערן־האגדל, מו-ן נאר 8ק־ צעפטירט "ווערן פאר דעד סלאוואקיי דודר דעם סלאוואקישן נאציאנאל־ראט, איז די סלאוואקישע קאמוגיסטישע פארטיי שטארק פאראינטערעסירט צום געוויגען וואם מער אגהעגגער און באקומען וואס מער פלעצער פון די 89 סלאוואקישע זיצן אין פארי׳ לאמענט בשעת די קומענדיקע וואלן אין מאי 1948. וואלטן ביידע טיילן פון רער מלוכה געווארן צו* גויפגעגאסן וואלט די קאט. פארטיי געבילדעט די נרעסטע גרופע. אבער די סלאוואקן זייגען פעסט אנטשלאסן אייגצוהאלטן די אויטאנאמיע, הגם ז" ווערן באטראכט פון אויבן אראפ און ווערן פאר- רעכנט, אלם "די ארעמע קרובים פון רער רעפו* בליק". די 21 פלעצער פונם סלאוואקישן פארלאמענט, וואם זייגען באזעצם-דודר קאמוניסטן, בילדן 42% פון די אלגעמייגע שטימען. די דאזיקע צאל בא- דייט א גרויסן זיג פאר די קאמוניסטן און דארף פאררעכנט ווערן אלם פראדוקט פון ז"ער ארנא- גיזאטארישער געשיקטקייט. די אפאזיציע אבער אין נייע טעראר־אלטן פון "ארגון“ אויפגעו־יםן באן־סטאצ>ע אץ תיפר, 5 'fי