Undzer Worṭ · 1947-08-22 · 32/70 (22.8.1947) · p. Seite 5

זייט 5 -ארנרזער ווארט פריימיק 22 אויגוסט 1947. וההין ■ער פירם זיינע ברידער, אלץ ווערט פאר־ וואנדלט אין שטויב און זייער ציל ווערט דער־ גרייכט. אונדזער משיח איז אגגעגורט מיט א גייס$, מאם דערמוטיקט צעבראכענע נשמית נאך דעט *ווילדן שדים־טאנץ פון די "ציוויליזירטע פעלקעדי און דערהויבט זיי צו דער מדרגה פון ווירדיקע פרייהייטם־טרעגער. מיטן כח פון א ו ג־ דזער משיח, וואס איז אריינגעדרועען אין די הערצער פון יידישן פאלק קומען מיר בויען א ניי שיין לעבן, פריי פון ברידער־האם און נקמה־ נעפיל . יא! אוגדזער נקמה פון די בארבארן. מאם 'האין אווי אוצזברחמנותדיק, מיט די נרו׳- זאמסטע טארטורן פארפייגיקט א דריטל טייל פון אונחער פאלקם־ארגאניזם, וועט קומען אין דער פארם פון' ווייזן א מוסטער פון פראגרעם, ציוויליואציע און הומאג טעט פאר דער 'גארער מעלם. אונדוער משיח פירט אונדז אויף איוועג פון מענטשלעכקייט פון ואהבתה לרעך כמוך! עם איו אונדז אויך א וווגדער אויף דעם סער אבדול רחמן, מאם ער האט נישט בא־ ■ מערקט ויין איינענעם משיח. זיין משיח געפינט דך שדן לאנג אין זיין פאלק. ער האט נע־ בראכט באפרייאונג דעם גריויסן אינדישן מיליא- נען־קבוץ און ער וועט ויי אויך ווייטער פירן, ביו ויי וועלן זיך אינגאנצן באפרייען פון די אינטריגאנטן, וואם האבן נאך זייער מיסיע, פון העצן רעם המון' און'דערפירן צום פארגיסן זיך פון ברידער־בלוט, נישט פארענדיקט-ער נע- פינט זיך אין אינדישן פאלק, ער האט זיין מיסיע דערפילט. אמת,׳ פיל בלוט איז אפגיעפלאסן, וואם עם איז נישט געווען צום פארמיירן. יעדעים פאליק, ויאס וויל אויפקומע! אדער באפרייען זיך י פון פרעמדן יאך, מוז באצאלן דעם פרייז פון בלוט. דאם איז דער טייערסטער פרייז, מאם א פאלק איו בכח צו נעבן. אייגן בלוט איז טייערעריפון די טייערסטע אוצרות. פרעמד בלוט, ווערט ביי אימפעריעם ביליק געשאצט. נאפט, אייל און אנדערע מינעראלן זיינען ביי זיי וויכטיקער ווי דאם בלוט■ פון שמאכטנדע פעלקער און עם לוינט' זיך דערביי צו צאלן מיט אביםל איינע־ נעם אדך. ווען איר וועט פארשטיין דעם זין פון אט דעם ענטפער אונדזערן. וועט איר. משיג זיין און באגרייפן דעם זין פון געראנגל,׳ מאם דאם צעדריטלטע יירישע פא לק פירט פאר ארץ־ישראל, אין משך פון די 20 הונדערטער יארן. וואס מיר זיינען פארטריבן פון אונדזער הייים, האט זיך צוזאמענגענומען א גאנצער ים פון יידיש בלוט, וואס האט אפגעשטראמט מיט די כוואליעם פון מיטללעינדישן' ים צר דיי ברעגעם פון דער אור־אלטער היים אונחערער. און אויף דעם וועג פירט אונדז׳אונדזער משיח. גען אין דער גאנצער וועלט. אמעריקע ניט רעם גרעסטן טייל; פון דארטן קומען אויר די בעסטע איגוועסטיציעס. די פראקטיק האט באוויזן, אז די אויפלעבוגג פונם "דישן לאגד און יירישן פאלק איז גאר נישט ל,יין שלעכטע איגוועסטיציע... פ ר א ג ע : וויפל אראבישע פויערים זיינען נע- בליבן ערדלאז? ענטפער: די רעגירונג ניט אן די צאל פון 666 אראבער, וועטען זי דארף העלפן איבערצוזיר־־ לען זיר. אבער גאר א העלפט פו! דער אגגעגעבענער צאל גויטיקט זיר אין רעגירוגגס - הילף. גענויע פרטים ווענן דעם ענין וועט אנגעבן אין זיין רעזומע משה טשערטאלו. פ ר א ג ע : איז די איצטיקע לאגע פון רעם אראבישן פויער צופרירגשטעלנד, און צי האט ער געגוג באדן? ע נ ט ם ע ר : דער לעבגם־סטאנדארט פון רעם א״י־דיקן. אראבער איז העכער ווי דער לעבנס־ סטאגדארט אין אנד,ערע אראבישע לענדער, הגם ער איז נאד נישט צופרידנשטעלגד. מאם שייר באדן, שפילט די הויפט־רייאלע נישט דער שטח פון לאגד, נאד דער אופן וויאזוי דאס לאגד ווערט אויסגעגוצט. "יי פ ר א ג ע : « היות די אראבישע באפעלקערונג האט זיר אין די לעצטע 27 יאר פארטאפלט, מאלט דען גישט גויטיק געווען א באדן־פאליטיק, וואס"ז אל פארזיכערן די דארפישע אראבישע באפעלקערונג? ע נ ט פ ע ר : די דארפישע אראנרשע באפעל־ קערונג האט זיר אין די לעצטע15 יאר פארגרע־ סערט אויף % 30. ז"עד מצב שטייט גישט אין שייכות מיטן באדן־שטח אין לאגד, וו יי ל עם זייגען דא ריזיקע בארן־רעזערמן* וואס קענען קולטיווירט ווערן. עם זייגען גויטיק אגראר־רעפארמען און נ״ע לאגרווירטשאפטלעכע מעטאדן. פ ר א ג ע : צי זיינען די יידישע קיבוצים איט- שטאנד זיר אליין אויסצוהאלטן? ע נ ט פ ע ר : 85% פון די קיבוצים האבן בא צאלט די הלוואות פון קרן־היסוד צום באשטימטן טעדמין. דאם איז דער בעטטער באווייז, אז זיי גייט גישט שלעכט. אויר א פראגע פון קאגארישן דעלעגאט וועגן דעם אלגעמייגעם עקאגאמישן אויסטויש צ וו יישן אראבער און "רן, האט דוד האראמיץ געעגטפערט, אז 1) יידן קו יפן ביי״די אראבער 15% פון זייערע שפייז־פרארוקטן, פאשע^ און בוי־מאטעריאלן; 2) אויף 100 אראבישע ארבעטער אין יידישע אוג־ טערגעמוגגען ארבעט 1 ייד ביי אראבער; 3) "דן, וואם ווויגען אין אראבישע ה" ז עד, צאלן הויכע דידה-געלטעד; 4) די געלטער, וואספליסן אדיין פון די ערד־קניות בילדן מיט זיר אן אייגזייטיקן טראג־ ספער פון צירקולירגדיקן פינאנס׳קאפיטאל; 5) פון די יירישע שטייערן געגיטן די אראבער 4 מאל אזויפיל ווי די יידן. (פאלקאר) איכרי ע מטיה ח. גאלדזאמד ׳> א' זיך אין משך פון טויזנמער יארן געפונען אין די הענט פון א פאלק, מאס האט גישט באוויזן צו קעגען ווירטשאפטן און' פאריווא-טן •און האבן גורם נעווען צו איר פארוויפטונג. דער פארשטייער פון א רעליגיעז־געשטימט פאלק, א זון פון אינדיע, אין רעד ספעציעלער קאמיסיע אויפצופארשן די לאגע אין א״י. האט זיך דערלויבט חוזק צו מאכן פון רעם אוד־אליטן פאלק, וואס האט נעגעבן דער וועלט אויסער א נאט אויך די העכפטע עטישע. הדרכה, געזעצ־ מעסיקייט, גרונרלאגן און מקורות פון ציוויליזא־ ציע. דער דאזיקער אינרער האט אויסנענוצט די נעלעגנהיוט פון עדות זאגן פוגם פארשטייער פון א״יידיקן רעליגיעזן יידנמום, דעם 'אלטן רב פישמאן, כדי פעסטצושטעלן די דאטע פון קומען פון אונדזער משיח. דער רב פישמאן, דורכגע־ די־ונגען מיט דעם גאנצן ערנסט פון א פאלקס־ שליח, מיט דער הייליקער מיסיע פון אויסמעמפן די היסטארישע רעכט פון זיין פאלק אויף זיין לאגד, האט געענטפערט מיט דער־ ערנסטקייט פון א משיב כהלכה. "משיח וועט קומען דאו. ווען דאם יידישע פא ל ק וועט זיך געפינען אין י ארץ־ ישראל!׳׳ ■1 דאם איז נעווען די תשובה פון א מענטש, וואם איז דערצויגן געווארן אין רעליגיעזן גייסט און איז אליין מ*ט דער' צייט• פארוואנדלט גע־ וואר^אין א מורה־ דרך, וואט פירט זיינע אי־ דעען־חברים אין וועג פון בנין הארץ ע״פ התורה והמסורה. עם איז אונדז פארשטענדלעך, אז דאם האט געקענט זיין, זיין איינציקע תשובה. מיר, די וואם האבן דורכנעמאכט דעם נאנצן דערנער־וועג פון' דער יירישער מארטיראלאגיע און האבןיצוליב די אדער יענע סיבות, גיענומען דענקען רעאל. וועלן דעב השוכן אינדעד (וואס האט דורכנעמאבט אין זיין לעבי אן ענג־ לישע שול!) - ענטבערן, מיט דער פשוטםטעד פאלקם־ש פיאך און זאגן; .אונדזער משיח אייז שוין דא י זעט מיט וואם פארא עקשנות ער פארוואנדלט' שטיינערנע מד¬ בריות אין פרוכטבארע דערנערונגס־אוצרות - ער שאפט א ניי לעבן צווישן ווילדע שבטים און ברעננט ליכט אין די טונקלסטע פארפינצטערטע ווינקלען. אונרזער משיח לעבט שוין צווישן אונח, אין אונדז. ער דרעגגט מיט אלע מיטלען און ברעכט דורך אלע שטערוננען, - מעגן זיי זיין פון וואסער, פייער און שטאל, - מעגן זיך מיל־ ד יאנען, לייגן,אויפן וועג, וואט'פירט אי! זיון. לאנר,׳ דער רעזולטאט און צי; איז איין ץאון דערזעל־ בער: "צעטייל און הערש!“. אין אונדזער געראנגל פאר דער דערגרייכונג פון אונדזערע אידעאלן אין באצוג צום שאפן א היים פארן היימלאזן יידישן פאלק. האבן מיר זיך באנעגנט מיט' די טיפסטע סימפאטיעי־געפילן פון פרייהייט־ליבנדע פעגקער, גרויפע מלוכה און וויםנשאפטם־מענער, .פון וועלכע א נעוויסער טייל האט זיך אויך באטייליקט אין אונחער קאמף. אויך היינט זאגן זיך אפן ארזים פארשטייער פון מלזכות און שטיצן אונטער אונדזערע גערעכטע פאדערונגען צו דער פעלקער־פאראייניקונג. עם האבן אין אן אומצוויידייטיקער פארם פארטיי־ דיקט אונדזע^ שטעלונג, די דעלעגאיטן פון טשע־ כאסלאוואקיי, פוילן, רוסלאנד און אנדערע דע־ מאקראטישע לענדער. פאר דער צייט פון דער פארעפנטלעכונג פון דער באלפור־דעקלעראציע. וואם האט אנער־ קענט אונדזערע היסטאריש:! רעכט אויף ארץ־ ישראל, אין לויף פון רעם ענגלישן פארוואלטן מיט ארץ־ישראל, זיינען א דאנק אירע באקאנטע "פארוואלטונגם־מעטאדן” אנטשטאנען קאנפליקטן צווישן אראבער און יידן, וואם האבן דערפירט צום ברענגען אויספארשונגס־קאמיפיעם. און אזוי קענען מיר שוין א גאנצע דיי' פון קאמיסיעם, וואם האבן נישט מער, ווי אן איבעריקן מאל אייבערציייגט דער וועלט אין ׳ דער ענגלישער "גערעכטיקייטם־מאם”. די לעצטע קאמיסיע, וואם א;ז געשיקט געוואירן פון דער ספעצייעלער אונא־ סעסיע אויף אויסיצופארשן די לאגע אין א״י, באשטייט פון גייטרא^ע פיארשטייער פון מיטגלי־ דער־מלוכות פון דער פעלקער־פאראייניקינג; חוץ די פארשטייער פון די 4 גרויסמאכטן. צווישן זיי געפינט זיך הער פארשטייער פון דעם נאר־ וואס באפריימן אינדישין פאלק, וואס האט דוו־כ־ געמאכט אלע עטאפן פון 'קאמף, 'ביז זי' האט די פרייהייט באקומען. און ווי מערקווירדיק עם זאל נישט פארקומען, א ז עם דאך א פאקט, אז נישט קייין אנדערער, ווי דער' אינדישער דעלע־ נאט. סער אבדול רחמן, האט זיך גענומען אפ־ חוזקן פון דעם עלטסטן פאלק אין א מאמענט פון זיינע שרעקלעכסטע לייידן, אין א צייט' ווען דער פארווונרעטער יירישער גוף הערט גישט אויף צו בלוט: און די היימלאזע יידישע נשמה זוכט א תיקון, ווען דאס יידישע קי נד זוכט פאר זיך א ווינקל, א הייסיאויף דער ווילדער פאר־ שטיינערטער ערד פון ארץ־ישראל, . וואם האט די פארגאנגענע וואך ,האבן 400 ׳*מיליאן וועלט־בירנער - איינגעבוירענע' פון ־ די נרויסיע ערד־שטחים, וואס זייגען באקאנט אוגטער דעם אלגעמיינעם נאמען "איגדיע", געפייערט דעם ערשטן מאג פון' זייער באפרייונג, וואם איז זיי אנערקענט' געווארי. פון דער בריטישער אימפעריע אין צוויי סוועריענע מלזכות, פאקיפטאן און היג־ דוסטאן, נאך א פארשקלאפוגג פון 167 יאר. אין די לאנגע'יארן פון קנעכטשאפט, האט דאם אינרישע פא ל ק געפירט א ריקזיכטסלאזן קאמף און באצאלט מיט אומצייליקע קרבנות אויפן מזבח פון דער פאלקם־באפרייונג. פארשיירענע מעטאדן פון קאמיף זיינען אנטשטאנען, און נישט געקוקט אויף דעי קיגסטלעכער צעטיילונג פון פא לק אין צוויי רעליגיעזע קאסטעס, האט די פרייהייטם־באוועגונג ארומגענומען כמעט דאם גאגצע פאלס. גאנדי מיט זיינע תעניתים און די מעטאדן 'פון פאסיוון ווירערשטאנד, •וואם זיינען געווארן אייגע פון די ווירקזאמסטע מיטלען אין קאמיף מיט דער אקופאנטישער מאכט. האבן ארויסנערופן גרויב'אדפזען אויף דער וועלט, וואם איז כמעט אין גרעסטן טייל געשטאנען אוייף דער זייט פון אינדישן פאלק. מיר יידן האבן שטעגדיק פארשטאנען דעם זין פון זייער קאמף און זיינען מיט לייב און לעבן געווען דורכגעדרונגען מיט די גרעסמע סימפאטיע־געפילן פאר דעם אינדישן פאלק. דרייל ווער האט נאך געקענט אזוי פילן דעם מעם פון אוניטערריריקמע, ווי דאס געפייניקטע און באדנלאזע יידישע פאלק, וואם מאכט שוין דורך ידעם 'וועג פון דערינידערונגען און גלות טויזנטער יאין. און טאקע דערפאר האבן מיר יידן אויפנעינומען מיט דעם גרעסטן פרייד־אוים־ דרוק די ידיעה וועגן דער אומאפהעגגיקייט פון ד ם גרויסן אינדישן פאלק. די יידישע רענעסאנם־באוועגונג איז זייער א יוננע זי דאטירט זיך פון, אן ערך 60־80 יאר. דער ’גורל האט געוואלט, אז גרוים־בריטאניע זאלזיךשטעלן אין וועג פון אונדזער פרייהייטם־ דיראנג. די מעטאדן פון ענגלאנד זיינען נוט־ באקאנטע און ווערן אנגעווענדעט איגעראל. ווו זי פארשפרייט איר הערשאפט. דארט ווו עם האנדלט דך אין קליינע מענטשן־געמיינשאפטן און דארט ווו עם באוועגן זיך הוגדערטער־מיל־ יאנען,’ נישט מער. וואט אויף איין ארט ווערן איונטערגעהעצט מיליאנען קעגן מיל־אנען און אויף אן אנדער ארט; מזיזנטער קעגן טויזנטעד, שאלות ותשובות צווישן דער אונא-קאמיסיע און ד פירער פון ישוב פ ר א ג ע : צי איז דא געגוג פלאץ פאר א,ימ־ באגרענעצטער אימיגראציע? ע ג ט פ ע ר : ראם לאגר קען אויפנעמען נאך מיליאנען יידן. אויף דער פראגע פון טשעכאסלאוואקישן דעלע־ גאט, צי די "דישע א געגע איז מסכים מיט ד״ר ווייצמאנם שטאגדפוגקט, און ווי איז איר באציוגג צו א פערעראציע־פלאן, האט בן־גוריון געענטפערט: ד״ר ווייצמאן פארגעמט אזא פאזיציע איין "דישן לעבן, וואם גיט אים ראם פולע רעכט ארויסצוזאגן זיין מיינונג אן אן אפיציעלן מאנדאט. די "דישע אגענץ האלט, אז זי איז בארעכטיקט אויף א מלוכה אין ג א גע מערב-א"׳, אבער זי איז גרייט צו בא־ טראכטן א פארשלאג וו עגן א לעבנספעאיקער מלו¬ כה אין א טייל פון א״י — אויב מען וו עט מאכן אזא פארשלאג. וו א ס שייר א פעדעראציע-פלאן, וואלט עס געווען אננעמבאר, אויב אוגטערן ווארט "פעדעראציע" ווערט פארשטאנען א פולע, אומאפהענגיקע מלוכה, וואס איז א מיטגליד פון א גרעסערער פעדעראציע ווי, למשל, אויסטראליע אין באצוג צו עגגלאגד. פר0ין צו די עקאנאמישע׳ עקספערטן דער אייגדישער דעלעגאט האט געשטעלט א רייע פראגן, אויף וועלכע אליעזר קאפלאן, ד. האראוויע און ד״ר בערגשטיין האבן געענטפערט רואיק און געדולדיק: פ א ג ע : צי איז דער וווקס פון די אויפנעם־ מעגלעכקייטן פון לאגד פראפארציאנעל צו רי^איג־ וועסטירטע קאפיטאלן? ע ג ט פ ע ר : די קאלאניזאציע-הוצאות פון א״י זייגען קלעגער ווי די הוצאות פון אגדערע קאלאגי־ זאציע־אוגטערגעמונגען. פר אגע : וויפל. זיינען די קיבוצים שולריק די גאציאגאלע פאגדן? ' ע ג״ט פ ע ר: ס׳קען קיין ר״ד נישט זיין וועגן גרויסע חובות, ווייל ז" צאלן נישט מער ווי2% פאר לאנד־ארענדע. די הלוואות פון קרן־היסוד און אגדעדע פאנדן באטרעפן קגאפע 45 מיליאן דאלאר. י פ ר א ג ע : צי אויפן ציוגיסטישן קאנגרעס האט איר אויך אגגעגעבן אזעלכע ציפערן? ע נ ט פ ע ר : אויפן קאנגרעס האט זיך גערעדט וועגן די אלגעמיינע חובות פון דער לאנדוו-ירט־ שאפטלעכער קאלאגיזאציע, וואס שליסן איין אויר פריוואטע חובות. די דאזיקע סומע באטרעפט 11 סיליאן דאלאר, וואם מאכט אוים ווייגיקער ווי די לאנדווירטשאפטלעכע פראדוקציע אין איין יאה. יפר א גע: קענט איר אוגדז אנגעבן די געלט־ סומעס, וואס אמעריקע גיט אויף דער קאלאגיזא־ ציע פון א״י? ע נ ט פ ע ר : כדי צו פארגרעסערן די אויפגעם־ מעגלעכקייטן פון א״י וו ער ן געמאכט געלט-זאמלוג- די בריטישע מאבט ווענדט אן פיזישע מיטלען ק עגן "דישער אימיגראציע און צוויגגט אויף ראסן־גע־ זעצן אויפן "דישן ישוב. די פראגע איז, בכן,צג ווילט איר באנוצן די מאכט פון די פארייגילטע פעלקער, בדי צו שטערן יידן אומצוקערן זיר אין זייער לאגד". ריכטער סאנדסטראם האט. געפרעגט: אין דער באלפור־רעקלאראציע ווערט דאר נישט רערמאנט וו עגן א "דישער מלוכה. בן־גוריון האט געעג1$־ פערט: די דעקלאדאציע זאגט אויסדריקלער, אז עם דארפן פארזיכערט וו ער ן די רעכט פון א נ ד ע¬ ר ע ט יי ל ן פון דער א״י־דיקער באפעלקערונג. פון רעם איז קלאר, אז די אגרערע טיילן זיינען מיגדערהייטן, וואס די "דישע ס ע ר ה יי ט דארף פארזיכערן ז״ערע רעכט. אויב די כוונה פון דער דעקלאראציע וואלט געווען א שטעגדיקע י יירישע מינדערהייט, וואלט זי דאך גערעדט ויענן פארזי־ בערן די רעכט פון די יידן און גישט פארקערט. עגטפערנדיק אויף א׳פראגע, האט בן־גוריון גע- זאגט, אז בעת די לעצטע אוגטערהאנדלוגגען אין לאגדאן האט די אגעגע אויסגעדריקט איר גרייט־ קייט, צו באטראכטן א פארשלאג וו עגן א לעבגס־ פעאיקער "דישער מלוכה אין א טייל פון א״י. דער אינדישער דעלעגאט סיר אברור ראהמאן האט געשטעלט א ר״ע פראגן: פ ר א ג ע : צי אויר פארן יאה 1917 זיינע! די אראבער געווען קעגן יירישער אימיגראציע? ע נ ט פ ע ר : ביזן יאה 1917 האבן די אראבער גארגישט געהאט צו זאגן. האס לאגד אין געווען אונטער טערקישער הערשאפט. פראגע: זיינען די אראבישע אומרוען נישט א פועל יוצא פון יידישער אימיגראציע? ע נ ט פ ע ר : ג"ן. דייטשע און איטאליענישע פאנדן או^נעווער האבן ■היפש בייגעטראגן צו די א^מרוען. אין 1929 האט מען פארשפרייט א בלבול, אז די "דן ווילן פארכאפן דעם מעטשעט פון אמאר, א בלבול, וו אס דערמאגט דעם בלוט- בלבול אין דמשק, אין יאר 1940, ווען מען האט אומגעבראכט א סך "דן. פ ר א ג ע : איז א״י גישט ה״ליק אויר פאר קריסטן און מאבמעראגער? ע ג מפערי: ריכטיק. אבער די יידן קומען קיין א״י, וו" ל דאס איז זייער ה״ם. דער רעליגיעזער סענטימעגט איז נאר יא צוגאב. פ ר א ג ע : צי פארן ציוגיזם האבן רי "רן גע- טראכט וועגן א מלוכה אין א״י? ע ג ט פ ע ר : יידן האבן עטלעכע מאל געפרוווט צוריק אויפבויע! זייער מלוכה. איבער 4 שעה האט געדויערט דער פארהער פון דור בן־גוריון. די פראגן און תשובות האבן זיר בעיקר קאגצעגטרירט אויף די יסודותדיקע אס־ פעקטן פון דעם א״י־פראבלעם: דער תור און די כוונות פון מאנדאט, די התחייבותן פון דער מאג* דאטארן־־רעגירוגג און די סטרוקטור פון הער יידי־ שער מלוכה. אויף א פראנע פון ריכטער סאגדסטראם — צי איז די הויפט־פבה פון אלע צרות דער "דיש־ארא־ בישער קאגפליקט, האט בן־גוריון געעגטפערט, אז דער ישוב האט נישט ק״ן קאגפליקטן מיט די אראבער. "מיה זיינען פארטריבן געווארן פון אוג־ יד זעה לאגד און מיה קומען איצט צוריק אהיים. די אראבער זייגען ק עגן רעם. נישט מיד דופן ארויס דעם קאנפליקט. אויף א צ וו" טעד פראגע: מיט וואס פאר א ם י- סטעם קען פארטראטן ווערן רעד מאגדאט? — האט בן־גוריון געעגטפערט: "מיד ווילן, אז די פא- רייגיקטע פעלקער זאלן העלפן אוגדז אויפשטעלן א יירישע מלוכה". ענטפערגדיק אויף אן אנדערע פראגע, האט בז# גודיון אגגעוויזן, אז א פעריאד פון 4—3 יאה איז גויטיק,^כהי אויפצובויען א יידישע מלוכה אוגעערן פראטעקטאראט פון די פארייגיקטע פעלקער. ראם וועט אבער זיין גאר אן איבערגאגג־פעריאר. דאס ענד־צייל איז א יירישע סוווערעגע מלוכה מיט א "דישער מערהייט ,אבער מיט גלייכע העבט פאר אלעמען. אויף א פראגע פון ריכטער סאגדסטראם, צי איז אן אויפזיכט פון די פארייגיקטע פעלקער גישט המשך פון מאגדאט, האט בן־גוריון געענטפערט: "נ״ן, ווייל די פאר״גיקטע פעלקער וועלן קלאר בא־ שטימען, אז א״י ווערט א יידישע מלוכה. יונ״א וו עט גישט דארפן א" גש ט על ן ק יי ן גייע אדטיגיסט־ ראציע, ווייל די פונקציע וועט אויספירן די יידישע אגעגץ; בלויז די זיכערקייט און' אויסערלעכע פא- ליטיק מעלן זיין אונטער העד ה^גחה פון די פא- רייגיקטע פעלקער". א שארפער ווארט ־ אויסטויש~א'יז פארגעקומען צווישן בן־גוריון און רעם אינדישן דעלעגאט, בעת דער לעצטער האט איבערגעריסן בן־גוריוגס דעה- קלערוגג מיט א״באמערקוגג: "האס מיינט האר א בלוטיקע מלחמה צווישן "דן און אראבער". בן־גוריון האט געעגטפעווט: "איר מילט וויסן, צי מיר ווילן אויפצמיגגען א "הישע מלוכה מיט געמאלד. דער־ מייל, מי איר זעט, באגוצט מען געוואלד קעגן אוגדז. אמת, דאסיאיז נישט ק״ן אראבישער געוואלד.