Undzer Worṭ · 1947-09-26 · 37/75 (26.9.1947) · p. Seite 11

I זייט 11 אונדזער ווארט ערב סוכות תש״וו .','""11I « ..י...ויי' VC.,.. ׳׳״״״.״ .״״׳!!י■!:. ד ולייד Sיל י" ל יידי^?ל ה ( ן » < ( פו ז "ארט״גרינרעט 8 פיל־פעדער רעפעראמור־ קורם. אי* "ארט" פאר־שוצ, בענסהיים איז געגריג* דעט געווארן א קורם פאר פיצ*פעדער*רעפעראטורן. די מאשיגען און איגסטרוטענטן, זיינען שוין מאג־ טירט געווארן און דער קורס וועט שוין אנהויבן זיין טעטיל דער קורס איז דעי ערשטער פון רעם מין אין דער אמער. זאנע. "ארט גיט ארוים טעכנישע־לעתטאוולען. ה. איגז. רייכענבוים פון באמבערג איז באאוים־ טראגט געווארן פון "ארט" אוניאן צוצוגרייטן צום דרוק טעכגישע צער־טאווצען. אין דער ערשטער ריי ווערן צוגעגרייט טאווצען פאר שצאסעריי, ראדיא־ מעכאגיק, און עצעקטראטעכניק. די טאווצען וועצן געדרוקט ווערן אין א גרעסערע אויפצאגע און וועאן א סך פארצ״כטערן די שיצער אין זייערע טעארעטישע און פראקטישע לימודים. ראדיא־טעכנישער קורם אין מעכענער , ארט" פאך־שול האט זיך גוט אנטוויקלט. דער צוו״מער ראדיא־טעכנישער קירס, וועצכער האט זיר אנגעפאנגען רעם 1946 11/12 האט זיר געענדיקט רעם 18/81947. צום עקזאמען,זייגען צו* געצאזן געווארן 15 שיצער, פון וועצכע 13 האבן אויסגעהאצטן. צויט דער באשטעטיקוגג פון עקזאמי* נאטארן־קאמיסיע, זיינען די פראקטישע און טע. ארעטישע ידיעות פון די אבסאצווענטן אויף 8 געהעריקן ניווא. 5 פון די אבסאצווענטן האבן איצט אויסגעהאצטן דעם עקזאמען אגצוקומען׳ אין מיג* כעגער פאציטעכגיקום. די איבעריקע, זייגען אייג* געאדדגם געווארן אין ווארשטאטן און פאבריקן. די״איצטיקע מדרגה פון קורם איז דערגרייכט גע* ווארן, וואס אצע טעארעטישע און פראקטישע אי, מודים, זייגען טיפער אוןיברייטער געצערגט געווארן און דער קורס איז באזארגט געווארן מיט א£ע מאדערגע טעכ־אינסטרומענטן און ראדיא־טייצן. - "ארט" פ8ך,שול דירעקטארן באראטונג פון דיסטריקט קאסעל. דעם 26־טן אויגוסט איז אין רוים פון פאר-שוצ אין האזענעקע פארגעקומען א קאנפערעגץ פון "ארט" פאר־שוצ דירעקטארן פון קאסעצער דיס* טריקט. אין דער קאגפערענץ האבן אנטייצ גענומען אצע דירעקטארן פון די פאר־שוצן אין קאסעצער דיסטריקט און די דירעקטארן פון "ארט" אוניאן מינכען, אגר. י. אצייסקי, ד״ר שטייגבערג און איגז. ראבינאוויטש. אויף דער קאגפערעגץ, זיינען באהאנדצט געווארן אצע פעדאגאגישע און טעכגישע פראגן, וועצכע ז ייגע ן נוגע דעם דיסטריקט־קאסעצ. אן אויסשטעצונג פון די מוסטער־ארבעטן פון די פאר־שוצן האבן געוויזן דעם פארשריט פון די פאר-שוצן אין דיסט* דיקט קאסעצ און צוגעצויגן די אויפמערקזאמקייט פון אצע באזוכער. עקזאמענס פון ארט־שילער אין באמבערג־ לאגער דעם .8.9 ד״י זייגען אין דער ארט־שוצ אין באמבערג־צאגער פארגעקומען די עקזאמענעם פון דער מענער־וועש צושגיידעריי. (די עקזאמענעס זיינען פארגעקומען אינם פראקצאמירטן פראטעסט* טאג, די״עקזאמיגיר־קאמיסיע און די שיצער האבן איינשטימיק באשצאסן די עקזאמענעס דורכצופירן צוציב דער אנוועזגהייט פון די דעצעגירמע פון מיג* כעגער ארט־צעגטראצע און ארט־דיסטריקט.) דער דירעקטאר פון דער ארט־שוצע אין באט* בערג־צאנער האט אין זיין קורצער דערעפגונגם* רעדע דערמאגט: "צערנען, פארענדיקן דאס -ער- נען און ווערן פראדוקטיווע מענטשן פאר א״י — דאם וועט זיין דער בוצטסטער פראטעסט״אויסדרוק מצד די ארט־שיצער". די עקזאמיניר־ קאמיסיע א ז באשטאנען פון: דיר. רעבין (ארט־דיסטריקט, אינספעקטאר) רייכער (ארט-צעגטראצע), דיר. צאקסער, איגסטרוקטאר וועכטער pfe ראטה י. עם זייגען אויר אגוועזנד גע* ווען ה׳ זאצא (קוצטוראמט) און ה׳ בערעגד (עמפא. אפיצער). פדוי מיצער, דאמעגשג״דער־אינסטרוק* טארין האט עקזאמיגירט פאצנגרע שיצער: אברא* מאוויטש העצעגא, אקערמאן גאבאר, אברהם גריג* וואצר, יוסף העצפמאן, יאצאן קאץ (טשעכיי) און יאצאן קאץ (אונגארן). אצע שיצער האבן באשטאגען די עקזאמענעם. ספעציעצע אגערקעגונג איז אויסנעדריקט געווארן דעם שיצער האפמאן (וועצכעה איז שוין טעמיק אצם איגסטרוקטאר אין ארט׳שוצ). די דיפצא<4ען וועצן אין קורצן אויסגעטייצט וועדן. אין א נישט־אפיציעצן געשפרער האבן זיר די שי* צער אויסגעדריקט: "מיר פיצן זיר שטארק". די עקזאמענעם און דער דאזיקער אויסדרוק פון די שיצער איז דער בעשיטער באווייז פאר דער וויב* טיקער ראצ, וואם עם שפיצן די ארט־שוצן. ..iiSii;::::::::;:;;:;;״״״',1! .a:::::l׳«׳&CCk!ll.!11; ..I׳'' ^ן) V צוגאגג צו די געסט. אפטמאצ קומט אוים גאנץ געגוג ארומצוצויפן אין קאמיטעט ביז פארן קראנקן ווערט עפעם געמאכט. ס׳איז געווונטשן, אז דער .קאמיטעט זאצ וועצן פארשטיין די חשיבות פין זיין ראצ און ביי געוויסע אנשטרעגגוגגען קען פיצ אויפ* געטאן ווערן. אויפן קוצטורעצן געביט איז גאגץ ווייניק געשאפן געווארן. ס׳פעצט פשוט פאראיגטערעסירונג. דאם פארטיי־צעבן א ז אויר אפגעשטאגען. ס׳עקזיסטירט גאר איין ציוניטטישע פארטיי פ״צ (צ. ם.) הת* אחדות אוגטער דער צייטוגג פון ח׳ פציוספעדער, וואס פירט גאר א וועצכע ס׳איז ארבעט. דאקעגן קצאפט דא שטארק דאס יידיש רעציגיעזע צעבן. אין באד־גויהיים, נעמצער געפיגט זיר אייגער פון די בעסטע "חפץ־חיים" קבוצים פון "פועצי אגודת ישראל׳. דאס איז אייגע פון די שענסטע חצוציש־דערציערישע הכשרות. פיצ פון ז ייגע מיט* גצידער האבן שוין מיטגעמאכט די העפצה צוזא־ מען מיט זייערע מדריכים, צאנגיאריקע פ׳א״י־אנפי* רער, ווי די ח׳ ח׳ משה פוקס און וואצף טשקאפס. די חצוצים באזיצן א גאגץ שיינעם מעכאגיקער ווארשטאט. מיט רער פארטיי־פאציטישער ארבעט פירן אן די ח׳ח׳ הרב מאיר באנדער, זיספיין און דזיאצדאוו. א פארצווייגטע טעטיקייט פירט אויר די "בגות אגודת ישראל׳. דאס איז א קבוץ, וועגן וועצכן מען קען זאגן, אז ער צ עבט אין די ראמען פון תורה ועבודה וגמיצת חסדים (פיצ קור־געסט האבן ביי זיי געפו* גע ן א וואריסע אויפנאמע). באד־נאוהיים—היינט ם. פיטערמאן היים נאטצעכע דערהאצונג אפגעשוואכטע קינדער פון אצע צאגערן אוגטער דער צייטונג פון ענערגישע און קוואציפיצירטע מדריכים. די צייט ווערט שוין אויר . ראציאגעצ אויסגעגוצט. ס׳ווערן איצט גע- מאכט' צוגרייטונגען אייגצוארדנען ראם הויז פארן ווינטערבכדי די ארבעט.זאצניט איבערגעריסן ווערן. דאס קינדער־היים אין זיין פארגעם איז אי^נע פון די וויכטיקסטע קינדער־אגשטאצטן ביי דער שארית הפציטה. די יידישע באפעצקערוגג אין באר־נויהיים צייצט הייגט ביז 380 נפשות, צוריקגעקומענע פון די קאצעטן. די יידן זייגען אין זייער גרעסטער טייצ אייגגעארדנט אין 2 גרו י סע דזשאינט־הייזער. דער יידישער קאמיטעט. פירט א גאגץ עגערגישע ארבעט צווישן רער באפעצקערונג. ציידער שטייען ניט אצע אויף ז יי ער הייר. צוציב רער קאצאסאצער צייסטונג פיונם קורארט פאר די הארץ־ציירנדע קומען א הער <אר יערצער הונדערטער ש וו ער קראגקע יידן און דא מוז געזאגט ווערן, אז גישט שטעגריק צענקט דער קאמיטעט די גויטיקע אויפטערקזאמקייט־ אויף די קור געסט, אין רעם פאצ דארף עם זיין די וו י כ- טיקסטע אויפגאבע זייגע. אמת איז אז פיצ זאכן זייגען אויפגעטאן געווארן ווי צ. ב. א רעסטאראן ווו די אגגעקומעגע ווערן באזארגט מיט מיטאגן, עם ווערן ארויסגעגעבן פערמאנענטע שטיצעספאר אייגצצגע פערזאגען, אבער פ׳פעצט דער ווארעמער ווערט אים אצץ פרעמדער. דאקעגן אין ארץ ישראצ איז עם ביי יערן יוגגטצעכן דער מקור פון וואנען ער שעפט, ס׳איז זיין אייגן צעבן, אין וועצכן ער שאפט ווייטער. דאס האבן אונדז געוויזן די 50 יוגנטצעכע צעבעדיקע עדות. דרי׳ פון דער גרופע זייגען ווערט באזוגדער דער* מאגט צו ווערן. די דד" זייגען פראפעסיאגעצע קיג* סטצער: די אפערע־זיגגערין אסתר גמציאצית, א תימנער מיידצ פון א יאר 18 מיט א געדיכטן שווארצן. קאפ האר און יא פאר טיפע שווארצע אויגן זינגט'צייכט־באוו/ןנצער־מיט יא זיסעד־ישטימע עט- צעכע א״ידיקע און אריענטאצישע צירער, פוצ מיט הייסער בעגקשאפט און האפענוגג. מיט שטורמי* שע אפצאדיסמענטן ווערט זי עטצעכע מאצ ארוים* גערופן אויף דער סצעגע. דער קיגסטצער סגיבש פון אוגגארן (15 יאר אין ארץ) מיטגרינדער און ערשטער פידצער אין תצ- אביבער פיצהארמאניע. זיין ׳טפיצן אויף רעם פידצ א "קדיש" מאכט א שטארקן רושם. מען זיצט ממש פארגאפט, מיט אן אפן מויצ און מען שציגגט יעדן קצאנג. דער קינסטצער פירט איבעו^ דאס פובציקום מיט זיין פארכישופטן שפיצן אין דער העכסטער עוצם־הגגינה. ואחרון אחרון חביב, די בארימטע טעגצערין פון תצ־אביבער טעאטער נעמי אצישקאווסקא פון קאוו* קאז (13 יאר אין א״י). זי דערשייגט אויף דער סצענע אין א צבוש און אין דער האצטוגג פון אן עגיפטישער טענצערין. ווונדערבאר שיין און בא- צויבערגד איז דער טאגץ "הגר". מיט איר גרויסן ארטיזם און קונסט מאכט זי פאר אונדז צעבעדיק א תימגישע דערצייצוגג. מען ז עט אין איר טאנצן בוצט א מדבר מיט זיין גאגצער וויצדקייט. און אין מדבר שטורעמט א צעפצאמטע, באציידיקטע הגר ביזן הארצן, וואס גיסט אויס איר כעס פארן מדבר, אויף איר בעצ־הביתטע שרה. איר פארצערט פנים און יעדע באוועגוגג פון איר עצאסטישן קערפער האבן דערצייצט 1 דעם< צארן פון א באציידיקטן מעגטשן. מיר קענעז זיין שטאצץ אויף אונדזער יידישער קונסט, וואס שאפט זיר אין א״י. ס׳איז ממש געוו'(נן א מחיה צו קוק ן אויף רער צעבגסצוסטיקער א״י־יוננט. די פאריאושטע שארית הפציטה־צושויער האבן געשעפט נחת און דערזען א שטיקצ נחמה אין דער טרויעריקער צייט פון "עקזאדוס", אז צמרות הכצ בויט זיך אוגדזער צוקוגפט.- פישל ליב<. ם8ן א גרום פון עם ווייצן איצט ביי דער שארית הפציטה א גרו* פע פון 50 מאן — א״י-יוגגט. אצע זיינעז זיי אר- בעטער פון פארשיידעגע קבוצים אין צאגד. זיי זיי* גע ן א טייצ פון דער דעצעגאציע, 150 יוגנטצעכע, וועצכע האבן אגטייצ געגומען אויף דעם איגטער* נאציאנאצן'קאנגרעס פון דעמאקראטישער יוגנט, וואם איז פארגעקומען אין פראג. זיי זיינען אריבער* געקומען צו אוגדז איבערגעבן א צעבעריקן גרוס פון ישוב. די גרופע שטעצט מיט זיך פאר אין מיגיאטור ק׳ציוץ נציות. מען י'^עט צווישן ז יי יידן פון קאווקאז, פויצן, אונגארן, תימן און א.וו. פאר- אייניקט אונטער איין שפראר און איין אידעע, פון שאפן און בויען א היים פאר ז״ער פאצק. זיי טרעטן אויף אין א ריי צאגערן און.-שטעט מיט טעגץ, געזאנג און מוזיק. אצע זייגעז זיי גישט קיין פראפעסיאנעצע ארטיסטן (אויסער דר"). זיי ווייזן אייגפאר, פשוט א שטיק נארמאצ צעבן פון היימצאנד. דאס, וו אס דער ארבעטער אין א״י שפיצט און זינגט אין די אווגט־שעהן גאר דער אד- בעט, ווייזן ז" אונרז אויף דער סצעגע. א בחור פייפט. אויף זיין חציצ (קצארנעט) א הסידיש' זמרצ פון וואצין. א בחורה זיגגט א העב- רעאיש צידצ פון תימן, א צווייטע מיידצ טאגצט אן א*יראפעאישן טאנץ. אצע צוזאמען טאנצן און זינגען, גייע און אצט געשאפענע צירער אוןן טעגץ אין א״י אדער מיטגעבראכטע פון זייערע גצותן. אויף אצעם ציגט אן אייגהייטצעכער יידישער חותם. מען זעט כפועצ ממש ווי די גייסטיקע ירושה פון אייראפעאישן יידנטום ווערט אין א״י אפגע- היטן. דאם, וואס יידן האבן געשאפן אין גצות, אין משך פון צאנגע דורות ווערט רארט אין אוגדזער היים צוזאמענגעפצאכטן אין הארמאנישער גאנצ* ק יי ט און וו" טעד געשפיגט. אין קאנטראסט צו אג- דערע גרויסע יידישע ישובים אין גצות, און א ט״צ. נאר גרעסערע פון א״י-ישוב ווי צ״ב אמעריקע, וואס רעכגט זיר ה"גט גאכן אונטערגאנג פון איי- ראפעאישן יידגטום אצס איר יורש, איז דער אוג* טערשייד רער: רער אמעריקאגער יורש האט אי- בערגענומען א ירושה פון קוצטורעצע ווערטן, אצם א הייציקע זאר, א פארגאגגענהייט, וואם דארף ווערן קאנסערווירט צרורות. און דער ארטיסט ווייזט עס אויף רער סצעגע, פון צייט צו צייט פאר א יוגנט, וואס אירע רייען ווערן וואם אמאצ שיטע* רער און ראם, וואס רער ארטיסט וו״זט אים, באמבערגער לאגער־שפיגל איז דא וואס צו בעטן דעם רבוגו שצ עוצם... ל8גער קאמיטעט. עגדצעד האט ד ער קאמיטעט באקומען די רעכט פון א זעצבסטפארוואצטונג. מיטן אויפצייזן זיך פון פאסט 5, זייגען אויטאמאטיש אריבערגעגאגגען אוגטערן רשות פון צאגער קאמיטעט די צייטנדע פערזאנען פון די רעסארטן, ראם אויפגעבצאזעגע פערסאנאצ איז באפרייט געווארן און די ארבעט ווערט א-גנאגצן קאנצענטרירט אין צאגער גופא. דאס דאזיקע צ״גטיארויף א פציכט אויף די קאמי- טעט־מיטגצידער צו זארגן פאר דער הונדערט פרא- צענטיקער ארדענונג אין דער ארבעט. ז" טראגן איצטער אציין די פוצע פאראנטווארטצעכקייט פאר אצעמען, וו א ם טוט זיך און געשעט אי: צאגער. ימים. נוראים. , די פארכטיקע טעג ביי אונדז אין צאגער זיינען פאריבער. די בתי מררשים זייגען ראש השנה און יום כפור געווען איבערפוצט איבער די ברעגעם, א סר קענטשן האבן געמוזט שטיין אין דרויסן, וואס האט זיר ספעציעצ געצאזט מערק! אין מזרחי בית- המדרש.' מיט די בעצי תפיצות איז געווען אביסצ שוואכצער, אויף א"נעם איז געגאגגעז אין קאן די אמביציע אויפן צווייטן סתם א שוואכק״ט. עם איז אויסגעקומען רעם עוצם זיר טיפער מעין זיין אין די תפיצות ווי ה ער ן — אצ הרגה ואצ התפיצה. דאסמאצ האבן די ווייבער אויסגעפוצטע אין -מיצר און אין האניג זיר מאסנהאפט באטייציקט אינם קאצעקטיוון דאווענען. עם איז א סימן, אז עם איז גישיט איבעריק גוט ביי אוגדז אי! צאנער־צעבן. עם *,fit &r»i. t!;Hfä »־*rdv. בעת אין מזרה־אייראפע האט דער גאצי־משחית אחוץ דאס פארגיכטן די "דישע קהיצות אויר פארוואגדצט די שטעט אין הויפנס שטייגער און צ׳־נצ, שטעצט זירי די צאגע אין דייטשצאנד און איבערהויפט אין מערב־אייראפעכאגץ אנדערש פאר, ווו דאם פארגיכטן פון דער יידישער קהצה צאזט זיר גישט באמערק! פוגם אצגעמיינעם בצי ק פון דער געגעבעגער שטאט. אצם אייגע פון אזעצכע ארטשאפטן, וועמעגם אויסערצעכער אויסזען דערצייצטגישט וועגן א פאר- גיכטעטער יידישער קהצה איז דאס גרויסע וועצט־ בארימטע קורארט באד־נויהיים, וואס האט ביז דער היטצעריסטישער פארניכטונגס־תקופה געצייצט 390 יידן. אייגער פון די ווייגיק־איבערגעצעבטע שטאט־ תושבים ה׳ ראזגער דערטייצט מיר איגפארמאציעם וועגן עבר פון באד־נויהיים. באד גויהיים, מיט אירע רייכע קויצן־גאז בערער קען מיט רעכט אגגערופן וועהן די "קעניגין פון הארץ־קוראציע" פון דער וועצט. אין דער וויסג־ שאפטצעכער אנטוויקצונג פון דעם הייצ־אגשטאצט. האבן׳ זיר אין א גרויסער מאס באטייציקט יידישע וויסגשאפטצער מיטן וועצט־בארימטן קארדיאצאג, פראפ. גרעדעצ (היינט אין אמעריקע) בראש. פון דער אמאציקער יידישער קהצה געפינעז זיר י הייגט אין באד גויהיים בסר הכצ 6 יידן. די בנינים פון דער געמייגדע, וואם זייגען דורר די געסטאפא- מושצים פארוואגדצט געווארן אין מאשיגען־צאגערם דארוגטער אויר ראס,קיגדער הייצ־אשטאצט, וואס איז במשד פון רער נאצי־צייט געגצצעך דעמאצירט געווארן, איז מיט רער מיטהיצף פון "דזשאינט" צוריק אפרעמאגטירט געווארן. פיצ פארשטעגדניש ווערט ארויסגעוויזן פוגם צאנדראט ה׳ באר און זיין פארטרעטער ה׳ אצבערט, צוו" איבערצ״גטע אנטי־פאשיסטן, וואם האבן אציין מיטגעמאכט די היטצעריסטישע קאצעטן ווו זיי האבן באקומען דעם באגריף וועגן די עגוים, וואס עם האט דורכגעמאכט דאם "דנטום. ספעציעצע אויפמערקזאמקייט ווערט געשענקט רעם קיגרער-ה״ם, ווו עם באקומען א מא- ))( ״))ג ))ז ))(״ je)()je( )|ג )|ל )(^ ז( פרייע/נזריבונע ח׳ רעדאקציע! דערצויבט מיד אויפן יסוד פון פרעסע פרייה״ט צו פארעפנטצעכן פאצגנדע שורות: אין נומער 34/64 פון "אונדזער וועצט" פון 29.8.47 אין א קארעספאגדענץ פון וויצסעק, איז צ. א געשריבן וועגן אן עפנטצעכן רעפעראט, וואס עם האט געהאצטן דער רעוויזיאגיסטישער "גד1צ" משה האצפערין. אינם באריבט ווערט ווייטער אג- געגעבן, אז א "באגדע כוציגאגעם און שצעגער" האבן געשטערט דעם רעפעראט מיט צווישן־רופן, פייפערייען, געזאגג און א. וו. אין רער דאזיקער מצאכה זאצ כצומרשט איר זיר האבן באטייציקט. איר וויצ זיר נישט אריינצאזן אין א פאצעמיק מיט די "נאציאנאצע קעמפער", וועמעגם אויסגעפרווו־ טע מיטצען צו באקעמפן אגדערש־דעגקנדע זיינען טעראר, כוציגאגיזם און ענצעכע "העצדישק״טן,/ צמען האמת, בכדי אויפצוווייזן די צביעות פונ׳ם קאזאק־הגגזצ שטעצ איר פעסט פאצגענדעס: 1) אויף דעם רעפעראט ביז איר געוועז א צו- פעציקער צושויער. 2) איר וואצט נעהאצטן נידעריקער פון מיין כבוד זיר צו באטייציקן ביים ארונטערר״סן אזא "איג- האצטסרייכן" רעפעראט פון דאזיקן ספעציעצ־ אראפנעבראכטן "גדול׳ ווי ס׳איז משה האצפערין, וו" צ די קוצטורעצע עפיטעטן פוגם פרעצעגענט אויפן' אדרעס פון דער אגעגץ און פארדינסטפוצע ציוגיסטישע מנהיגים האבן דייטצער געוויזן דעם עוצם די "נאבעצע" פערזאן פון רעדגער און רעם ווערט פון זייגע אויספירונגען. עם איז שוין גישט געוועזן, וואס ארונטערצורייפן. א!-יב דער וויצסעקער עוצם איז ארויס פארבי־ טערט און אנטוישט, איז גישט אויף די "צינקע כו- ציגאנעס", ווי עם שרייבט דער קארעספאנדענט, גאר טאקע אויף די וויצסעקער "נאציאגאצע העצדן" און אויף דעם אזש פון' מינכן אראפגעבראכטן וויר* טואז — מ. האלפערין. וואס״שייר דער באמערקוגג, אז די "כוצינאנעס" זייגען נישט געווען אימשטאנד צו דיסקוטירן טיטן רעדגער — כ׳צעבן ס׳איז גישט געווען מיט וועמען און וועגן וואס צו דיסקוטירן. עם א ז בצויז נישט פארשטעגחצער ווי אזוי א בא- וועגונג קען זיר דערצויבן ארויסצוטרעטן אין א יידיש! צא.ער מיט אן עפנטצעכן רעפעראט, בא־ נוצנריק זיר מיט רער אמאציקער ״דווא גראשע"־ שפיאר אויפן אד־עט פון געווייצטע און פירגדע יירישע וועצט־אינסטאגצן. צו איז שוין ג׳ ש ט די העכסטע צייט צו מאכן א סוף צו רער הפקרות ■און ז אגן צו־ אזעצכע "מנ¬ היגים" ווי משה האצפערין עט קאמב. — ער כאן ב״י צו איז נאר גישט נעקומען דער מאמענט, אז די חברה זא? שוין באקומען אנגעוויזן איר ריכ- טיק! פצאץ? מיט צען־גרום משה שצעזיגגער מימגציד פון רעגיאגאצ־קאמיטעט רעגעגסבורג.